Улсын Дээд шүүхийн дөрөвдүгээр сарын 27-ны өдрийн хуралдаанаар Ардчилсан намын үндсэн дүрэмд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, тус намын хувийн хэрэг дэх мэдээлэлд өөрчлөлт оруулах буюу намын даргаар О.Цогтгэрэл, М.Тулгат нарыг тус тус бүртгүүлэх тухай хүсэлтүүдийг хэлэлцэж, Улс төрийн намын тухай хуулийн 13 дугаар зүйлийн 13.9-т зааснаар намын дүрмээр зохицуулах намын дотоод зохион байгуулалт, үйл ажиллагаатай холбоотой маргаан гэж үзэж, дээрх хүсэлтүүдийг хангахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн. Өөрөөр хэлбэл, АН-ын даргад О.Цогтгэрэл болон М.Тулгат нарын алийг нь ч бүртгэхээс татгалзсан гэсэн үг. Үүнтэй холбогдуулан тус намд ойлгомжгүй байдал үүсээд байна. 

Ерөнхийлөгчийн сонгууль болоход ердөө нэг сар гаруй хугацаа үлдлээ. Одоо тэдэнд нэг л сонголт үлдсэн. Тэр нь хоорондоо эвлэрэх. Үгүй бол Ерөнхийлөгчийн сонгуульд үр дүн гаргана гэж зүүдлээд ч хэрэггүй боллоо. Хэрэв тал талаас нэг хүн нэр дэвшүүлбэл намаас нэр дэвшигч ч үгүй хоосон үлдэнэ.

Энэ удаагийн сонгуульд МАН, МАХН нар нэгдэж орно. Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр МАН-ыг дэмжинэ гэдэг томоохон хүч, дэмжлэг болж очих нь гарцаагүй. Энэ хүчийн эсрэг үзнэ гэвэл АН эрх ашгаа хүлцэн тэвчиж, эвлэлдэн нэгдэхээс өөр сонголтгүй.

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйл Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх нийтлэг журам

26.1.Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх ажиллагааг санал авах өдрөөс 40 хоногийн өмнө эхлүүлж, гурав хоногийн хугацаанд дуусгана.

26.2.Нэр дэвшигч хуульд заасан нийтлэг шаардлагаас гадна дараах шаардлагыг хангасан байна:

26.2.1.банк, бусад хуулийн этгээд, иргэнд шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон төлбөл зохих зээл, барьцаа болон батлан даалтын өр төлбөргүй байх;

26.2.2.татварын хугацаа хэтэрсэн өр төлбөргүй байх, аль нэг компанийн 51 ба түүнээс дээш хувийн хувьцаа эзэмшдэг бол тухайн компани нь албан татварын хугацаа хэтэрсэн өргүй байх;

26.2.3.сэтгэцийн эмгэггүй байх.

26.3.Нэр дэвшигч дараах ажил, албан тушаал эрхэлж байгаа бол ээлжит сонгуулийн тухайд ээлжит сонгуулийн жилийн 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс өмнө, ээлжит бус, дахин сонгуулийн тухайд энэ хуульд заасан нэр дэвшүүлэх ажиллагаа эхлэхээс өмнө эрхэлсэн ажил, албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн байна:

26.3.1.төрийн жинхэнэ албан хаагч;

26.3.2.төрийн үйлчилгээний албаны удирдах албан тушаалтан;   

26.3.3.төрийн болон орон нутгийн өмчит, төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээдийн дарга, дэд дарга, захирал, дэд захирал;

26.3.4.Засгийн газраас байгуулсан хамтын удирдлагын байгууллагын орон тооны болон орон тооны бус гишүүн.

26.4.Нэг намын гишүүнийг өөр намаас, намууд хамтарсан тохиолдолд тухайн эвслээс өөр намын гишүүнийг нэр дэвшүүлэхийг хориглоно.

26.5.Эрүүгийн гэмт хэрэг үйлдэж шүүхийн хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоолоор ял эдэлж байгаа хүн нэр дэвшихийг хориглоно.

26.6.Авлига, албан тушаалын гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоолоор тогтоогдсон бол нэр дэвшихийг хориглоно.

27 дугаар зүйл.Нам, эвслээс нэр дэвшүүлэх

27.1.Намаас нэр дэвшүүлэх асуудлыг тухайн намын төлөөллийн төв байгууллага хуралдаанаараа хэлэлцэж, нууцаар санал хурааж, олонхын саналаар шийдвэрлэнэ.

27.2.Намууд хамтарч сонгуульд нэр дэвшүүлэх тухай асуудлыг нам тус бүр төлөөллийн төв байгууллагынхаа хуралдаанаар шийдвэрлэнэ.

27.3.Хамтарч нэр дэвшүүлэх тухай нам тус бүрийн төлөөллийн төв байгууллагын хуралдаанаас гарах шийдвэрт тухайн намын дарга гарын үсэг зурснаар уг асуудлыг шийдвэрлэсэнд тооцох бөгөөд намууд хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулж дараах зүйлийг тусгана:

27.3.1.талуудын нийтлэг болон харилцан хүлээх эрх, үүрэг;

27.3.2.хамтарсан намын сонгуулийн үйл ажиллагааг удирдах бүрэлдэхүүнд орсон иргэний эцэг /эх/-ийн нэр, өөрийн нэр, ажил, албан тушаал;

27.3.3.хамтарсан намыг төлөөлөх албан тушаалтны эцэг /эх/-ийн нэр, өөрийн нэр;

27.3.4.харилцан тохиролцсон бусад асуудал.

27.4.Намууд хамтарч эвсэл байгуулан сонгуульд нэр дэвшүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол тухайн намууд дангаараа болон бусад намтай хамтран Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэхгүй.

27.5.Нам, эвсэл нэр дэвшүүлэх асуудлаар энэ хуульд нийцүүлэн өөрсдийн дотоодод мөрдөх журмыг тогтоон мөрдүүлнэ гэж заажээ.

Б.Лхам