Монгол Улсад албан ёсны айлчлал хийж буй БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И нь өнөө цагийн Хятадын дипломат бодлогыг тодорхойлогч хамгийн нөлөө бүхий улс төрчдийн нэг юм. Тэрээр зөвхөн Гадаад хэргийн сайдын албан тушаалыг хашдаггүй, мөн БНХАУ-ын гадаад бодлогыг удирддаг Коммунист намын дээд түвшний удирдлагад багтдаг онцгой нөлөөтэй улстөрч гэж үнэлэгддэг.

Ван И: БНХАУ-ын дипломат бодлогын гол архитектор

БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгийн урилгаар 2026 оны зургаадугаар сарын 13-15-ны өдрүүдэд Монгол Улсад албан ёсны айлчлал хийж байна. Энэхүү айлчлал нь Монгол, Хятадын иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцааг гүнзгийрүүлэх, хоёр улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэж буйгаараа онцлог юм.

Туршлагатай дипломатч

Ван И 1953 оны аравдугаар сард Бээжин хотод төржээ. Тэрээр Бээжингийн Хоёрдугаар Гадаад хэлний дээд сургуулийн Ази, Африкийн хэлний ангийг төгссөн бөгөөд эдийн засгийн ухааны магистрын зэрэгтэй. 1981 онд Хятадын Коммунист намд элсэж, дипломат албанд олон арван жил ажилласан туршлагатай улс төрч юм.

Түүний дипломат карьер Япон улстай холбоотой чиглэлээр эхэлсэн бөгөөд БНХАУ-аас Япон Улсад суугаа Элчин сайдын яаманд ажиллаж байжээ. Дараа нь Азийн асуудал хариуцсан өндөр албан тушаалуудыг хашиж, 2004-2007 онд БНХАУ-аас Япон Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайдаар томилогдон ажилласан байна.

Тайванийн асуудал хариуцаж байсан он жилүүд

2008-2013 онд Ван И Тайванийн хэрэг эрхлэх газрын даргаар ажиллаж, эх газрын Хятад болон Тайванийн хоорондын харилцааг зохицуулах чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Энэ хугацаанд хоёр эргийн эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд идэвхтэй оролцсон гэж судлаачид үздэг.

Хятадын нүүр царай болсон Гадаад хэргийн сайд

Ван И 2013 онд БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайдаар томилогдсон бөгөөд дэлхийн тавцанд Хятадын байр суурийг илэрхийлэгч гол төлөөлөгч болж гарч ирсэн юм. Тэрээр АНУ, ОХУ, Европын Холбоо, Япон, Зүүн өмнөд Азийн орнуудтай харилцах Хятадын бодлогыг хэрэгжүүлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэж иржээ.

2023 онд БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайдын албан тушаалд дахин томилогдсоноор Хятадын дипломат бодлогын залгамж чанарыг үргэлжлүүлэн удирдах болсон байна.

Хятадын гадаад бодлогын хамгийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэг

Өдгөө Ван И нь Хятадын Коммунист намын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн, Төв гадаад хэргийн комиссын Тамгын газрын дарга, мөн Гадаад хэргийн сайдын албыг хавсран хашиж байна. Энэ нь түүнийг зөвхөн дипломат төлөөлөгч бус, харин БНХАУ-ын гадаад бодлогыг боловсруулж, хэрэгжүүлэх үйл явцын төвд байдаг удирдагч болохыг харуулдаг.

Сүүлийн жилүүдэд тэрээр НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн өндөр түвшний уулзалтыг даргалах, Канад, БНАСАУ зэрэг орнуудад айлчлах, олон улсын томоохон асуудлуудаар Бээжингийн байр суурийг илэрхийлэх зэрэг дипломат үйл ажиллагааг идэвхтэй удирдан хэрэгжүүлж байна.

Монгол дахь айлчлалын ач холбогдол

Хятадын талын мэдээлснээр Ван Игийн Монгол дахь айлчлалын үеэр хоёр улсын харилцаа, худалдаа эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, бүс нутгийн болон олон улсын асуудлаар санал солилцох юм. Тэрээр Монгол Улсын удирдлагуудтай уулзаж, Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгтэй албан ёсны хэлэлцээ хийхээр төлөвлөжээ.

Энэхүү айлчлал нь Монгол, Хятадын иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцааг бэхжүүлэх, хоёр улсын хамтын ажиллагааны шинэ боломжуудыг эрэлхийлэхэд чиглэж буй өндөр ач холбогдолтой айлчлал гэж ажиглагчид үзэж байна.

Ван И 2026 оны зургаадугаар сарын 13-15-ны өдрүүдэд Монгол Улсад айлчилж байгаа бөгөөд энэ үеэр Монголын удирдлагуудтай уулзаж, хоёр улсын харилцаа болон хамтын ажиллагааны асуудлаар хэлэлцээ хийхээр төлөвлөсөн байна.

Л.Баяр