Чой.Баттулга тэргүүтэй монгол хэл шинжлэлийн эрдэмтэд нийлээд зөв бичгийн дүрмээ өөрчлөхөөр  болж, “ъ, ь, щ, й” үсгийг монгол хэлний дүрмээс хасч, төрийн хууль болгон мөрдүүлэх талаар ярьсан билээ. Энэ талаарх мэдээлэл ч олны дунд ихээхэн шүүмжлэлийг дагуулаад байна. Тодруулбал гадаад үг хэллэгэд л ашиглана гээд хатуу, зөөлний тэмдгийг хасчээ. Цаашлаад хамгийн хэрэггүй үсэг гээд “Й, Щ” хоёрыг ч мөн цагаан толгойгоос түлхэж орхисон байна. Тэд энэ шийдвэрийнхээ үндэслэлийг Засгийн газрын энэ оны хоёрдугаар сарын 2-ны өдрийн 37-р тогтоолтой холбон тайлбарлаж байгаа юм. Гэхдээ зарим нь үүнийг хэдхэн хүний бизнес гэж ярьж байна. 

    Ингээд Монгол хэлний 35 үсгээс энэ дөрвөн үсгийг хасах болсон талаар шинжлэх ухааны академийн мэргэжилтнүүд болон зохиолчид ямар байр суурьтай байгааг сонслоо.

Зохиолч Б.Шүүдэрцэцэг

-    Бид ах дүү Кирилл, Мефодийн зохиосон бичгийг агуу Ц.Дамдинсүрэн гуайн монголчилсноор авч өчнөөн жил хэрэглэсэн шүү дээ. Гэтэл одоо дөрвөн үсгийг нь хасах хэрэггүй санагдаж байна. Латин, эсвэл монгол бичигт шилжвэл шилжээд эсвэл энэ бичиг үсгээ байгаагаар нь хэрэглэвэл зүгээр. Үсэг бичгийн дүрэм хуучин байх тусмаа бичгийн их соёлтойн шинж байдаг. Үсэг бичгийн дүрэм нь эх хэлнийхээ үндсэн хөгжлийг үе үед уламжлан авч явдаг. Өнөөдрийн байдлаар асар замбараагүй болсон орчин үеийн монгол хэлний дүрмийг энэ будилаан бүр холион бантан болгох нь. Цагаа олоогүй, "Будаач будаач гэхээр сахлаа будав" гэдэг шиг энэ мунхаг алхмыг би л лав эсэргүүцэж байна.


ШУА-ын ажилтан Г.Ням-Очир

-    . Энэ Олон улсын Монголч эрдэмтдийн холбоог удирддаг академич Д.Төмөртогоогийн хувийн тоглолт гэдгийг баттай хэлчихье. Энэ бүрэлдэхүүнд байгаа эрдэмтэд зүгээр л монгол хэлний багш нар бөгөөд сурах бичиг зохиодог байсан нөхдүүд. Ард түмнээ соён гэгээрүүлэх юм хийгээгүй. Тэтгэвэрт гарсан гомдогсод. Манай хэл шинжлэлийнхэнд дунд үеийнхэн байхгүй. Тэднийг эд нар л ширээ сандлаа алдахаас айж архиар хордуулж нөгөө ертөнц рүү явуулсан. Одоогийн энэ залуус нь "Ээ багш минь" гээд хөлд нь сөхрөөд суучихна. Ингэж болохгүй гэдгийг нь хэлчих эрүүл сэтгэлгээтэй, зовхи нь өөдөө, ширхэг нь босоо ганц ч хүүхэд байхгүй. Тэгээд л намайг хэн хэлэх вэ? Нохойг хэн саах вэ? гэж ингэж аашилж байна. Миний бие ШУА-ийн “Хэл зохиолын хүрээлэн”-д Академич Д.Төмөртогоо, Л.Болд хоёрын хэн хэнийх нь удирдлаганд ажиллаж байсан. Тэдний хэн гэдгийг мэднэ.  Шинжлэх ухаанд дөрөөлж, нүдэн дээр хэл соёлоор тоглож буй та нартай хэзээ ч зам нийлэхгүй. МУИС-ийн шинэчлэлийг харж байна. Мөн тэр хүмүүс л тээг болоод сууж байна. Та нарын бэлдсэн сургасан шавь нараас гарч ирээд надтай монгол хэлээр ном хаялцах хүн байвал би харин та нарын дүрмийг дагая. Үгүй бол тэтгэвэртээ гар. Тэмцэлгүй номыг ямар ном гэх вэ? Би бол бэлэн байна.

Зохиолч, сэтгүүлч  Б.Сарантуяа

-   Шийдвэр гэдэг цочиж гаргадаггүй бодож гаргадаг зүйл байлтай. Энэ шийдвэрийг эсэргүүцэж байна.  Яахав "Щ" үсгийг авч болох юм. Хэрэглэгддэггүй үсэг бол энэ юм.
.
Зохиолч сэтгүүлч, орчуулагч, түүхч Г.Аким

-    Алдаагүй бичиж сургах гэж л ингэж байгаа байх. Гэхдээ үгийн үндэс эвдэхгүй байлгүй дээ. Би сайн мэдэхгүй байна.

   Хэрвээ монгол кирил үсгийн дүрмээс ъ, ь-ийг хасчихвал харь+я=харья   хар+я=харъя, тарь+я=тарья тар+я=таръя гэх зэрэг олон үгийг адилхан бичихээс эхлээд олон өөрчлөлт орно. Монгол хэлэнд утга нэгтэй олон үг байдаг. Түүнд ямар өөрчлөлт хийх нь одоогоор тодорхойгүй байгаа юм. Мөн шинэ дүрэмтэй боллоо гэхэд сүүлийн тавь гаран жилийн хугацаанд хэвлэсэн ном, одоо хэрэглэгдэж байгаа сурах бичгүүдийг дахин хэвлэхээс өөр аргагүй болох болно. Энэ бүхнийг бүрэн хэвлэж, тарааж дуусахад бидэнд байгаа цаг, мөнгө хүрэх үү гэдэг нь бас сонин. 

   Мөн бидний төрсний гэрчилгээ, сургуулийн диплом гээд олон зүйл дээр бичигдэх дүрэмд өөрчлөлт орох юм. Үүнд их хэмжээний мөнгө зарцуулна гэдгийг ч мэргэжилтнүүд хэлж байна. Түүний оронд багахан төсөв зарцуулаад иргэдийг зөв бичгийн дүрмийн хичээлд суулгавал илүү дээр бус уу хэмээн иргэд ярьж байна.