Хууль зүйн яамнаас томилогдсон ажлын хэсэг зарим хуулийн төслүүдийг боловсруулж дууссан байна.Үүнд таслан сэргийлэх арга хэмжээний тухай хуулийн төсөл багтсан байгаа юм.  Учир нь хүнийг үндэслэлгүйгээр, гэм буруутайг нь тогтоогоогүй байж буюу шалгах явцдаа хорьдог зэрэгт олон нийт шүүмжлэлтэй ханддаг. Энэ нь таслан сэргийлэх хуулийн нэг том цоорхой гэж хэлж болно.

Тэгвэл үүнийг шийдэх хуулийн төслийг боловсруулж дуусаад байгааг Хууль зүйн яамны албаны эх сурвалж онцолсон юм.

Манайд одоогоор 1999 онд батлагдсан Сэжигтэн, яллагдагчийн цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай хуулийг баримтлан хүнийг цагдан хорьж байгаа. Улмаар хүнийг хуулиас гадна маш олон журам, шалтгаан хэлсээр байгаад хорьдог  нь нууц биш.

Өөрөөр хэлбэл, “Чи оргон зайлж магадгүй, үгсэн хуйвалдаж мэднэ” гэх мэт  өөрсдийн санаа бодол үнэлэмжээр тухайн хүнийг цагдан хорих тохиолдол элбэг.  Цаашлаад  хуульд заагаагүй үндэслэлээр хүнийг камер дамжуулан хорьж, олсон баримтаа өөрийнх нь эсрэг ашигласаар байгааг иргэд шүүмжилсээр байгаа юм.  Уг нь мөрдөн байцаагч тухайн иргэнийг нотлох, мөн цагаатгах ч баримтыг цуглуулах ёстой байдаг. Гэвч энэ нь манай улсад хэрэгжээд байх нь ховор гэдгийг хэрэг дээр ажиллаж байгаа өмгөөлөгчид ч цухас дурддаг билээ.

Тиймээс энэ бүх дутагдал, хуучин хуулиа өөрчлье хэмээн Таслан сэргийлэх арга хэмжээний шинэчилсэн хуулийн төслийг боловсруулаад байгаа  нь энэ юм.

Уг нь манай улс Олон улсын эрүүдэн шүүхийн эсрэг конвенцод нэгдсэн улс. Мөн Ардчилсан, хүний эрхийг дээдлэгч орон. Гэвч дэлхий нийт,  тэр дундаа Европын орнуудад манай улсын цагдан хорих байдлыг шүүмжлэх болсоныг энд дурдах нь зүйтэй биз ээ.

Харин дээрх боловсруулсан хуульд Олон улсаас өгсөн зөвлөмжид нийцүүлэн цагдан хорихоос өөр таван төрлийн таслан сэргийлэх арга хэмжээг шинээр бий болгосныг албаныхан онцоллоо. Бүр тодруулбал, уг хуулийн төсөлд барьцаа, батлан даалт, гэрийн хорионд байх, эрх хязгаарлах багтжээ.

Мэдээж өмгөөлөх, яллах тал аль, аль нь байж таван аргын аль нэгийг нь таслан сэргийлэх арга хэмжээ авахуулахаар мэтгэлцэнэ. Мэтгэлцсэний эцэст шүүх шийдвэрээ гаргах юм. Ер нь тэгээд уг хуулийн төсөл батлагдвал хэрэгтнийг таслан сэргийлэхээс эхлээд , эрүүгийн хэрэг үүсгэх гээд бүх зүйлийг шүүх шийддэг болох юм байна.

Манайх бусад  өндөр хөгжилтэй гэгдэх оронд хүнийг цагдан хорино гэдэг хүний эрхийг зөрчиж байгаа том зүйл учир шүүхийн шийдвэргүйгээр цагдан хорьдоггүй аж. Харин тухайн иргэн шалгагдах явцдаа оргон зайлсан тохиолдолд түүнийг эрэн сурвалжилж, хайхад зарцуулагдсан бүх төлбөр тооцоог гаргуулдаг жишигтэй гэнэ. Энэхүү төлбөр тооцоо өндөр байдаг учир тухайн иргэнд хүндээр  тусдаг учир оргон зайлах оролдлогыг тэр бүр хийгээд байдаггүй гэдгийг гадны хэвлэл мэдээллийнхэн онцолдог билээ.

Харин манайд Таслан сэргийлэх хуулийн төсөлд энэ арга ч багтсан байна. Тодруулбал, бартцааг бэлэн мөнгө хэлбэрээр л авч, эд зүйл өмч хөрөнгө авахгүй аж. Нэлээд ээдрээ төвөгтэй хэрэг бол арай өндөр аргаар барьцаа авах зэргээр зохицуулж байгаа гэнэ.

Батлан даалтыг ч бас өөрчилж гадагш явахгүй, хувийн баталгаа гэж хоёр хэлбэртэй байсан бол шинэ хуулийн төсөлд энэ хоёрыг нэгтгэжээ. Ингэснээр хэрэгт шалгагдаж байгаа хүн өөртөө л баталгаа өгөхөөр болж байгаа аж.