“Улс төрд шинэ манлайлагч” зорилтот тв төслийн шилдэг оролцогч Баделгажы овогтой Ербахыт.  Баян -Өлгий  аймгийн Улаан-Ус суманд төрсөн 23 настай.  2013 онд МУБИС-ийн Газар зүй, аялал жуулчлалын ангийг төгссөн.  Нийслэлийн Аялал жуулчлалын газарт, Хот орчмын аялал жуулчлалыг хариуцсан мэргэжилтэн.

-Төсөлд оролцох болсон шалтгаан юу вэ?

-Төслийн тухай мэдээлэл цацагдаж эхлэхэд тийм ч сонирхол  татаагүй. Би төрийн албан хаагч тул улс төрийн сэдэвтэй ТВ төсөлд оролцож болохгүй гэдгийг хувьдаа мэдэж байсан юм. Гэхдээ бүртгэл дуусах хамгийн сүүлчийн долоо хоногт  шийдвэр гаргасан.  “Надад шийдэл байна” гэдэг сэдэв нь их таалагдсан. Яагаад гэвэл надад шийдэл зөндөө байсан. Энэ шийдлүүдээ цаасан дээр буулгаад  төсөлд  хаяглан явуулахад тэнцэж хоёр дахь шатанд  эсээгээ олон түмний өмнө   судалгаа материалаар баяжуулан  санал болгож танилцуулсан. Гурав дахь  шатанд шалгараад одоо сурч, өрсөлдөж, маш олон талаар боловсорч явна даа.

-Таны шийдэл асуудлыг цогцоор нь харсан шиг санагдах юм?

-Ажил мэргэжилтэй  холбоотой асуудал л даа.  Монгол улсын хэмжээн дэх хүн амын тархалт, хотын стресс,  хот орчмын байгаль экологийн тэнцвэрт байдал.  Ер нь бол хот орчмын аялал зугаалгын  ихэнх нь Тэрэлж, Богдхан уулын бүсэд төвлөрдөг. Үүнээс үүдэн байгаль экологийн тэнцвэрт байдал алдагдаж, ан амьтан дайжин ургамлын гарц буурч сөрөг дагавар дагуулсан тулгамдаж буй асуудал болоод байна. Иймээс  хот орчимд дор хаяж 20-40 орчим явган аяллын бүсийг тогтоож, тэмдэгжүүлж  өгснөөр хүмүүсийн дунд нэмэгдсээр байгаа таргалалт, хотын стрессийг бууруулах боломжтой.  Гуравдугаарт Богдхан уул болон Горхи Тэрэлжид төвлөрсөн  явган аяллыг  өөр  бүс рүү чиглүүлэх боломжтой гэсэн шийдэл санал болгосон.

- Ажил ямар шатандаа явж байна?

- Энэ ажлыг би жилийн өмнөөс хийж эхэлсэн ч  хангалттай үр дүнд хүрээгүй байсан. Тэгээд санаагаа бодит ажил болгохын тулд би энэ нэвтрүүлэгт орох  хэрэгтэй байна гэж ажлынхандаа хэлсэн.  Манайхан ч нааштай хүлээн авч дэмжээд  чөлөө өгсөн.

-Гуравдугаар шатанд өрсөлдөж эхэлснээс хойш  чамд би болсон хамгийн үнэтэй зүйл юу вэ?

- Анх ямар 90 залуу шалгарсан бол хэмээн догдолж байлаа. Дараа нь  хүн нэг бүртэй  танилцаад харахад  Монгол Улсын салбар бүрт тэргүүлэгч  шилдэг залуус цуглаж чаджээ гэдгийг  мэдсэн. Тэдэнтэй эн зэрэгцэн  өрсөлдөж байгаа нь  миний хувьд нэр төрийн хэрэг юм. Үнэхээр бахархалтай.  Тэмцээний дундаас аль ч  шатанд  хасагдсан хамаагүй. Би шилдэг 90 залуутай хамт нөхөрлөн суралцсан нь  миний хувьд сайхан дурсамж.  Мөн  хоёр сарын хугацаанд  улс төр болон  өнөөгийн  нийгмийн байдлын талаар ул суурьтай  ойлголттой боллоо.  Улс төрийг хүмүүс үргэлж хар талаас нь хардаг даа. Харин Удирдлагын академид  хичээлд сууснаар  улс төрийн амьдралыг эерэгээр бодитоор харж сурч байна. Манай ажлын хувьд долоо хоногийн таван ажлын өдрийн 1-2 өдөр  ажил дээрээ байх хэрэгтэй гэсэн боломж гаргаж өгсөн.  Нийгэмд тулгамдсан асуудлуудыг шийдэхийн тулд гар бие оролцох болсон нь  сайхан байна.

-Маш хүчтэй залуус өрсөлдөж байна.  Таны давуу тал, юугаараа ялгарч чадах вэ?

- Тиймээ,   маш олон хүчтэй өрсөлдөгч нар байна. Би өмнө нь хэд хэдэн тэмцээнд оролцож  байсан. Гэхдээ ийм хүчтэй  өрсөлдөөн тулгарч байгаагүй. Энэ тэмцээнд цаашид өрсөлдөөд явахад  тэвчээр  хатуужил, мэдлэг боловсрол чадвар, шинэлэг сэтгэлгээ  шаардагдана.   Миний давуу талын тухайд мэргэжлийнхээ асуудлууд дээр тулгуурлан шийдэл гаргаж цааш өрсөлдөнө. Хоёрдугаарт, би Казак түмнийг төлөөлж байгаа ганцхан  оролцогч. Казак түмний минь надад итгэсэн итгэл миний хамгийн том давуу тал.  Зуун мянга гаруй Казак иргэд, үндэсний цөөнхөө төлөөлөн оролцож байгаагийн хувьд аль болох  олон шат давж,  хүчин чармайлт гаргах болно.

- Казак ард түмний дэмжлэг хэрхэн илэрч байна вэ?

- Би Facebook болон сошиал сувгуудаар нэлээд идэвхтэй байр сууриа илэрхийлдэг л дээ. Сүүлийн үед Facebook,  twitter  хуудсаар урам хайрласан санал сэтгэгдлүүд их ирэх болсон. Үүнд урамшин цааш улам их зүйл хийнэ хэмээн бодож байна. Манай сумынхан маш идэвхтэй дэмжигчид.

- Оролцогчид үндэсний цөөнх гэсэн байдлаар ханддаг уу?

- Манай залуус  бүгд мэдлэг чадвартай гадаадад их дээд сургууль төгссөн өндөр боловсролтой хүмүүс. Намайг энд орж ирсэн цагаас бие биенээ ямар нэг байдлаар ялгаварлан гауурхсан байдал ерөөсөө ажиглагдаагүй. Хэдий би үндэсний цөөнх ч надад Монгол улсын иргэн гэдэг байдлаар ханддаг. Тэмцээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй нэг оролцогч байгаа. Манай бүх оролцогч тэр хүнийг сайхан хүлээн авч урамшуулан дэмжиж байгаа нь надад их таалагдсан. Хэдийгээр  тулгуур эрхтний бэрхшээлтэй ч бусдаас дутахааргүй их чадвар нөөц бололцоо  тэр хүнд бий.

-Хамгийн их сэтгэл хөдөлгөсөн үйл явдал юу байв?

- Төслийн өдөр тутмын арга хэмжээнүүдээс  маш олон шинэ зүйлийг мэдэж сурч байна. Хамгийн сэтгэл хөдөлгөсөн таалагдсан үйл явдал бол багууд  нийгмийн сэдэвтэй реклам хийсэн. Залуус дор бүрнээ нийгэмд байгаа тулгамдсан асуудлуудыг  хөндөж чадсан байсан.

-Таагүй зүйл юу байсан бэ?

-Нэг нэгнийгээ үл хүндэтгэсэн байдал ганц хоёр удаа ажиглагдлаа. Микрофон аваад хэт удаан ярьж бусаддаа боломж  олгодоггүй  ч юмуу.

-Өөртөө хэдэн хувь итгэлтэй явна?

-Шилдэг гуч оролцогчийн дотор үлдвэл миний хувьд хамгийн том ялалт байх болно.   Шилдгийн шилдэг оролцогчид өрсөлдөөд  аравт үлдэж үндэсний ялагчийн төлөө өрсөлдөх багт би багтаж чадахгүй л болов уу. Мэдлэгийн хүрээ, чадвар хүрэхгүй  байх гэж бодож  байна. Харин хичээгээд шилдэг гуч дотор үлдэж  чадна.

-Амжилт хүсье.