Өвөрхангай аймгийн улс, аймгийн алдарт уяачдын зөвлөгөөн өнөөдөр Төрийн ордонд болж байна. Уг зөвлөгөөнийг Өвөрхангай аймгийн Морин спорт уяачдын “Арвагар хээр” холбооноос санаачлон зохион байгуулж байгаа бөгөөд зөвлөгөөнд оролцож буй уяачид морин спортод тулгамдаж буй олон асуудлын талаар ярилцаж өөрсдийн санаа бодлыг хэлж байгаа юм.

Уг зөвлөгөөнийг зохион байгуулагч Өвөрхангай аймгийн Морин спорт уяачдын “Арвагар хээр” холбооны тэргүүлэгч С.Дэмчигээс өнөөдрийн зөвлөгөөний талаар тодрууллаа.

-Өнөөдрийн уяачдын зөвлөгөөний талаар та мэдээлэл өгнө үү?

- Морин спорт уяачдын холбооноос санаачилж өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард Өвөрхангай аймгийн сумын алдарт уяачдын зөвлөгөөнийг хийсэн. Үүний үргэлжлэл болгож өнөөдөр Өвөрхангай аймгаас төрөн гарсан улс аймгийн алдар цолтой уяачдын зөвлөгөөнийг хийж байна.  Энэ уяачдын зөвлөгөөнийг хийх болсон гол шалтгаан бол сүүлийн жилүүдэд монгол морин уралдааныг харах хүмүүсийн хандлага, тэр дундаа хотод суурьшсан иргэд болон залуучуудын хандлага бол  өөрчлөгдөж байгаа. Харин сумандаа, аймагтаа морь уяж байгаа Монголын их соёлыг мориор дамжуулж өнөөдрийн түвшинд хүртэл хадгалж хамгаалж яваа энэ хүмүүсийн  үг, дуу хоолойг сонсох зорилгоор өнөөдрийн уулзатыг зохион байгуулж байгаа юм. Энэ үеэр нэгдүгээрт унаач хүүхдүүдийн асуудлыг яаж шийдэх юм, хоёрдугаарт монгол наадамд зөвхөн монгол морь уралдах юм уу, мөн энэ их соёлыг авч яваа уяачдыг урамшуулах, тэдний цол хэргэмийн асуудлын талаар мөн ярилцаж байна. Мөн уяачдын цол хэргэмийн асуудал  их хурцаар тавигдаж байгаа, ингэхдээ  цол хэргэмийг  ялгамжтай тогтоож байгаа талаар яригдаж байгаа талаар ихэвчлэн яригдаж байна. Үүнийг дагаад унаач хүүхдүүдийн тухай гээд бүхэлдээ Монгол наадмын тухай, адуу дагасан соёлын тухай яригдаж байгаагаараа өнөөдрийн энэ уяачдын зөвлөгөөний гол ач холбогдол оришж байна.

-Энэ зөвлөгөөнөөс ямар нэг бичиг баримт, уриалга гаргах уу?

-Өвөрхангай аймгийн сумын алдарт уяачдын зөвлөгөөнийг миний бие санаачилсан.  Тэр санаачлагын түвшинд Үндэсний баяр наадмын тухай хуульд зөвхөн сум, аймгийн уяачидтай холбоотой, суманд болон аймагт морь уралдуудах талаарх зохицуулалтыг хийсэн хуулийн төслийг боловсруулсан байгаа. Энэ зөвлөгөөнийг Төрийн ордонд хийж байгаагийн гол шалтгаан бол Өвөрхангай аймгаас гарсан төр засгийн удирдлагуудад бодит байдлыг дуулгая гэж бодсон юм. Мөн удахгүй баяр наадам дөхөж байгаатай холбогдуулаад Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах асуудал дараа дараагийн шатанд яригдах юм.

 -Хуульд яг ямар өөрчлөлтүүд оруулахаар тусгасан бэ?

-Жишээ нь одоогийн хуулиар бол улсын алдарт уяач болохын тулд улс бүсийн наадамд дөрвөн түрүү, найман айраг авсан байх ёстой байдаг, гэтэл сумын алдарт уяач болохын тулд зургаан түрүү, 12 айраг авах ёстой байдаг. Гэтэл сумын наадам жилдээ ганцхан удаа болдог. Хоёрдугаарт унаач хүүхдүүдийн амь настай холбоотой аюулгүйн хувцас хэрэглэл гэх мэт заалтууд тусгагдсан байгаа. Гуравдугаарт аймаг сумын хэмжээнд хурдан морины уралдаан зохион байгуулах асуудлыг хэрхэн зохицуулах талаар мөн тусгасан. Үүнээс гадна Монгол наадамд монгол адуу уралддаг болохг тэр дундаа унаган адуугаараа уралддаг болох асуудлыг оруулсан байгаа. Энэ нь Монгол адууны соёл болоод угшлыг сайжруулахад чухал үүрэгтэй юм.

Т.Энхэлээ