​Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сумын засаг дарга бөгөөд хотын захирагч М.Баянмөнхтэй цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-Замын-Үүд сумын хувьд шинэ сум төсөлд хамрагдаад явж байгаа. Энэ хүрээнд тодорхой мэдээлэл өгөхгүй юу?

-Манай сум нийтдээ 17 мянган хүн амтай. Гэхдээ бүртгэлгүй хөрш зэргэлдээ сумдын иргэдтэй нийлвэл 25 мянга болдог.

Шинэ сум төсөлд манай Замын-Үүд  сум багтсан. Энэ төслөөр бид нийтдээ 15 тэрбум төгрөгний 4 барилга байгууламж барих саналыг өгөөд хэрэгжээд явж байгаа. Төслийн журмаар баригдсан барилгуудаас цэцэрлэг ашиглалтанд орсон бол сургууль 2016 оны есдүгээр сарын 1-нд хүлээлгэж өгөхөөр төлөвлөгдөж  улсын төсвөөс бүх санхүүжилтийн тусгаж өгсөн байгаа. Мөн 100 ортой эмнэлгийн санхүүжилтийг энэ жил тавьсан. Цаашлаад Спорт, урлаг, хүний хөгжлийн төв гэх томоохон барилга байгууламжийг жил жилийн төсөв дээр тодорхой хэмжээгээр суулгаж явсан бол энэ жил 1.9 тэрбум төгрөгний санхүүжилт тавигдаж энэхүү барилгын ажил дуусах шатандаа ороод байна.

2012 оноос хойш бүтээн байгуулсан дэд бүтцийн ажил нилээн өртөг өндөр, байгууламж томтой хэрэгжээд явж байна. Тухайлбал, дулааны 90 мвт-ийн  станц ашиглалтанд ороход бэлэн болж байгаа. Удахгүй гуравдугаар сарын 1-нд улсын комисст орох үүрэг даалгавар өгч ажлаад байна.

Говь нутаг болохоор усны нөөц багатай. Тиймээс 13 км-ээс цэвэр усаа татаж, Монголд анх удаа цэвэр усыг цэвэршүүлж нийтийн хэрэглээдн өгөх ажлыг зохион байгуулж байгаа. 

Мөн бохир усыг цэвэршүүлэх байгууламж анх удаа Монгол Улсад хийгдэж байна. Ундны усанд бус ногоон байгууламжиндаа хэрэглэхээр төслийг боловсруулж дууссан.

Дэд бүтцийн шугамуудыг өргөтгөх ажлыг Азийн хөгжлийн банкны дэмжлэгтэйгээр хийсэн. Цаашлаад иргэдийн орлого, амьжиргаанд шууд нөлөөлөх барилга байгууламж, төслүүд явагдаж байна.

Эрээн хотоос 150 тн-ын автомашины 11км замыг  ашиглалтанд оруулсан. Ингэснээр нэг урсгалаар том, жижиг автомашин ордог байсан бол ингэж зааглаж өгснөөр иргэдэд их бололцоотой нөхцлийг бүрдүүлж өгсөн.

-Боомтууд дээр гарч байгаа зөрчил дутагдал хир байна?
-Ер нь ард иргэдийн эдийн засагтай холбоотойгоор мах нааш, цааш гаргах асуудал гарч байгаа. Гэхдээ их хэмжээгээр мах гаргаж, оруулсан асуудал байхгүй. Харин багаар гаргаж хураагдах асуудал гарч байна. Гаалийн зөрчлүүдийг харьяа байгууллагууд өөрсдийн шугамаар шийдээд явж байгаа гэж хэлж болно.

-Чөлөөт бүсийн  асуудлын талаар?
-Манайх бол эдийн засгийн чөлөөт бүс. Үүн дээр хил дамнасан чөлөөт бүс гэж хуулинд шинээр орж ирсэн. Мөн Хятадын талаас хил дамнасан чөлөөт бүсээр цуг ашиглавал яасан юм бэ гэсэн концесс явж байна. Үүнийг яаман дээр ажлыг хэсэг гараад хэлэлцэж  байгаа.  Өөрөөр хэлбэл, Эдийн засгийн чөлөөт бүсийг, Хил дамнасан чөлөөт бүстэй уялуулах тал дээр ярилцаж байна.

-Дамжин өнгөрүүлэх асуудлыг илүү боловсронгуй болгох дээр шийдвэрлэх шаардлагатай ямар асуудлууд юу байна?
-Дамжин өнгөрч байгаа асуудал бухимдал ихээр дагуулдаг байсан нь багасаад байгаа. Үйлчилгээний байгууллагууд шуурхай, ойлгомжтой болж эхэлсэн. Ер нь нэг хүнд 15 секунд зарцуулж байгаа гэсэн тооцоо байдаг юм байна лээ. Гэхдээ байр байгууламжийг нэмэгдүүлэх, орж байгаа гарцыг сайжруулах шаардлага бий.

Үүнийг хийхийн тулд хөрөнгө оруулалтыг олох шаардлага бий. Энэ жил судалгааны түвшинд явж байна. Талбайгаа өргөсгөж, урсгалаа нэмэгдүүлснээр дамжин өнгөрүүлэх үйл явц илүү сайжрана.

Ер нь цаашдаа боомт хот гэдэг загвараар нь хөгжүүлэх шаардлагатай байгаа. Газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө зэрэгт ч өөрчлөлт оруулсан.

Авто замаас авто зам руу, автозамаас галт тэрэгрүү гэсэн ложистикууд байгуулж ажиллах хэлэцлүүлэг хийгдэж байна.

Д.Ундрах /24tsag.mn/