Гаргасан шийдвэрийнхээ хойноос хэрэгжилт хангана гэдэг асуудал манай төр засагт огт алга. Цагаан дээр хараар бичсэн л бол болоо гэсэн шиг хаячихдаг нь гэм биш зан болжээ. Аливаа сонгуулийн үед сайхан амлалтуудыг хөхөө мэт уран яруугаар донгодож, сонгогдчихвол түүнийгээ мартах нь бий. Хэрэгжүүлж байгаа нь цагаан дээр хараар бичих л юм. Гэхдээ хэрэгжүүлэх нь ховор гэхэд нэг их хилсдэхгүй байх.

Үүний хамгийн тод жишээ нь 2008 оны сонгуулийн амлалт болох 1072 ширхэг хувьцаа болон нийслэлийн агаарын бохирдлыг бууруулах, төрийн албаны хариуцлага, сахилга бат, шударга байх, авлигатай тэмцэнэ, иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлнэ гэх гоё сайхан амлалтууд. Үүний хэд нь хэрхэн яаж биелэв гэдэг сонирхол татна. Үнэндээ тунхаглалын чанартай яваа гэвэл буруудахгүй. Төрийн албаны хариуцлага, сахилга бат, авлигын асуудал цэгцэрсэн зүйл байхгүй гэдэгтэй хүн бүхэн санал нэгдэх биз. Хаанаасаа хаалга ч гэдэг үг санаанд орох. Нэг л их ууртай яравгар ажилтнуудыг царайчлан байж гарын үсэг, тамга тэмдэг даруулдаг нь өнөө хэр хэвээр. Уг нь төрийн үйлчилгээний байгууллагын ажилтнууд аливааг хүндрүүлэлгүй, иргэдийг чирэгдүүлэхгүйгээр үйлчилдэг байх ёстой гэсэн лоозонтой. Гэвч хэрэгжихээсээ хэрэгжихгүй нь элбэг. Ядаж л ямар бичиг баримт бүрдүүлэхийг нь зааварчлаад өгчихгүй загнаад гаргах нь олон гэж иргэд бухимддаг. Энэ бол наад захын асуудал.

Арваад жилийн тэртээ улс төрийн хоёр нам ам уралдуулан сая, сая таван зуун мянган төгрөгийн амлалт өгч төрийн толгойд гарцгаасан. Үүнийхээ багахан хэмжээг он цагийн уртад хэрэгжүүлээд нийгмийн олонхи хэсгийг умартсан түүхтэй. Мартагдсан дууль болсон үлдсэн хэсэг өнөөг хүртэл төрд ээлж дарааллан залрах улс төрийн хүчний амлалтыг хүлээсний эцэст ирэх жилээс 1072 хувьцааны ашгаа хүртэх нь. Арван жилийн дараа амлалтынх нь хариуг сонсч байгаа нь энэ. Шийдвэрийн хэрэгжилт ийм хугацааны дараа хэрэгжиж байгаа нь хаа ч байхгүй гажиг жишиг мэт. Төр засгийн ой санамж сэргэж байгаа ч юм уу гэсэн бодол төрөх. Цаашид энэ шийдвэр хэрэгжихэд ямар асуудал үүсэх нь өнөөдөр тааварлашгүй. Ашгийнх нь хэдэн хувь дансны аргаар хэн нэгний халаасанд орох бол гэсэн хардлага ч явна. Магадгүй багахан хэсэг нь иргэдийн ноогдол ашиг болон орж ирэх үү гэсэн зүйлийг учир мэдэх хүмүүс ам уралдуулах нь чих дэлссэн.

Ер нь, ийм хугацааны давтамжтайгаар л шийдвэрийнхээ гүйцэтгэлийг хийдэг юм болов уу. Агаарын бохирдолтой тэмцэхээр хэдэн жил хэчнээн зуун сая төгрөгийг зарав. Сан байгуулж ч үзсэн. Тус санг санхүүжүүлсэн хөрөнгөнөөс завшсан, шамшигдуулсан хэргээр ял зэм сонссон нөхөд ч бий. Аавын хаалга татаж, гэм нүгэлээ үүрсэн нь ч нэр устайгаа байгаа. Олон зуун сая, тэрбумаар нь зарцуулсан ч тусгаар улсын их хотын агаарын бохирдол өдрөөс өдөрт өтгөрөн нэмэгдсэнээс бус нимгэрч багассангүй. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын эрүүл мэндэд хортой, аюултай гэж тогтоосон хэмжээнээс хоёр гурав дахин их байгаа юм. Өнөөдөр урин дулаан цагийн эхэн болж хотын агаарын бохирдлын талаар мартагдах цаг айсуй. Ирэх жилийн өвөл мэдээж хэрэг дахин тавигдана. Бүтэж үхлээ, агаарын бохирдлыг бууруул гэх сүржин нэртэй жагсаалууд ч ирэх жилүүдэд дахин болох биз. Яагаад гэвэл агаарын бохирдлыг багасгах гарц, шийдлийг олж чадаагүй болохоор. Засгийн газрын түвшинд олж харсан ганц мэргэн санаа нь түүхий нүүрсний хэрэглээг багасгах юм. Ингэснээр утаа ор мөргүй алга болж нийслэлчүүд Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхээ эдэлнэ гэж байхгүй. Их үсрээд л сайжруулсан түлшний утаагаа амьсгалаад явна. Ийм л дүр зураг харагдаж байгаа.

Сайжруулсан түлш ч гэсэн утаа гаргаж таараа. Тиймээс уушги, эд эрхтэнийг эвдлэн сүйтгэгч хорт утаа хэвээр хадгалагдах юм. Үүнийг дагаж нэгэн бизнес одооноос өрнөх дүр зурагтай. Сайжруулсан түлшний үйлдвэр байгуулах аян өрнөнө. Мөн далимдуулан хөрөнгөжих, төрийн мөнгөнөөс түрийвчээ дүүргэх үзэгдэл ч ихсэх болов уу гэсэн таамаг гүйж явна. Нэгэн цагт буюу Сү.Батболдын засаглалын үед сайжруулсан түлш үйлдвэрлэх аян өрнөсөн ч амжилт олоогүй. Харин ч үүнийг нь далимдуулан төрийн, түмний татвараар бүрдсэн, гадаадаас зээлсэн хөрөнгө үрэн таран болсон баялаг түүх бий. Тухайн цаг үед Д.Зоригт гэж МАН-ын сайд уг төслийг хэрэгжүүлэх нэрээр хэдэн авран тэрбумыг цааш нь харуулсан нь өнөө түүх болон үлджээ. Ийм зүйл үүсэхгүй байх нөхцөл бий юу гэсэн асуулт ч хэрэн тэнүүлчилж байгаа.

Ерөнхийдөө төрийн гаргасан шийдвэрүүд хэрэгжих нь ийм л удаан. Хэрэгжихдээ эсрэгээрээ эсвэл хэн нэгний эрх ашигт үйлчилдэг болсон цаг. Төр засгийн шийдвэрийг далимдуулсан хээл хахууль, авлигын асуудал ч өрнөн дэлгэрэх үзэгдэл үеийн үед амь бөхтэй оршин тогтносоор байна. Гаргасан шийдвэрийн хэрэгжилт, түүнийг зөв амилуулах дээр анхаарах хэрэгтэй мэт.