Би хувьдаа жил бүрийн гуравдугаар сарыг ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САР болгон зарласан. Энэ хугацаанд нурууныхаа уламжлалт эмчилгээг курсээр нь хийлгэхийн зэрэгцээ урьдчилан сэргийлэх үүднээс бүх эд эрхтэнээ шинжлүүлчихдэг. Бурхны авралаар хариу нь ихэнхдээ дажгүй л гардаг. Өнгөрсөн хугацааны туршлагаас анзаарахад, хувийн эмнэлэг буюу лабораторид очиход элдэв хүндрэлгүй, шууд шинжилгээ авчихдаг бол улсын эмнэлэгт заавал эмчийн бичиг шаарддаг. Тиймээс эхлээд эмчид үзүүлэх цаг авна. Эмч шинжилгээ өгөх шаардлагатай гэж үзвэл бичиг хийж өгнө. Дараа нь дахин дугаарлаж, шинжилгээний цаг авна. Аль, алинд нь нэг ба түүнээс дээш хэдэн ч өдөр хүлээж мэднэ. Энэ мэтчилэн даатгалынхаа үр шимийг хүртэх гэж харьяаллынхаа эмнэлгээр үйлчлүүлэхэд явдал чирэгдэл ихтэй байдаг.

Уг нь урьдчилан сэргийлэх үүднээс иргэд сайн дураар шинжилгээ өгөх явдлыг нээлттэй болгочихвол өвдсөний дараа эмчид хандах биш өвдөхөөс өмнө урьдчилан сэргийлэх нь чухал гэсэн эрүүл мэндийн бодлого амьдралд хэрэгжихэд дөхөм баймаар. Аливаа хавдрыг эхний зургаан сарын дотор бүрэн эмчлэх боломжтой гэж үздэг юм байналээ. Тиймээс эмч нар зургаан сар тутамд нэг удаа урьдчилан сэргийлэх шинжилгээ өгч байхыг зөвлөдөг. Иж бүрэн биш юм аа гэхэд ядаж зовиурлаж байгаа болон дүлий эрхтэнүүдээ “шалгалт”-д оруулчих хэрэгтэй. Үүний тулд иргэд өөрсдөө санаачилгатай байж, эмнэлгүүд илүү шуурхай, нээлттэй байдлаар үйлчилмээр. Нөгөөтэйгүүр, иргэдэд эрүүл мэндийн боловсрол олгох ажлыг илүү бодьтой, үр дүнтэй хийх нь урьдчилан сэргийлэх нэг нөхцөл болно.

Иргэд эмнэлгээр үйлчлүүлэхэд хүндрэл учруулдаг бас нэг асуудал нь ажлын цаг. Бусад байгууллагуудтай адил даваагаас баасан гараг хүртэл ажиллаад, бямба, нямд амардаг. Хувийн эмнэлгүүд бямба гарагт ажиллах нь бий. Гэтэл иргэд ажлын өдөр тэр бүр эмнэлэг зориод байж чаддаггүй. Учир нь төрөл бүрийн шинжилгээ өгөх, эмчилгээ хийлгэнэ гэдэг ганц хоёр цаг байтугай нэг өдөр ч амжуулах ажил биш. Хэд, хэдэн өдөр нааш цааш явах ажил гардаг. Тэр бүр чөлөө зөв олдохгүй. Иймд улсын эмнэлгүүдийг амралтын өдрүүдэд ажилладаг болгоод, ажлын өдрүүдэд нөхөн амраах хууль санаачлах эсвэл сайдын тушаал гаргах хэрэгтэй. Мэдээж, хүн л болсон хойно, амралтын өдөр халуун ам бүлээрээ хамтдаа байх, агаар салхинд гарах хүсэл, хэрэгцээ байлгүй л яахав. Тэгэхээр тухайн эмнэлэг эмч, ажилтнуудаа хоёр хувааж, бямба, ням гарагт ээлжлэн ажиллуулаад ажлын өдрүүдэд нэг, нэг өдрөөр амраах байдлаар зохион байгуулж болох юм. Ингэснээр иргэд урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдах нь ч нэмэгдэх болов уу.

Э.Ирэхбаяр