УИХ-ын Аюулгүй байдлын байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар Зэвсэгт хүчний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэхээр хуралдлаа.

Хуулийн төслийг боловсруулахдаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгатай санал солилцсон бөгөөд тэрбээр дэмжиж зөвшөөрсөн гэдгийг Батлан хамгаалахын сайд Н.Энхболд танилцуулсан юм. Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан гишүүд асуулт асууж байна.

Аюурсайхан: Хуулийн төслийн 6.2.12-т кибер аюулгүй байдлыг хангах гэж тусгасан байна. Ерөнхий утгаар ойлгогдож байна. Ийм чиг үүрэгтэй тагнуулын байгууллага бий. Чиг үүргийн давхцал үүсэхгүй юү?. Кибер аюулгүй байдал гэхээр зөвхөн батлан хамгаалах салбараа хамгаалах юм уу?

Н.Энхболд: Бүх байгууллагууд тодорхой чиг үүрэгтэй байна. Энэ асуудлаар Үндэсний аюулгүй байдлын ажлын албатай ярилцаж, тусгайлсан уулзалт хийхээр болсон. Бүх салбар өөрийн кибер аюулгүй байдлыг хамгаалдаг, хариу арга хэмжээ авч чаддаг байх ёстой. Энэ утгаараа Монгол Улсыг гаднаас ирэх кибер халдлагаас хамгаалдаг байх ёстой. Үүнийг зэвсэгт хүчин хариуцах ёстой. Ийм шаардлага ч бий. Хэрвээ шаардлагатай гэвэл хаалттай хуралдаж, тодорхой асуудлыг танилцуулж болно. Дэлхийн томоохон орны туршлагаас үзвэл, улсын хэмжээний кибер халдлагаас хамгаалах ажлыг зэвсэгт хүчин хариуцдаг юм байна.

Т.Аюурсайхан: Улсын хэмжээний асуудлаа хариуцах гээд байгаа юм уу тэрэнд хариулах хэрэгтэй байна. Тагнуулын байгууллагын чиг үүрэгт энэ асуудлыг тусгасан байдаг. Энэ дагуу ч ажиллаж байна. Дэлхийн хэмжээний улс орнууд гэх юм. Судалгаа хийхээр шал өөр хариу гардаг л байхгүй юу?

Дэд хурандаа С.Ширбазар: Кибер аюулгүй байдлыг хангах асуудлыг хоёр хувааж үзэж болно. Нэгдүгээрт, орон зайн дахь мэдээллийг хамгаалах асуудал. Үүнд манай улс төрийн тогтолцоо байхгүй. Хэн нь юуг хариуцах нь тодорхойгүй. Тагнуулын байгууллагын хувьд төрийн мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах үүрэг хүлээдэг. Хуульдаа ч ийм байгаа. Кибер орон зайд байгаа тоон мэдээллийг хамгаалах асуудлыг тагнуулын байгууллага хамгаалах талаар Кибер аюулгүй байдлын тухай хуульд тусгасан. Ингэхдээ Монгол Улс ямар тогтолцоор үүнийг хамгаалах зохицуулалтыг тусгасан.

Хоёрдугаарт, кибер орон зайг хамгаалах асуудал. Кибер орон зайгаар дамжуулж халдлага, түрэмгийллээс хамгаалах асуудалд зэвсэгт хүчин орохоос өөр аргагүй. Учир нь үндсэн чиг үүрэг бол улс орныг батлан хамгаалах. Энэ утгаараа кибер орон зайг хамгаалах ёстой. Дэлхийн 67 улсад кибер командлал байгуулсан байна. Судалгаанаас харахад тагнуулын байгууллага нь хариуцдаг тав хүрэхгүй хувь байна. Монгол Улс цахим шинчлэлт зайлшгүй хийх ёстой. Цоо шинэ орон зайг хамгаалах хууль эрх зүйн орчин дутмаг байна. Дөнгөж санаачлагын төдий хууль орж ирж байна. Дэлхий нийтэд өрнөж байгаа дайн, самууныг судлахад кибер дайн, доволгоо шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэж байна. Израйль зэрэг улс орнууд кибер цэрэг арма бэхжүүлсэн байна.

Ж.Энхбаяр: Монгол Улс төрлийн цэрэг байгуулах амаргүй. Их хэмжээний хөрөнгө шаардана. Гэхдээ монгол хүний оюун ухааны чадамжийг ашиглаж, хариу арга хэмжээ үзүүлэх боломж бий. Тэгэхээр кибер хамгаалалт хийх нь бусад төрлийн цэргийг хөгжүүлэхээс илүү ач холбогдолтой. Энэ утгаараа зэвсэгт хүчинд кибер аюулгүй байдлыг хариуцуулах ёстой. Улс төрөөс ангид, мэргэжлийн, тогвортой бодлоготойгоор хэрэгжүүлэх боломжтой. Ирээдүйн асуудал ярьж байна шүү. Гишүүд хариуцлагатай хандах ёстой, энэ асуудалд. Тагнуулын байгууллага бол төрийн мэдээллийн аюулгүй байдлыг хамгаалах үүрэгтэй. Гэтэл зэвсэгт хүчин бол улс орныг бүхэлд нь хамгаалах үүрэгтэй.

Г.Нацаг