УИХ-ын ээлжит чуулганаар Зэвсэгт хүчний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийж байна. Хуулийн төслийг боловсруулахдаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгатай санал солилцсон бөгөөд тэрбээр дэмжиж зөвшөөрсөн гэдгийг Батлан хамгаалалын сайд Н.Энхболд танилцуулсан юм. Ингээд хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан гишүүдийн асуусан асуулт, хариулт тоймлон хүргэе.
О.Баасанхүү: Би төмөр замын бүтээн байгуулалтыг дэмжсэн лобби бүлэг байгуулж байсан. Үүний гол зорилго нь зэвсэгт хүчний бүтээн байгуулалтыг дэмжих ёстой гэж боддогт. Зүүнбаянгийн чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалт оролцох цэргүүд хэдэн төгрөгийн цалин авч байна вэ. Хууль батлагдсанаар хоёр сая төгрөгийн цалин авч чадах уу. Бидний бидний санаагаар хоёр жилийн хугацаатай цэргийн алба хаасны дараа 40-50 сая төгрөгийн хуримтлалтай байгаасай гэж хүсэж бодсон. Гэтэл ажлын хэсэг очиж шалгах үеэр ямар ч ийм боломж байгаагүй, хууль, журам нь ч боломжгүй байсан.
Мөн бүтээн байгуулалтад оролцох цэргүүд хөдөлмөр эрхлэх гэж байна гэдэг утгаараа 2-3 жил хаах боломжтой юу. Кибер аюулгүй байдлын хувьд ОХУ-аас өөр шалгарсан анги байдаггүй. Хууль батлахдаа аль чиглэлээр дэмжлэг авах, аль улсын жишгийг барихаа судалсан уу.
Ганцхан төмөр зам барихгүй. хуримтлалаа нэмэгдүүлэх замаар уул уурхай, барилгын бүтээн байгуулалтад оролцох боломжтой юу. Ялангуяа энхийн сахиулах ажиллагаанд бүтээн байгуулалт чиглэлээр оролцох боломжтой юу. Цалин хоёр сая доошгүй байх боломжтой юу?
Н.Энхболд: Цалингийн хувьд Батлан хамгааллын сайдын хамтарсан тушаал гарсан. Одоо бүтээн байгуулалтад оролцож байгаа цэргүүд өдөрт 70 хүртэлх мянган төгрөгийн цалин авах эрх зүйн орчин бүрдсэн. Сард хоёр сая орчим төгрөг. Хугацаат цэргийн алба хаагч болон мэргэжлийн цэргүүдээс сургалтад хамруулсан. Цаашдаа сардаа хоёр саяас доошгүй цалин авна. Бүтээн байгуулалтад ихэвчлэн цэргийн ахлагч нар байна. Цөөн тооны хугацаат цэргийн алба хаагчид байна. Цаашдаа мэргэжлийн болон санал тавьсан иргэдийг ажиллуулах боломж бий. Кибер аюулгүй байдлын хувьд боломжтой бүх талын судалгааг хийж байна. Ганц нэг улсыг онцлохгүй. НҮБ-ээс энхийг сахиулах ажиллагаанд инженерийн цэргийн ангиа оролцуулаач гэдэг хүсэлт ирсэн. Энэ дагуу анги нэгтгэлээ бэлтгэж байна. Ойрын хугацаанд инженерийн баталион энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцоно.
О.Баасанхүү: Нэг жилийн цэрэг бүтээн байгуулалтад гологдоно. Дөнгөж жагсаж сурч байгаа цэргүүдээ юугаа ч хийх юм билээ. Энэ утгаараа зөвхөн гэрээт гэж ялгамааргүй байна. Сургалтын төв, эсвэл мэргэших сургалтад хамрагдах боломжийг нэмэгдүүлсэн үү. Цэргийн алба хаахдаа мэргэжилтэй, хуримтлалтай байх боломжтой юу?
Н.Энхболд: Гэрээт цэргийн алба хаагч хүсэх юм бол гэрээгээ хэдэн жилээр ч сунгаж, ажиллаж болно. Хугацаат цэргийн албаа нэг жил хаагаад гэрээт болонгуутаа бүтээн байгуулалтад оролцож болно. Нэг, хоёр жилийн асуудал биш ээ. Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвүүдтэй гэрээтэй, дээр нь Батлан хамгаалахын сургуульд ахлагч бэлтгэдэг.
