УИХ-ын чуулганаар Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг хэлэлцэж байна.

Б.Энхбаяр: Хуульчдын холбоо бол Хуульчдын хураамжаар санхүүждэг. Нэг хууль жилдээ 100 гаруй мянган төгрөг төлдөг. Миний мэдэхээр хэдэн жилийн өмнө Хуульчдын холбоо дансандаа 600 хэдэн сая төгрөг чөлөөтэй байсан. Одоо хэдэн төгрөг байна вэ. Сүүлдээ банкинд хураамжаа хадгалуулж, хүүгээр нь амьдардаг хэдэн хүн гарч байх шиг байна.

Хоёрдугаарт, хуулийн төсөл санаачлагч нараас асууя. Монголын Хуульчдын холбоо хуйвалдааны онолоор байгуулагдаж байна. Үүнийг эрүүлжүүлэх, ил тод байлгах чиглэлээр хуулийн төсөлд юу ч алга. Бид Шүүхийн ерөнхий зөвлөл, Сахилгын ерөнхий хороог нээлттэй, сонгон шалгаруулалт зарладаг байх талаар төр нь идэвх санаачилга гаргаж байхад олон нийтийн байгууллага нь улам хаалттай, авлигад идэгдсэн яваад байна.

Хуулийн төсөлд үүнийг засах зүйл нэг ч алга.

Хуульчдын холбоо бол олон нийтийн байгууллага. Тийм учраас хамтын удирдлагатай. Ерөнхийлөгч нь хоёр жил тутам солигддог. Яагаад гэвэл дарга хэв шинж оруулахгүй гэж тэгсэн юм. Гэтэл дөрвөн жилээр болгож олон нийтийн хэв шинжийг нь алдагдуулж байна.

Түүнчлэн хуульчийн зөвлөх буюу бусад хуульч гэсэн ажилтай 2500 хуульч байдаг. Энэ хуульчдыг одоо хэрэгжиж байгаа хуульд зөвлөгөө өгөх эрхийг нь зөвшөөрсөн ч энэ хуулийн төсөл дээр хасаад хаячихаж. Тэднийг яаж амьдар гэсэн юм.

Хуульчдын холбоо: Хуульчдын холбооны Ерөнхийлөгч санхүүд оролцдоггүй. Тодорхой нийгмийн асуудлыг бий болгох зорилгоор хадгаамж нээж ирсэн. Үүний дүнд 1 тэрбум орчим төгрөг цугласан. Энэ мөнгийг хэрхэн зарцуулах талаар зөвлөл шийдвэр гаргадаг.

ХЗДХ-ийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Баасандорж: Хуульчдын холбооны санхүүгийн тайлан нээлттэй байх үүргийг хуулийн төсөлд оруулсан. Мөн тус холбооны Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаатай холбоотой асуудлыг ярьж байна. Бид хуулийн төслийг боловсруулахдаа тал талаас нь авч үзсэн. Практик дээр хоёр жилээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч томилогдоод дөнгөж ажлаа авад эхэлж байтал бүрэн эрхийнх нь хугацаа дуусчихдаг. Хугацааг сунгахдаа гурав уу, дөрвөн жил үү гэж авч үзсэн.

Б.Энхбаяр: Хуульчдын холбооны Ерөнхийлөгчийг хоёр жил тутам сонгодог нь учиртай. Дарга болгохгүй гэж ингэж хийсэн юм. Хамтын удирдлагатай байгууллага учраас нэг хүнийг удаан хугацаанд томилоод байвал дарга хэв шинжтэй төрийн байгууллага шиг болчихно. Төрийн байгууллагад захирах, захирагдах ёс үйлчилдэг. Хуульчдын холбоонд захирах, захирагдах ёс байж болохгүй гэж хоёр жилийн хугацаагаар томилдог болсон. Үүнийг үгүй хийх гэж байна. Тиймээс энэ заалтыг дэмжихгүй.

Хуульчдын холбоонд хуулийн зөвлөх гэсэн хүмүүс бий. Хуульчийн гэрчилгээгээ авсан. Гэхдээ өмгөөлөгч хийхгүй гэсэн хүмүүс бий. Энэ хүмүүсийн зөвлөгөө өгөх эрхийг нь яагаад аваад хаячихаж байгаа юм. Яаж амьдар гээ вэ.

ХЗДХ-ийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Баасандорж: Дээрх 2500 хуульчийн зөвлөгөө өгөх эрх нээлттэй.

Б.Лхам