УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголбанкны хар жагсаалтад нэр орсон нь 71000 иргэн, аж ахуйн нэгжийн муу зээлийн мэдээллийг харагдуулахгүй болгох тохиргоог нэг удаадаа хийнэ гэдгийг мэдэгдсэн билээ. Энэ дагуу Монголбанкнаас  хоёр арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхээр болж, энэ талаар тус банкны Зээлийн мэдээллийн албаны дарга С.Ганбаяр өнөөдөр мэдээлэл хийлээ.

-Монголбанкны хар жагсаалтад нийт хэчнээн иргэн, аж ахуйн нэгж бүртгэлтэй байдаг вэ?

-Монголбанкны зээлийн мэдээллийн санг 1996 онд байгуулснаас хойш  25 жил үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Одоогийн байдлаар зээлийн мэдээллийн санд 1,7 сая иргэн, 40-өөд мянган аж ахуйн нэгжийн мэдээллийг нийлүүлсэн байгаа. Үүний 10 орчим хувь нь хугацаа хэтэрсэн болон чанаргүй зээлийн түүхтэй. Харин  2021 оны зургаадугаар сарын 2-ны өдөр зөвхөн нэг удаагийн муу зээлийн зөрчилтэй. Тухайн зээлээ бүрэн төлсөн бол тухайн иргэн, аж ахуйн нэгжийн мэдээллийг хар жагсаалтад тусгахгүй байх арга хэмжээг авахаар болсон. Зээлийн дүн хамаарахгүй. Ингэснээр дэлхий нийтийг хамарсан цар тахлын үед нийгэм эдийн засагт үзүүлж байгаа сөрөг нөлөөллийг зөөллөх, банкны салбарт хуримтлагдсан эрсдэлийг бууруулах ач холбогдолтой. Цар тахлын дараах эдийн засгийг дэмжих энэхүү арга хэмжээг 2021 оны долоодугаар сарын 1-ний өдрөөс хэрэгжүүлж эхэлнэ. Тиймээс иргэд аж ахуйн нэгж хугацаа хэтэрсэн өр төлбөрөө зургаадугаар сардаа багтаагаад төлчихвөл энэхүү арга хэмжээнд хамрагдах боломжийг Монголбанкнаас олгож байгаа.

-Шүүхийн шийдвэр нь гарчихсан өр зээлтэй иргэн, аж ахуйн нэгжүүд ч энэхүү арга хэмжээнд хамрагдах боломжтой юү?

-Хоёр нөхцөлийг хангасан бол энэхүү арга хэмжээнд хамрагдана. Тухайлбал, зөвхөн нэг удаагийн зээлийн зөрчилтэй, үүнийгээ бүрэн барагдуулсан тохиолдолд орно. Шүүхийн шийдвэр гарсан ч өр төлбөрөө төлөөгүй ч зургаадугаар сардаа багтаавал төлчихвөл хамрагдах бүрэн боломжтой. Урьдчилсан байдлаар, статистикийг дурдвал 65100 иргэн, 2428 аж ахуйн нэгж хамрагдах боломжтой байгаа. Зургаадугаар сард өр төлбөрөө барагдуулсан тохиолдолд мэдээж өсөн нэмэгдэнэ. Долоодугаар сарын 2 буюу бүрэн хамрагдсаны дараа хэчнээн иргэн, аж ахуйн нэгж хамрагдсан талаар эргэн мэдээлнэ.

-Монголбанкнаас ийм хүмүүс, байгууллагад зээл олгож болохгүй гэсэн дүрэм журам гаргасан байдаг уу?

-Хугацаа хэтэрсэн болон чанаргүй зээлтэй иргэдэд зээл олгож болохгүй гэх дүрэм журмыг Монголбанк гаргаагүй. Тухайн банк, ББСБ зээлийн эрсдэлээ тооцон, зээлийн түүхэд үндэслээд шийдвэрээ гаргаж байгаа. Монголбанк хөндлөнгөөс оролцох хуулиар хориотой.

-Монголбанкны Зээлийн мэдээллийн сангаас хэчнээн банк, санхүүгийн байгуулага  мэдээллээ авч, бас нийлүүлдэг вэ?

-Зээлийн мэдээллийн санд 600 гаруй банк санхүүгийн байгууллага мэдээллээ нийлүүлж байгаа. Тэдгээрийн 500 орчим нь ББСБ, 100 гаруй нь Хадгаламж зээлийн хоршоо, мөн төрийн томоохон сангууд байгаа.

-Зээлийн муу түүхтэй хэчнээн байгууллага, иргэний мэдээллийг харагдуулахгүй байхаар байгаа вэ?

-Урьдчилсан байдлаар 70 мянга гаруй иргэн, аж ахуйн нэгж хамрагдах боломжтой гэсэн байгаа. Харин одоо илүү их боломжийг олгож байгаа учраас Монголбанкнаас энэ тоо хэд хүрэхийг албан ёсоор хэлэх боломжгүй байна.

-Зээлээ хугацаандаа бүрэн төлөөд явсан иргэн, байгууллагад ямар дэмжлэг үзүүлэх вэ. Ийм гомдол, санал гараад байна л даа. Ямар зохицуулалт байж болох вэ?

-Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахлын үед сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд иргэн аж ахуйн нэгжийн ихэнх нь санхүүгийн хүндрэлд орсон. Үүнээс болж чанаргүй зээлийн түүхтэй болсон аж ахуйн нэгж олон байгаа. Эдгээр нь зургаадугаар сард багтаад өр төлбөрөө барагдуулбал зээлийн түүхийн муу мэдээллийг харагдуулахгүй болгох боломжтой. Энэхүү арга хэмжээгээрээ давхар банк санхүүгийн салбарт хуримтлагдсан чанаргүй зээлийг барагдуулж байгаа юм. Мэдээж зээлийн түүх нь сайн, хугацаандаа гэрээний дагуу төлж байсан иргэн, аж ахуйн нэгж, ББСБ-д дахин хандвал урт хугацааны, хүү багатай өөрт таатай нөхцөлөөр зээл авах нөхцөлийг олгоод яваа.

У.Тэргэл