АНУ-ын нийслэл Вашингтон хотод байдаг Конгрессын номын сан нь дэлхийн хамгийн том номын сан юм. Энд 3 сая 500 мянга гаруй номтой Ази номын тасаг байдаг бөгөөд түүнд 6500 монгол ном хадгалагдаж байна.
Хамгийн анх 1893-1901 оны хооронд АНУ-ын судлаач, дипломатч Уиллиам Вүүдвилл Рокхилл Монголоор аялж байхдаа цуглуулсан номоо хандивлажээ. Конгрессын номын санд 20-р зууны эхээр олдсон нэн ховор 80 гаруй монгол ном байдаг бөгөөд “Үлгэрийн далай”, “Алтангэрэл”, “Сундуй зэрэг” 18-р зууны үеийн модон барын аргаар хэвлэсэн алдарт судрууд ч байна. Мөн “Очроор огтлогч” судрын монгол орчуулга, “Ихэд тонилгогч”-ийн уран нарийн хийцтэй эх хадгалагджээ. Сонирхуулахад, 17-р зууны эхээр Лигдэн хааны зарлигаар гарсан “Ганжуур”, “Данжуур” судрыг үндэслэсэн Манжийн хааны шунхан модон барын эхээс бүрэн хэмжээгээр нь гэрэл зургаар хадгалж үлдээсэн байна.
Энэ номын сан 1992 оноос хойш “Өдрийн сонин”, “Өнөөдөр”, “Ардын эрх”, “Үнэн” зэрэг Монголын өдөр тутмын долоон сониныг зураг-микрочип хэлбэрээр бүх дугаарыг нь хадгалж байгаа юм.
Монголын номын тасгаас хамгийн эрэлттэй ном нь түүх, уул уурхай, эдийн засаг, улс төр болон Чингис хааны тухай ном байдаг аж. Энд Чингис хааны тухай олон орны хэлээр гарсан 400 гаруй ном байдгаас хамгийн алдартай нь герман зохиогчийн ном юм байна. Конгрессын номын сангийн ажилтнууд монгол номыг төвд номоос ялгаатай гэдгийг харуулж, тусад нь авч үздэгээрээ онцлог гэж монгол эрдэмтэд үнэлдэг. Энд доктор, профессор М.Саруул-Эрдэнэ монгол номын католигын хэсэгт ажиллаж байна.
Т.Гэрэл
