Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.21
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

“Урагшаа Тавантолгой” хэний эрх ашгийг хамгаалж байна вэ?

2015-4-01
0
ЖИРГЭХ

Тавантолгойг урагшлуулах, тэр дундаа улсынхаа эрх ашиг хийгээд жирийн иргэдийн санаанд хүрсэн гарцыг хайдаг хүмүүс нэг хэсэг нь. Мөн Тавантолгойг гацаах, ухраах сонирхолтой бүлэг ч улс төр, бизнесийн хүрээнд бий. Өнөөдөр Оюутолгойгоос илүү моодонд орж буй сэдэв бол Тавантолгой. Магадгүй энэ хаврын синдром эндээс ч эхтэй байж мэдэх юм. Саяхан нэр бүхий эдийн засагчдын дэвшүүлсэн “Урагшаа Тавантолгой” санаачлага олны анхааралд өртжээ. Яагаад гэвэл тэд шинэ санаачлага гаргасан бөгөөд ард түмэнд илүү ашигтай байх хувилбарыг дэвшүүлсэн учир нийтийн анхааралд ороод байгаа нь ажиглагдлаа. Тавантолгойгоос иргэдэд олгох 1072 ширхэг хувьцаа болоод олон жил ярьсан төмөр замын асуудал ч шинэ санаачлагад багтсан байлаа.

Гэхдээ хувьцаа, төмөр зам мэтийн талаар улс төрийн хүрээнд хүчтэй ярьдаг ч гэсэн нийтийн эрх ашигт нийцээгүй тул урагшлахгүй байсан гэдэг нь цаг хугацааны шалгуураар шүүгдэж өнөөдрийг хүрсэн болов уу. Харин “Урагшаа Тавантолгой”-д шинэ шийдлүүдийг тусгасан нь манай бизнесийнхэн, улс төрийнхөнд онилогдоод байна. Яаж гэдэг гаргалгааг ч эдийн засагч Х.Батсуурь, Г.Солонго, Б.Энхбат, судлаач Ж.Санчир нар хийжээ.

 

Улс орны эдийн засгийг хүнд байдлаас аврахын тулд уул уурхайн гол төслүүдээ хэрэгжүүлэх, ингэхдээ хэн нэгэн хүнд, хэсэг бүлгийн нэгдэлд ашигтай биш нийтээрээ ашиг шим хүртэхүйц байх нь гол агуулга. Иймдээ ч “Урагшаа Тавантолгой” бол Монголын нийт ард түмний эрх ашгийг хамгаалсан санаачлага юм. Үүнийгээ дээр нэр дурдсан эдийн засагчид, судлаачид ч онцолсон билээ.Тодруулбал энэ санаачлагыг гаргасан хүмүүс “Бид Тавантолгой төслөө боловсруулахдаа эдийн засгийн үр өгөөж, үндэсний аюулгүй байдал гэсэн хоёр гол асуудлыг суурь нөхцлөө болгон ажилласан. Тавантолгой төсөл төрийн, нийтийн, хувийн өмчийн хэлбэрүүдийг тусгасан нээлттэй, хувьцаат компанийн сонгодог жишгээр ажиллах юм. “Эрдэнэс Тавантолгой” төрийн өмчит компани нь Тавантолгой төслийн компанийн 51 хувийг эзэмших бөгөөд энэ нь Тавантолгой ордыг төрийн мэдэлд байлгах эрх зүйн орчныг бүрдүүлж байгаа юм. “Урагшаа Тавантолгой” санаачлага нь өмнөх төслүүдэд орхигдсон эсвэл ашиггүй хэлбэрээр тусгагдаж байсан гол асуудлуудыг хууль тогтоомжид заасны дагуу үндэсний эрх ашигт нийцүүлэн тусгаж оруулснаараа онцлог юм” гэжээ.

 

Ингэхдээ иргэдэд эзэмшүүлсэн гэх 1072 ширхэг хувьцааг нийт төслийн 26 хувь, “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн 51 хувь хэлбэрээр оруулж өгчээ. Мөн Төрийн  өмчит “Эрдэнэс Тавантолгой” компани нийт төслийн 51 хувийг эзэмшихээр тусгасан байна. Энэ нь стратегийн ач холбогдол бүхий орд нь төрийн өмчид байна гэсэн хуульд нийцсэн гэж үзэж байгаа аж. Энэ гаргалгааг олон хүн маш анхааралтай судалж байгаа гэх. Яагаад гэвэл бид 1072 ширхэг хувьцааны эзэд. Гэвч бидэнд одоогоор энэ хувьцаанаас авсан ашиг, олсон мөнгө гэж алга. Хэрэв энэ санаачлага төсөл болон, цаашид томоохон баримт бичиг болж УИХ-аар хэлэлцэгдвэл 1072 хувьцааг ногдол ашиг өгдөг болгох үндэслэл бий болох ажээ. Хүн бүр хувьцаанаасаа хэзээ, хэрхэн ашиг хүртэх тухай сүүлийн хэдэн жил бодож байгаа учраас энэ сэдэв туйлын чухал болоод байна. Олон нийтэд маш их хамаатай энэ санаачлагыг “Урагшаа Тавантолгой”-д хөндсөнөөрөө үндэсний эрх ашиг, олон нийтийн эрх ашгийг хамгаалсан, иймдээ ч иргэдэд ихээхэн таалагдаж байна.

 

Мөн энэ санаачлагыг гаргасан эдийн засагчдын Хөгжлийн стратегийн хүрээлэнгээс Тавантолгойг ашиглах бүтцийг харуулсан схемд хөрөнгө оруулагчид, төрийн өмчит компани, иргэдийн эрх ашиг, хувь хэмжээг тодорхой тусгаж, төмөр замын тухайд ч нарийвчилжээ. Тавантолгойн төсөлд ашиглах төмөр замыг анхнаасаа “Монголын төмөр зам” болоод төрийн өмч давамгайлсан Тавантолгой төслийн компанийн мэдэлд байхаар шинэ санаачлагад тусгажээ. Өмнө нь төмөр замын талаар УИХ, Засгийн газрын төвшинд ихээхэн маргадаг байсан ч ямар ч шийдэлд хүрэлгүй гацаж байсан юм.

 

Монголчууд бид маш их баялагтай, гэвч түүнийгээ хэрхэн ашиглахаа мэддэггүй, мэдсэн ч хэсэг бүлэг хүний эрх ашгийг хөндсөн, тэдэнд таалагддаггүй учраас огт урагшлуулдаггүй гэхэд хилсдэхгүй. Хоёр томоохон ордын тухайд УИХ-аар хэлэлцэхэд байнга маргаан дагуулж байсан. Оюутолгойн гэрээ сайн, муу гэж өнөөдрийг хүртэл хэрэлдсээр. Одоо ч гэсэн Тавантолгойг тойрсон тав, зургаан янзын байр суурь. Гэвч урагшилсан олигтой зүйл ганц ч алга. Гол нь УИХ-аар заавал хэлэлцэж шийддэг асуудал учраас улс төр ордог, улстөрчдийн эрх ашгийг хөнддөг нь нууц биш. Гэвч 80 хувийн коксжсон нүүрсний агууламж бүхий 7.4 тэрбум тонны нөөцтэй Тавантолгойн асуудлыг шийдэхдээ УИХ-аар заавал хэлэлцэх учиртай.

 

Одоогоор Тавантолгойн хөрөнгө оруулагч талтай хийх хэлэлцээ гуравдугаар шатанд хүрээд буй гэх. Ийм үед өөр санал гаргаж асуудлыг бүр тэгээс нь эхлүүлэх гэсэн оролдлого ч гэсэн эсрэг санаа явж байна лээ. Иймэрхүү эсэргүүцэлтэй тулах нь зүйн хэрэг. Юм болгоныг доош нь татдаг монгол зан өнөөдрийн савалгаатай нийгэмд улам гаарч байгаа учраас энэ зэргийн садаа гарч л таарна.

 

Ер нь хөрөнгө оруулагч тал хэд, хэдэн хувийн харьцаатай байх вэ гэдгийг ч “Урагшаа Тавантолгой”-д тусгажээ. Тодруулбал,  Хятадын “Шинхуа Энержи”, Японы “Сумитомо” корпорацтай хамтран ажиллахыг буруутгаагүй бөгөөд тэд  нүүрсний зах зээлд Монголыг төвөггүй гаргачих итгэлтэй гүүр гэж үзсэн байна. Гэхдээ “Шинхуа Энержи” Тавантолгой төслийн компанийн 49 хүртэлх хувийг эзэмших эрхтэй байх бөгөөд олон улсын хөрөнгийн зах зээл дээр өөрийн эзэмших эрх бүхий хувийг борлуулах хөрөнгө босгох бүрэн эрхээр хангагдсан байна. Харин “Эрдэнэс Тавантолгой” ямар ч тохиолдолд төслийн компанийн 51 хувийг эзэмшдэг байх ёстой гэж урагшаа харсан санаачлагынхан үзжээ.

 

Харин одоо яригдаж буй хувилбар буюу сайд М.Энхсайханы удирддаг төсөлд Тавантолгой төслийн 51 хувийг Монголын “ММС”, 49 хувийг Хятадын “Шинхуа Энержи” эзэмшинэ гэж буй. Мөн М.Энхсайхан сайдын удирдаж буй хэлэлцээгээр Монголын тал Тавантолгойн дөнгөж 29.5 хувийг эзэмших болж байгаа нь ард түмний эрх ашигт нийцэхгүй гэдгийг судлаачид онцолсон байна. Иймд иргэдээсээ эхлээд улс төрийн хүрээнийнхэн Тавантолгойг урагшлуулах санаачлагыг анхаарсан шигээ ажил болгох хэрэгтэй байна.

 

М.Цэцэг

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Арьс судлалын үндэсний төвд агаар шүүгч хүлээлгэн өглөө
Монголын баг, тамирчид бишкекийг зорилоо
Улсын шалгалт зохион байгуулах хуваарь гарчээ
Оюутан цэргийн бүртгэл ирэх сарын 2-ноос эхэлнэ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (7)

  • Зочин (203.91.116.34)
    Ерөнхийлөгчийн хэлээд бгаа санаа бол яалтчгүй зөв шүү дээ. Мэдээж ард олонтойгоо ойр бжийж асуудал цаашид явах нь ойлгомжтой шдээ
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • Ангараг (203.91.116.34)
    энэ асуудлаар зарим нэг сайтаар зарим нэг сэтгүүлч нар муугаар бичиж ард олонд сөрөг ойлголт өгч бгаа нь үнэнл дээ гэхдээ манай монголчууд уужуу ухаантай улс болхоор тийм ч амар итгэхгүйл бх харин үр дүн нь л хамгийн чухал даа
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • Зочин (203.91.116.34)
    за мэдэхгүй юмаа манай улс ард түмэндл хэрэгтэй шийдвэр бгаасай даа
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • Зочин (203.91.116.34)
    yg vnendee ard irged bid chin ene talaar medeelel medleg homs l bna daa tend tegj yrij bna tiiml bh end ingej yrij bna iim l bh geedl bj bna harin ene medeeelel taalagdlaa hurdanl ajil hereg bolgowol zvgeer bha
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • erdene (114.112.237.147)
    uragshaaaaaa
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • erdene (114.112.237.147)
    uragshaaaaaa
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • erdene (59.39.225.169)
    uragshaaaaaa
    2015 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
    21 цаг 51 мин
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
    22 цаг 43 мин
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
    22 цаг 45 мин
  • “Мөс”, “өвс”, “шавар”, “спийд”, “дроп” зэрэг хэрэглээний нэршилтэй сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар авч, хадгалжээ
    23 цаг 0 мин
  • 2000 жилийн настай Хүннүгийн хамгийн том булшийг судалж, 413 эд өлгийн зүйл олжээ
    23 цаг 5 мин
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
    23 цаг 21 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    Өчигдөр 14 цаг 34 мин
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    Өчигдөр 12 цаг 45 мин
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    Өчигдөр 11 цаг 58 мин
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    Өчигдөр 11 цаг 58 мин
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    Өчигдөр 11 цаг 34 мин
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
    Өчигдөр 11 цаг 17 мин
  • НҮБ-ын олон улсын шүүх Мьянмар улсыг Рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж үзлээ
    Өчигдөр 10 цаг 50 мин
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
    Өчигдөр 10 цаг 48 мин
  • Жил бүр 700 мянга гаруй хүүхэд уушгины хатгалгааны улмаас эндэж байна
    Өчигдөр 10 цаг 11 мин
  • Багануур дүүргээс хөнгөлөлтттэй зээлийн санхүүжилт хүссэн 5 аж ахуйн нэгжид нарийвчилсан шатны үнэлгээ хийлээ
    Өчигдөр 10 цаг 07 мин
  • УИХ: Усны тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
    Өчигдөр 10 цаг 04 мин
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
    Өчигдөр 09 цаг 55 мин
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
    Өчигдөр 09 цаг 44 мин
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
    Өчигдөр 09 цаг 38 мин
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Л.Мөнхбаясгалан: Манай Ерөнхийлөгч хэдэн зуун килограмм туухай өргөдөг мундаг гээд мангартаад байж болохгүй!!!
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
24 баримт
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК