
НҮБ-ын Олон улсын шүүх 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд Мьянмар улсыг мусульман шашинт рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэнд хариуцлагатай гэж үзсэн түүхэн шийдвэр гаргалаа.
Энэхүү хэрэг 2019 онд Гамби улс Мьянмарыг 1948 оны Геноцидын гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, шийтгэх тухай конвенцыг зөрчсөн хэмээн буруутгаснаар эхэлсэн юм. Олон жилийн турш үргэлжилсэн шүүх ажиллагааны эцэст ийнхүү шийдвэр гаргажээ.
2016-2017 онд Мьянмарын арми Ракхайн муж дахь рохинжа иргэдийн эсрэг цэргийн ажиллагаа явуулах үеэр олон мянган хүний амь нас хохирч, эмэгтэйчүүд хүчирхийлэлд өртөн, олон зуун тосгон сүйджээ. Үүний улмаас 740 мянга гаруй хүн хөрш Бангладеш улс руу дүрвэсэн байна. Өнөөдөр тус улсад 1.2 сая гаруй рохинжа дүрвэгч амьдарч байгаа юм.

Шүүх Мьянмарын цэргийн ажиллагааг терроризмын эсрэг хууль ёсны арга хэмжээ байсан гэх тайлбарыг няцааж, энгийн иргэдийн эсрэг үйлдсэн харгислал нь рохинжа үндэстнийг бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн устгах зорилготой байсныг онцолжээ.
Энэ нь Олон улсын шүүх 80 жилийн түүхэндээ нэг улсыг геноцид үйлдсэнд хариуцлагатай гэж үзсэн анхны тохиолдол боллоо.
Шийдвэрийн хүрээнд Мьянмар улс хохирогчдод нөхөн төлбөр олгох, дахин ийм хэрэг гарахаас урьдчилан сэргийлэх үүрэг хүлээж байна. Гэвч Олон улсын шүүх шийдвэрээ шууд албадан хэрэгжүүлэх эрх мэдэлгүй тул хэрэгжилтэд НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл оролцох боломжтой юм. Энэхүү шийдвэр нь рохинжа үндэстний олон жилийн шударга ёсны төлөөх тэмцэлд чухал алхам боллоо.
Л.Баяр





















































