Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

“Трафигура”-даа 1.1 тэрбум долларын хохирол учруулсан гэх Э.Жононбаярын “түншүүд” нь улстөрчид биш биз?!

2024-11-01
0
ЖИРГЭХ

Монголын улс төр, бизнесийнхэн сүүлийн хэдэн жилд “Трафигура”-гийн Э.Жононбаяр гэдэг нууц ноёнтонтой болсон. Түүнийг Жо хэмээн хоорондоо ярьдаг. Жо нь Монголын улс төр, хууль хяналтын томчуудын халамж, хамгаалалтад байдаг. Цаг хугацааны хувьд “сахал” Д.Эрдэнэбилэгийн домог сарних үеэр энэ Э.Жононбаяр буюу Жо гарч ирсэн.

Уг нь “Трафигура” Монголын уул уурхай, банк санхүүгийн салбарт эртнээс түншилж ирсэн. Аль эрт 1990-ээд оны дунд үеэс “Эрдэнэт үйлдвэр”-ээс зэсийн баяжмал авдаг байв. Мөн манай улсын арилжааны хоёр ч банкинд хувь эзэмшдэг. Харин “Трафигура”-гийн трейдер Э.Жононбаяр Монгол дахь салбар компанийг нь хариуцах болсноор нефтийн бүтээгдэхүүний бизнес нь анхааралд өртөөд эхэлсэн.

Товчхондоо, монголчууд тус компанийг “…Хуурамч автобензин, дизелийн түлш үйлдвэрлэдэг” гэж ойлгодог болсон. Үнэхээр ч Монголын нефть импортлогчид Орос, Хятадаас автобензин, дизелийн түлш оруулж ирдэг бол Э.Жононбаяр керосин, нафта зэрэг нефтийн дайвар бүтээгдэхүүнийг оруулж ирэхэд онцгой анхаардаг.

Монголд тэдгээрийг ашиглаж нефтийн бүтээгдэхүүн гаргадаг үйлдвэрүүд нь ч бий. Хамгийн гол нь Монголын төрийн уул уурхай, газрын тосны салбар “Трафигура” Э.Жононбаярын Монголд хийдэг нефтийн бүтээгдэхүүнийг Орос, Хятадаас импортолдогтой ижил гэдгийг тогтоон, нийтэд зарлаж чаддаггүй. Тиймээс “…“Трафигура” хуурамч үйлдвэрлэл явуулдаг” гэдэг ойлголт үүссэн байх талтай. Гэхдээ Э.Жононбаярын бизнесийг дэмжих шийдвэрийг Монголын төр дээд түвшиндээ бүгд шахам зүтгэж байгаад гаргаж өгдөг. Тухайлбал, 2023 оноос керосин, нафта зэрэг нефтийн дайвар бүтээгдэхүүнийг Монголд хаалтгүй, онцгой татваргүй оруулдаг болсон.

Энэ мэтээр Э.Жононбаяр ер нь л том болсон доо.

Тэгвэл саяхнаас, ердөө өчигдөр, уржигдраас дэлхийд нэртэй, санхүүгийн, эрэн сурвалжлах мэдээллийн агентлагууд “…Монгол дахь салбарынхаа луйврын хэргийн улмаас “Трафигура”  компани 1.1 тэрбум ам.долларын хохирол амсахаар боллоо” гэсэн мэдээллийг цацаад эхэллээ. Тодруулбал, уг мэдээлэлд “…“Трафигура” групп Монгол дахь салбарынхаа ажилтнуудын нефтийн бизнесийн луйврын хэргүүдийг илрүүллээ. Энэ нь тус компанид 1.1 тэрбум ам.долларын хохирол учруулж болзошгүй байна.

Түүхий эдийн арилжааны энэ аварга компани өмнө нь компанийнхаа никелийн луйврыг  илрүүлж, үүний улмаас 500 сая ам.доллар алдсан. “Ройтерс” агентлаг “…”Трафигура” компани Энэтхэгийн бизнесмэн Пратек Гуптаг никелийг бага үнэтэй металлаар орлуулсан гэж буруутгасан” гэж 2023 оны  арванхоёрдугаар сард мэдээлсэн. Тухайн үед Гуптатай тус компанийн хэн нэгэн ажилтан тохиролцож, хамтран ажилласан эсэхийг тогтоохын тулд “Трафигура” ихээхэн чармайлттай шалгасан. Харин  Лондонд болсон шүүх хурлын үеэр “Трафигура”-гийн ажилтнууд нь уг хэрэгт хамааралгүй нь тогтоогдсон байдаг. Гэсэн ч тус компани 500 сая ам.долларын хохирол амсаад хоцорсон. Түүнээс хойш хоёр жил хүрэхгүй хугацаа өнгөрч буй бөгөөд дахин томоохон хэмжээний алдагдал хүлээхээр боллоо” гэжээ.

Энэ үйл явдалтай холбоотойгоор “Трафигура” компанийн Сингапур дахь газраас өөрийн албан ёсны цахим хуудсаар 2024 оны аравдугаар сарын 30-нд мэдэгдэл хийсэн байна. “…”Трафигура”-гийн Монгол дахь нефтийн бүтээгдэхүүний бизнесийн тухай” уг мэдэгдэлдээ “…Компанийн дотоод хяналт шалгалтын дараа хөндлөнгийн хяналт бүхий шалгалтын явцад “Трафигура”-гийн Монгол дахь нефтийн бүтээгдэхүүн нийлүүлэх бизнест хувь хүмүүс ноцтой зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. Ингэхдээ, бичиг баримтыг хуурамчаар үйлдэж, “Трафигура” компанийн тогтоосноос хэтрүүлсэн мөнгийг төлж, хугацаа хэтэрсэн өрийг зориудаар нуун дарагдуулсан гэмт хэрэг үйлдэгдсэн байна. Энэ нь Монголын нэр бүхий түншүүдтэй хийсэн гүйлгээний нарийн төвөгтэй сүлжээг үүсгэсэн байна.

Хөндлөнгийн хяналт бүхий шалгалтын ажиллагаа үргэлжилсээр байгаа ч “Трафигура” группын хувьд үүнийг ойролцоогоор таван жилийн хугацаанд хуримтлагдсан томоохон эрсдэл гэдгийг тогтоосон. Үүнээс үүдсэн нийт хохирлын багагүй хувийг Монгол дахь манай “Трафигура” компанийн төлөх өр гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Гэхдээ бид үүнийг төлөх үүргээ биелүүлэхийг зорьж байна.

Энэ өрийн эргэн төлөх нийт 1.1 тэрбум ам.долларын зээлийн эх үүсвэрийг бүрдүүлэхээр төлөвлөж байна. Мөн хэдийгээр нягтлан бодох бүртгэлийн зохицуулалт бүхий эцсийн аудитад хамрагдаж байгаа ч “Трафигура” 2024 оны санхүүгийн тайландаа олон улсын нягтлан бодох бүртгэлийн стандартын дагуу өмнөх жилийн харьцуулсан тоо баримтыг дахин гаргах шаардлагатай болж магадгүй юм” гэжээ.

Мөн энэ талаар Гүйцэтгэх захирал Жереми Уэйр “…Бид Монгол дахь компани маань нефтийн бизнест зүй бус үйлдэл гаргасанд маш их сэтгэл дундуур байна. “Трафигура” ийм буруутай үйлдэл хийх зарчим ёс суртахуун байхгүй. Харин энэ тохиолдолд бид алдаа гаргасан цөөн тооны хүмүүст холбогдох сахилгын арга хэмжээг авч байна. Нарийвчилсан дүгнэлт хийсний дараа энэ асуудал нь Монгол дахь бие даасан үйл ажиллагаанаас тусдаа асуудал гэдэг нь тодорхой болно гэдэгт итгэлтэй байна. Гэсэн хэдий ч бид компанийн хэмжээнд хяналт, хяналтыг сайжруулахын тулд цаашдын арга хэмжээнүүдийг авч байна. Түүнчлэн 2023 онд бизнесийн дотоод хяналтыг нэмэгдүүлж, эдгээр асуудлыг илрүүлэхэд тусалсан “Трафигура”-гийнхаа ажилтнуудын ёс суртахуун, ухамсартай байдлыг хүлээн зөвшөөрөхийг та бүхнээс хүсэж байна. Тэдний хичээл зүтгэл нь бидний дэлхийн бизнест нэвтрүүлэхийг зорьж буй хариуцлага, өмчлөлийн соёлыг харуулж байна” гэснийг мэдээлжээ.

Ер нь бол “…”Трафигура”-гийн Монгол дахь салбар болохгүй байна” гэдэг зөвхөн энэ 2-3 өдөрт яригдаж байгаа юм биш. Энэ талаар 2024 оны хоёрдугаар сард дэлхийн зарим томоохон агентлагууд мэдээлсэн. Тухайлбал “Блүүмберг” агентлаг “… Нууц эх сурвалжийн мэдээлэл” гээд “…”Трафигура”-гийн Монгол дахь нефтийн бүтээгдэхүүний бизнестэй холбоотой зарим асуудлыг илрүүлсэн” гэж мэдээлжээ.

Тэгэхдээ хохирол, алдаглын хэмжээг мэдээлээгүй юм. Харин “…Монголын нефтийн зах зээл харьцангуй бага бөгөөд жилийн хэрэглээ нь 2021 он гэхэд өдөрт 35 мянган баррель орчим, ойролцоогоор 1.0 тэрбум ам.долларын үнэтэй. Тус улсын нефтийн бүтээгдэхүүний ихэнх хэсгийг Орос, Хятадаас төмөр замын сүлжээгээр дамжуулан нийлүүлдэг. Хэдийгээр алдагдал их байх төлөвтэй байгаа ч “Трафигура”-гийн сүүлийн үеийн орлого 7.0 тэрбум гаруй ам.долларын ашиг олсон нь Монголд учирч буй алдагдлыг зохицуулах боломжтой гэдгийг харуулж байна” гэж байв.

Гүйцэтгэх захирал Жереми Уэйрын хэлсэн сахилгын арга хэмжээ нь Э.Жононбаярыг салбар компанийн захирлын үүрэгт ажлаас өнгөрсөн хавар чөлөөлжээ. Түүний тухайд 2012 оноос хойш “Трафигура”-гийн Монгол дахь захирлаар ажилласан.

Хэдэн жилийн өмнөөс л “Трафигура”-гийн захирал залуу Монголд хүч, нөлөөтэй болж байгаа талаарх яриа, мэдээ өргөжиж эхэлсэн. Тэр хэрээр хууль бус үйлдлүүд, тэр дундаа Монгол Улсын хуулиар хориотой оффшортой ч холбогдоод амжсан. “Трафигура”-гийн төв оффис ч энэ талаар анзаарч Сингапур дахь газраасаа дотоод шалгалт оруулсан. Түүгээр яг одоо яригдаж буй Монгол дахь салбарынх нь нефтийн бизнесийн зөрчил илэрсэн байна. Харин “Трафигура”-гийн дээрх мэдэгдлээс зарим нэг зүйл  анхаарал татаж байна.

“Трафигура”-гийн Монгол дахь салбар буюу Э.Жононбаяр нь “…Бичиг баримтыг хуурамчаар үйлдсэн”, “…“Трафигура” компанийн тогтоосноос хэтрүүлсэн мөнгийг төлсөн”, улмаар “…Монголын нэр бүхий түншүүдтэй хийсэн гүйлгээний нарийн төвөгтэй сүлжээг үүсгэсэн” гэдгийг зарлажээ. Энэ бол фактад тулгуурласан тэдний дүгнэлт байгаа юм. Тэгэхээр Э.Жононбаяртай “төвөгтэй сүлжээ” үүсгэсэн түншүүд нь хэн бэ, улстөрчид үү гэдэг асуулт тавигдаж байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин Б.ГАРЬД

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын газар хөдөлжээ
Электрон тамхи уушгины хорт хавдар үүсгэдэг үү? Шинжлэх ухаан юу хэлж байна вэ?
Б.Пүрэвдагва: Шөнө ажилладаг иргэддээ зориулж 22:00-02:00 цаг хүртэл явах шөнийн автобусыг  үйлчилгээнд гаргаад байна
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • Ананд (139.5.216.135)
    Э.Жононбаяр мундаг залуу шүү, энэ их олон тэрбум төгрөгийн татварыг ёстой нууж хаалгүй төлсөөр ирсэн. Улс орноосоо юм харамлахгүй ийм залуу бизнэсмэн ховор шүү
    2024 оны 12 сарын 09 | Хариулах
  • Зочин (66.181.177.33)
    ANUSDI80955877
    2024 оны 11 сарын 01 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • СЗХ-ны гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгууллаа
    3 цаг 43 мин
  • Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
    4 цаг 13 мин
  • Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын газар хөдөлжээ
    4 цаг 40 мин
  • Электрон тамхи уушгины хорт хавдар үүсгэдэг үү? Шинжлэх ухаан юу хэлж байна вэ?
    5 цаг 21 мин
  • Танилц: Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд
    5 цаг 57 мин
  • Б.Пүрэвдагва: Шөнө ажилладаг иргэддээ зориулж 22:00-02:00 цаг хүртэл явах шөнийн автобусыг  үйлчилгээнд гаргаад байна
    6 цаг 16 мин
  • Ши Жиньпин Трампыг очихоос өмнө В.Путинтэй уулзлаа
    6 цаг 29 мин
  • Сошиалд олны хайрыг татсан Фиона нэртэй усны үхэр сүлжмэл малгай залгисны улмаас эмнэлэгт очжээ
    6 цаг 44 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
    7 цаг 15 мин
  • “Хятадын засаглал ба дэлхийн хөгжил” хэлэлцүүлэг боллоо
    7 цаг 25 мин
  • Б.Дамдинням: Шатахууны нийлүүлэлт, түгээлтийг хэвийн байлгахад анхаарна
    7 цаг 37 мин
  • Ц.Идэрбат: Монгол Улс 1990 оноос хойших хамгийн өндөр буюу 1.4 сая тонн ургац хураан авлаа
    7 цаг 49 мин
  • Тавантолгой Түлш ХХК-ийн бүтээгдэхүүн чанар, стандартын шаардлага хангаж буйг дахин баталгаажууллаа
    8 цаг 9 мин
  • Ц.Идэрбат: Малын вакцины асуудалд онцгой анхаарна
    8 цаг 10 мин
  • Энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэсэн алба хаагчдыг хүлээн авч уулзжээ
    8 цаг 33 мин
  • "Нойрсож буй гоо бүсгүй" хүүхэлдэйн киноны хөдөлгөөний зураач Флойд Норман "Оскар" авчээ
    8 цаг 42 мин
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
    9 цаг 14 мин
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
    9 цаг 43 мин
  • Н.Учрал: Төр эзгүйдэж болохгүй
    10 цаг 11 мин
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    10 цаг 45 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • СЗХ-ы даргыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх асуудалыг хэлэлцэнэ
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
24 баримт
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК