Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.22
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Шунал ихэдвэл Шулам болно

2015-2-02
0
ЖИРГЭХ

    Монголчууд шунал ихэдвэл шулам болно гэж ярьдаг. Зүгээр ч нэг хэлээгүй энэ үгээр дамжуулан хүнийг шуналаа хэмжээ хязгаартай барьж байхгүй бол шулмаас дор болохыг тойруу утгаар сануулдаг хэрэг. Гэвч орчин цагт ашиг олж байвал бусад нь хамаагүй мэт ойлголт зарим хүнд явдаг бололтой. Цаашлаад өөрийн монополь эрхээр хайцаалж, хүссэн үнээ тогтоодог гаж тогтолцоо бий болж байх шиг. Үүний илрэлийг “Гацуурт”-ын Л.Чинбатын жишээнээс харж болно. Түүнийг Монголын газар тариалангийн салбарт томоохон байр суурь эзэлдэг “Гацуурт” компанийг удирддаг гэдгээр нь хүмүүс илүү мэднэ. “Гацуурт” нь 40-45 мянган га талбайд газар тариалан эрхэлдэг гэхээр ямар хэмжээний компани болох нь ойлгомжтой. Гэвч Л.Чинбатад энэ бүхэн багадаж байгаа бололтой. Өөрөөр хэлбэл, Монголын газар тариалангийн салбарт бараг л монополь тэрээр буудайн үнийг өөрийн дур зоргод нийцүүлж, амандаа орсон тоогоор төрд “шахах” гэж улайрах болжээ.
Untitled-1
Саяхан даа. Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг ХХААЯ, тариаланчид болон гурил үйлдвэрлэгчдийн төлөөлөлтэй уулзсан. Улмаар тариаланчдын агуулахад хадгалж байгаа 40 мянга, Тариалан эрхлэлтийг дэмжих сан /ТЭДС/-д тушаасан 31.5 мянган тонн улаанбуудайн тоо хэмжээ, чанарт хяналт шалгалт хийх үүргийг өгсөн байдаг. Энэ дагуу салбар хариуцсан яам, МХЕГ, тариаланч, гурил үйлдвэрлэгчдийн холбооны хамтарсан ажлын хэсгийнхэн ТЭДС-гийн зургаан байршилд хадгалж байгаа 31.5 мянган тонн буудайнд шалгалт хийж 84 хувь нь чанарын шаардлага хангаж, үлдсэн 16 хувь нь хангаагүй болохыг урьдчилсан байдлаар гаргажээ. Харин тариалан эрхлэгчдийн агуулахад хадгалж байгаа 40 мянган тонн улаанбуудайд шалгалт хийх гэсэн боловч хаана хэрхэн хадгалж буй нь тодорхойгүй байжээ. Л.Чинбат тэргүүтэй хүмүүс ч холбогдох албаныхантай уулзахаас зайлсхийж, ямар нэгэн хариу ирүүлээгүй байна. Тиймээс салбар хариуцсан яамнаас гурил үйлдвэрлэгчдэд шаардлагатай байгаа 20 мянган тонн буудай импортлох зөвшөөрлийг цуцлах үндэслэлгүй гэж үзэн стандартын шаардлагад нийцсэн буудайг биржээр дамжуулан хүлээн авч урамшуулал олгох асуудлыг боловсронгуй болгох шийдвэрийг гаргажээ.

Гэтэл Л.Чинбат тэргүүтэй хүмүүс энэхүү шийдвэрийг эсэргүүцэж тариалан эрхлэгчдээ боомилж, дотоодын компаниудаа дампууруулах гэж байна хэмээн дахин эсэргүүцэж эхэлжээ. Үнэндээ тариалан эрхлэгчдийг төрөөс дэмжээгүй биш дэмжиж ирсэн байдаг. Тэр тусмаа өөрсдийг нь боомиллоо хэмээн хамгийн ихээр хашгирч байгаа “Гацуурт” компани, Л.Чинбат өнгөрсөн хугацаанд төрөөс хамгийн их дэмжлэг авч, ашиг шимийг нь хүртсэн байх юм. Үүнийг дараахь хэдхэн баримтаас харж болно.
“Гацуурт” болон түүний салбар харьяа компанийн хувьд Монголд хамгийн том буюу 40-45 мянган га талбайд газар тариалан эрхэлдгийг дээр өгүүлсэн. Тиймдээ ч дан ганц “Гацуурт” гэлтгүй “Сэлэнгийн тариалан”, “Хандгайт уул”, “Баяндулаан уул” “Номгон буудай” зэрэг өөрийн 15 охин компаниар дамжуулан үйл ажиллагаа явуулдаг юм байна. Тэгвэл эдгээр компаниараа дамжуулан өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд төрөөс нийт 35 тэрбум төгрөгийн дэмжлэгийг авч үйл ажиллагаандаа зарцуулжээ. Үүний 13.9 тэрбум төгрөгийг гэхэд зөвхөн шатахууны дэмжлэг болгон авсан байдаг юм байна. Мөн 11.1 тэрбум төгрөгийг дотоодын гурилын үйлдвэр болон ТЭДС-нд тушаасны урамшуулал болгон улсын төсвөөс авчээ. Нэг зүйлийг тодотгоход өнгөрсөн хугацаанд улсын төсвөөс олгосон 35 тэрбум төгрөгийн дэмжлэгийг үзүүлэхдээ НӨТ-ын Гаалийн албан татварын чөлөөлөлтөд хамруулсан гэхээр “Гацуурт” хэдий хэмжээний ашигтай ажилласан нь ойлгомжтой болов уу. Гэхдээ энэ бол наад захын дэмжлэг.

ХХААХҮ-ийн сайдын 2011 оны зургадугаар сарын 21-ний өдрийн тушаалаар “Гацуурт” компани Мал хамгаалах сангаас нэг тэрбум төгрөгийн зээл авч Франц улсаас лимүзин үүлдрийн махны чиглэлийн 138 толгой үхэр оруулж ирсэн байдаг. Гэрээнд энэ оноос эхлэн гурван жилийн хугацаанд 200 толгой болгон буцаан төвлөрүүлэхээр заажээ. Үүнээс гадна ХХААХҮЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2012 оны тавдугаар сарын 16-ны өдрийн тушаалаар дахин улсын төсвийн хоёр тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар Францаас монтбелиард, лимүзин үүлдрийн 176 толгой үхрийг оруулж ирсэн байдаг аж. Гэвч “Гацуурт”-ынхан улсын төсвөөс гаргуулсан хоёр тэрбум төгрөгийн гэрээний жилийн эцсийн тооцооны үлдэгдлийн баталгааг өнөөдрийг хүртэл хийхгүй зайлхийсээр байгаа гэнэ. Энэ мэтчилэнгээр “Гацуурт”-д салбар хариуцсан яамнаас нь өнгөрсөн хугацаанд 50 орчим тэрбум төгрөгийн дэмжлэгийн үзүүлсэн байх юм. Гэтэл гар бариад бугуй барина гэгчээр өөрийн эрх ашигт нийцүүлж байвал бусад нь хамаагүй мэт аашлах болсон Л.Чинбатын цаад сонирхол нь юу бэ. Хариулт нь маш энгийн. Дур нь хүрвэл буудайгаа борлуулж, дургүй нь хүрвэл шантаажилдаг буруу жишгийг тэр тогтоож байна. Цаашлаад Монголд монополь тогтоохоор улайрч байна.

Уг нь үе, үеийн Засгийн газраас тариалан эрхлэгчдэдээ дэмжих зорилгоор улаанбуудайн тонн тутамд 60-100 мянган төгрөгийн урамшууллыг олгож эхлээд хэдэн жилийн нүүрийг үзэж байна. Шалтгаан нь ерөөсөө л гурилын үнийг тогтвортой байлгаж иргэдэд хямд үнээр худалдаалах гэж тэр шүү дээ. Түүнээс биш тариа тарьдаг хүнийг улам баяжуулах гэж ийм шийдвэр гаргаж, тэр хэмжээний мөнгийг татвар төлөгчдийн халааснаас урсгадаггүй байх. Энэ жил гэхэд урамшууллыг тонн тутамд нь 70 мянган төгрөг байхаар тооцож 25 тэрбум төгрөгийг ТЭДС-нд суулгасан юм билээ. Гэтэл Л.Чинбат тэргүүтэй хүмүүст буудайн үнэ өндөр байх нь чухал болохоос гурилын үнэ өсөх нь хамаагүй бололтой. Тэгээд ч шаардлагатай үед нь төрөөс авч болох бүхий л дэмжлэгийг авч санасандаа хүрчихээд эцэстээ төр рүүгээ нулимж эхэлсэн нь зүйд хэр нийцэх бол. Үнэндээ Л.Чинбатад Монголын улаанбуудайн тариалалтад монополь тогтоож хүссэн үнээрээ гурил үйлдвэрлэгчдэд шахаж ашиг олох нь чухал ажээ. Түүнээс биш буудайн үнээс хамаарч гурилын, цаашлаад талхны үнэ өсөх нь огтхон ч хамаагүй бололтой.

С.Гандөл



0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Арьс судлалын үндэсний төвд агаар шүүгч хүлээлгэн өглөө
Монголын баг, тамирчид бишкекийг зорилоо
Улсын шалгалт зохион байгуулах хуваарь гарчээ
Оюутан цэргийн бүртгэл ирэх сарын 2-ноос эхэлнэ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (6)

  • Зочин (59.153.115.131)
    Шуналтай хүн мухар замыг хэчнээн сунгаж барьсан ч ханадаггүй.
    2023 оны 12 сарын 02 | Хариулах
  • Зочин (202.179.20.101)
    Хийсэн юм чинь өгсөн юм чинь авалгүй яадийн.
    2015 оны 02 сарын 02 | Хариулах
  • zojin (202.131.225.252)
    naad tsandelegiim yanz buriin um yariad baigiin ard jinbat l baigaa shdee mongol gazar shig dambuural zaralah geed sandraad bna tegeed l toroos yaj arai iluu mungu luuvardahuu geed humuusiig hatgaat baigaa shdee biznessmen bish luubarjin um bishuu hhaayamnii turiin nariin baisan gantulgatai niiluuleed shalga bugdiig ATG shalguul
    2015 оны 02 сарын 02 | Хариулах
  • Зочин (150.129.141.254)
    ЭНЭ ИХ ХОГИЙН АМЬТАН ШДЭЭ.ЧИНБАТ АРД НЬ ЧИМЭЭГҮЙ СУУГААД БГА.
    2015 оны 02 сарын 02 | Хариулах
  • Gazuurt (103.26.195.148)
    Uje zarsan
    2015 оны 02 сарын 02 | Хариулах
  • gatsuurt (182.160.41.230)
    gatsuurtiin ordiig ch ene nuhur borood zaran bh shu
    2015 оны 02 сарын 02 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Х.Баасанжаргал гишүүн Л.Энх-Амгалан сайдыг огцруулахаар Н.Учралд хандах уу?
    Уржигдар 17 цаг 45 мин
  • Г.Лувсанжамц: Арилжааны уяачдын зугааг хангахын тулд хүүхдүүдийн амь насыг эрсдэлд оруулах гэж байна
    Уржигдар 16 цаг 53 мин
  • Увсын Засаг дарга Э.Насанбатыг огцруулах саналыг Ерөнхий сайд хүлээн авах боломжгүй гэж үзжээ
    Уржигдар 16 цаг 51 мин
  • “Мөс”, “өвс”, “шавар”, “спийд”, “дроп” зэрэг хэрэглээний нэршилтэй сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар авч, хадгалжээ
    Уржигдар 16 цаг 36 мин
  • 2000 жилийн настай Хүннүгийн хамгийн том булшийг судалж, 413 эд өлгийн зүйл олжээ
    Уржигдар 16 цаг 31 мин
  • Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
    Уржигдар 16 цаг 14 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: Монголын өв соёл  адуу, дээл, гэртэйгээ оршиж буй
    Уржигдар 14 цаг 34 мин
  • Ерөнхийлөгч асан У.Хүрэлсүхийн трэнд болгосон “Хувь заяа” дуу
    Уржигдар 12 цаг 45 мин
  • Винсент ван Гогийн зураг дуудлага худалдаанд 190.4 сая ам.доллароор зарагдаж, өөрийн дээд амжилтаа шинэчиллээ
    Уржигдар 11 цаг 58 мин
  • Ц.Идэрбат: “Нэг сум-Нэг мал эмнэлэг” хөтөлбөрийг 30 суманд хэрэгжүүлж, мал эмнэлгийн анхан шатны нэгжийг чадавхжуулахад анхаарч байна
    Уржигдар 11 цаг 58 мин
  • Хаврын морин уралдаан: Өв уламжлалаа сэргээх үү, хүүхдийн эрхийг хамгаалах уу?
    Уржигдар 11 цаг 34 мин
  • Монгол-Оросын ШУА-ийн эрдэмтэд “Эгийн голын усан цахилгаан станц” төслийг хэрэгжүүлэх боломжтой гэж дүгнэлээ
    Уржигдар 11 цаг 17 мин
  • НҮБ-ын олон улсын шүүх Мьянмар улсыг Рохинжа үндэстний эсрэг геноцид үйлдсэн гэж үзлээ
    Уржигдар 10 цаг 50 мин
  • ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдох Б.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
    Уржигдар 10 цаг 48 мин
  • Жил бүр 700 мянга гаруй хүүхэд уушгины хатгалгааны улмаас эндэж байна
    Уржигдар 10 цаг 11 мин
  • Багануур дүүргээс хөнгөлөлтттэй зээлийн санхүүжилт хүссэн 5 аж ахуйн нэгжид нарийвчилсан шатны үнэлгээ хийлээ
    Уржигдар 10 цаг 07 мин
  • УИХ: Усны тухай хуулийн төслийг хэлэлцэнэ
    Уржигдар 10 цаг 04 мин
  • ӨНӨӨДӨР: УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамга хүлээлгэн өгнө
    Уржигдар 09 цаг 55 мин
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
    Уржигдар 09 цаг 44 мин
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
    Уржигдар 09 цаг 38 мин
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Л.Мөнхбаясгалан: Манай Ерөнхийлөгч хэдэн зуун килограмм туухай өргөдөг мундаг гээд мангартаад байж болохгүй!!!
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
24 баримт
  • Өсвөр болон залуучуудын ДЭЛХИЙН АВАРГА Т.Ариунзаяа гэж хэн бэ?
  • Хүүхдийн төлөө "ЗА" гэж хэлье
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК