ОХУ-ын Екатринбург хотод болсон сонирхогчдын боксын ДАШТ-ээс хүрэл медаль хүртсэн Үндэсний шигшээ баг, “Сүлд” спорт хороо, “Ажнай” группийн тамирчин, Азийн наадмын аварга Э.Цэндбаатарын ярилцлаа.
-ДАШТ-ээс 12 дахь медалийг авчирч чадлаа. Танд халуун баяр хүргэе?
-Баярлалаа. Дэлхийн аваргын медаль хүртсэнээ бараг мэдээгүй дээ. Медалийн төлөө тулалдахын өмнө нэг л зүйл их бодогдсон. Тулааны дараа яаж жиндээ орно доо гэдэг бодол. Гэхдээ ямартаа ч ах нарынхаа медалийн буухиаг тасалсангүй.
-Таныг жиндээ орох гэж 10 гаруй кг хассан гэж сонслоо. Тулаанаас тулааны хооронд сэргэлт авч чадсан уу?
-Тулаанууд орой болсон учраас сэргэж амжсан. Ер нь бол ядраагүй, сэтгэлзүй маш өндөр байсан. Жиндээ орж чадсан юм чинь өрсөлдөгч нараа ялж чадна гэдэг бодол давамгайлж байлаа. “Би дэлхийн талыг эзэлсэн Чингис хааны удам” гэж өөрийгөө урамшуулж, сэтгэлзүйгээ өндөрт өргөж рингэнд гарахад өрсөлдөгчөө ялахад ямар ч асуудал гараагүй. Ерөөсөө л аварга болох зорилготой байсан юм.
-Шүүгч таны учрааг ялсан гээд гарыг нь өргөхөд юу бодогдов?
-Мэдээж сэтгэл дундуур үлдсэн, шүүлттэй санал нийлэхгүй байна. Гэхдээ ялагдсандаа огтхон ч харамсахгүй байна. Дараа дахин таарна, тэр үед нь илүү гэдгээ харуулна. Надад нэг л зүйл бодогдсон. Монголын боксчидынхоо медалийн буухиаг таслалгүй ах нараа, ард түмнээ баярлуулж чадлаа л гэж бодсон.
-Мөнгөн медалийн төлөө Узбекстантай хүч үзэхийн өмнө ямар тактик боловсруулсан бэ?
-Узбекийн тамирчин надаас өмнө дэлхийн аваргын хүрэл медальт Тайландыг боксчныг луйвардаж хожсон. Намайг бас луйвардаж магадгүй гээд рингэнд гараад, хонх дуугарангуут л бүх хүчээ шавхсан. Илүү байгаагаа мэдрүүлэхийг хүссэн. Миний гаргасан гол алдаа бол хүчний хуваарилалтаа хянаж чадаагүй.
-Медалийн тавцанд гарч зогсоход юу бодогдох юм?
-Дэлхийн аваргын медалийг дуртай нь авдаггүй. Боксын спорт өндөр хөгжиж байгаа олон орон медаль авч чадаагүй байна. Тэдний дэргэд би медальтай шүү гэж бодохоор сайхан санагдсан. Ямар ч байсан монголчуудаа баярлуулсан гэдэгтээ итгэлтэй байгаа.
-Ямар үед таны сэтгэл хамгийн ихээр хөдөлсөн бэ?
-Эх орондоо ирэхэд юм байна. “Чингис хаан” олон улсын нисэх онгоцны буудалд газардахад сэтгэл өөрийн эрхгүй хөдөлж, хөөрсөн. Хөл газар хүрэхгүй, их л хөнгөн болчихдог юм билээ. Ямар ч байсан дэлхийн аваргын хүрэл медалийг эх орондоо авчирсан шүү гээд онгоцноос буух тэр мэдрэмж хамгийн сайхан байлаа.
-Таныг энэ тэмцээнд түрүүлнэ гэдэг яриа аль эрт гарсан. Энэ бүхэн танд дарамт болсон уу?
-Надад огт нөлөөлөөгүй. Яагаад гэхээр тэмцээний үед би сошиалаас аль болох хол байж, өөрийгөө амраасан. Дэлхийн аваргад анх удаа оролцохдоо медаль авлаа шүү дээ. Өмнө нь гурван удаа оролцох боломж байсан ч туршлага дутуу, залуу тамирчин гээд намайг явуулаагүй юм. Бас ДАШТ-д өрсөлдөх хамгийн том боломж гарах тэр мөчид асуудал гаргасан. Маш харамсалтай хэрэг. Тэр нь ч надад том сургамж, туршлага болсон. Анхны дэлхийн аваргаасаа медаль авна гэдэг чамлахааргүй амжилт.
-Та өмнө нь гурван удаа боломж гарсан ч явж чадаагүй гэлээ. Үүнийгээ илүү тодруулна уу?
-Ийм мэдрэмж авч үзээгүй хүн ойлгохгүй байж магадгүй. Үнэхээр хэцүү л дээ. Яг ийм шийдвэрүүд шантрахад хүргэдэг юм билээ. Улсын аварга болсон ч ДАШТ-д оролцож чадахгүй байгаа учраас спортоо орхимоор болсон. Нэг ёсондоо өөртөө ялагдаж байна шүү дээ. Тэр үед олимп, дэлхийн аваргын медалиа гартаа барьж байгаагаар төсөөлж байна. Гэтэл өнөөдөр төсөөлсөн медалиа бариад та бүхний өмнө сууж байна. Гоё биз. Нэг хэсэг шантарсан. Хэдий тийм ч эргэн ирж чадлаа. Эргэн ирэхдээ хүсэл зорилго, мөрөөдлөө эргээд бодохоор “Би олимп, дэлхийн аваргын медальтан болж чадна” гэсэн бодол шууд л толгойд бодогдож байгаа юм.
-Таныг жингийнхэн дундаа маш хүчтэй гэдэг юм билээ?
-Нэг бэлтгэлд 1000 удаа суниадаг. Хүнээс илүү бэлтгэл хийж байж илүү болно гэсэн зорилго тавьж бэлтгэлээ хийдэг. 100-гаар 10 удаа суниахад л 1000 болж байгаа юм. Бас их тайван байж чаддаг. Аливаа зүйлийг тайвнаар хүлээн авах чадвартай. Бусдыг сэтгэлзүйгээр нь унагаах чадвар байна. Сэтгэлзүйгээр унасан тамирчныг нүднийх нь харцнаас л харж болно. Ер нь эх орны сэдэвтэй дуу сонсож, Чингис хааны удам гэж тайвшран, омогшдог. Энэ бол миний сэтгэлзүйгээ бэлтгэх нэг арга. Чингис хааны удам гэхээр цаанаасаа л өөрийн эрхгүй омогшиж, рингэн дээр гарахдаа өөрийгөө таньдаггүй. Миний өөр тал рингэн дээр гарч байгаа мэт мэдрэмж төрдөг. Надад мэргэжлийн боксын олон гэрээ ирж байна. Би аль алинд нь нааштай хариу өгөөгүй байгаа.
-Нааштай хариу өгөхгүй байгаагийн шалтгаан нь олимп уу?
-Мэргэжлийн бокст тулалдана гэдэг чинь том зах зээлд гарна гэсэн үг. Аварга болоход Монгол Улсыг дэлхий танина. Би ийм зорилго өвөртөлж яваа тамирчин хүн. Монгол Улсыг хүн бүрт таниулахыг хүсч байна. Монголын хүний мөн чанарыг харуулах зорилготой. Мэдээж олимпийн тухай бодолгүй яах вэ. 2020 оны олимпод оролцоно. 14 хоног амраад үндсэн бэлтгэлдээ гарна. Гэхдээ амарч байна гээд бэлтгэлээ орхихгүй ээ. Олимпийн эрх олгох хоёр тэмцээн байгаа. Ирэх оны хоёрдугаар сард болох тэмцээнээс эрхээ авахыг зорьж байна.
-Таны жинд хэнийг нь оролцуулахаа тэмцээний өмнө шийдсэн гэсэн. Өөрийг тань оролцуулахаар болсныг хэлэхэд Х.Энх-Амар юу гэж хэлсэн бэ?
-Үнэхээр хүлээцтэй хүлээн авсан даа Энх-Амар ах. “Миний дүү чадна шүү. Ах нь зүгээр ээ. Би чиний хажууд бэлтгэл хангагч болоод бэлтгэлийг нь хангалцаад өгье” гэж хэлэхэд маш том ачаагаа аваад хаясан мэт мэдрэмж төрсөн. Сэтгэлзүй ч тэс өөр болдог юм байна. Өдөр бүр хурцлагдаад л байлаа.
-Токиогийн олимпийн дараа хэлж байснаараа мэргэжлийн рингэд гарах уу?
-Үгүй.
-Та өмнө нь мэргэжилд орно гэж хэлж байсан санагдах юм?
-2021 оны ДАШТ-д оролцоно оо. Яагаад гэвэл би дэлхийн аварга болно гэж зорьсон болохоос хүрэл медаль авна гэж төлөвлөөгүй. Тиймээс 2021 онд дэлхийн аварга болсныхоо дараа сэтгэлдээ өргүй мэргэжлийн бокст хөл тавих бодолтой байгаа. Энэ дашрамд танай сайтааар дамжуулан намайг цаг ямагт дэмжиж явдаг Монголын боксын холбооны хамт олон, “Ажнай” Д.Бат-Эрдэнэ ах, ШШГЕГ, түүний харьяа “Сүлд” спорт хорооныхондоо, мөн гэр бүл олон бусад бүх хүнд чин сэтгэлээсээ талархал илэрхийлье.
Б.Жаргал
