УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар Монголбанкнаас гаргасан хэрэглээний зээлийн эргэн төлөлтийн хугацааг хойшлуулах шийдвэр хэрэгжихгүй байгаа талаар ирүүлсэн өргөдлийн дагуу Монголбанкны мэдээлэл сонслоо.

Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн Д.Мурат “Хөдөө орон нутгаас гомдол санал их ирж байна. Банкны зээл төлөлтөө хойшлуулах хүсэлт гаргахад орлого нотлох шаардлага үүсэх үү гэдгээс эхлээд олон эргэлзээтэй зүйл байна. Б.Баттөмөр гишүүн зөв хэллээ. Монголын хамгийн том дөрвөн банк гуравхан хүний эзэмшилд байна. Хэрвээ нууц биш бол энэ хүмүүс ард түмний өмнө тайлангаа тавих ёстой байх аа. Хаан банкинд гэхэд бүх малчдын мал барьцаанд байна. Дээр нь ноолуурыг 100 мянгаар авна гэж мэдэгдсэн. Гэтэл 50 байснаа одоо бүр 30 мянган төгрөг болчихлоо. Хэлэлцэж байгаа асуудалтай хамааралгүй ч Засгийн газраас мөнгө өгсөн үү, энэ мөнгө бий юү гэдгийг асуумаар байна” гэлээ.

Хаан банкны гүйцэтгэх захирлын орлогч н.Мөнхтуяа: Хэрэглээний зээл, ипотекийн зээл гээд хоёр тусдаа зээл бий. Ипотекийн зээл нь МИК-иас олгосон хэрэглээний зээлийн талаар олон удаа тайлбар хийсэн. Хамгийн гол нь зээлдэгч нар өөрсдөө хүсэлт гаргасан тохиолдолд төлөлтийг зургаан сараар хойшлуулна гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Ирэх сарын 1-нийг хүртэл хүсэлт хүлээж аваад төлөлтөө хойшлуулах хүсэлтэй иргэдийн зээл төлөлтийг зургаан сараар хойшлуулна. Хэрэглээний зээлийн хувьд тухайн иргэний үндсэн орлого нь цалин болон тэтгэвэр, бизнесийн орлого тооцдог. Эдгээр иргэд зээлийн үндсэн төлөлтийг хойшлуулахыг хүсвэл мөн адил хүсэлт гаргах ёстой. Хүсэлт гаргасан тохиолдолд тухайн иргэнтэй зээлийн эргэн төлөлтийн гэрээг шинээр байгуулна. Ингэхдээ хугацааг нэг жил хүртэл сунгаж болох юм байна гэдэг утгаар тохиролцож байна. Орлого тасалдсан тохиолдолд хугацаа хойшлуулах боломжтой гэдэгт хэрвээ цалингийн орлоготой бол цалин аваагүй гэдгээ батлах ёстой. Борлуулалтын орлого саатсан бол албан бичгээр баталгаажуулна. Энд нэг хүндрэлтэй зүйл бий. Энэ нь Иргэний тухай хуулийн дагуу банк харилцагчтай зээлийн гэрээ байгуулсан тохиолдолд заавал биеэр ирсэн тохиолдолд гэрээ хүчин төгөлдөр баталгаажна гэж заасан байдаг. Хэрвээ цахим гарын үсэгтэй бол болно гэж бий. Гэтэл хүсэлт гаргасан бүх хүнийг банк дээр ирүүлэх хүндрэлтэй учир цахимаар хүсэлт хүлээж авч байна. Тиймээс төрөөс цахимаар байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөрт тооцно гэсэн зөвшөөрөл өгөх боломжтой юу гэдгийг асуумаар байна.

М.Оюунчимэг: Хаан банкны тайлбараас сонсоход тусдаа банк юм шиг санагдаж байна. Ер нь тэтгэврийн зээл, малчны зээл гээд 563 мянган зээлдэгчтэй. Хууль эрх зүйн орчин бүрдүүлэхгүй бол үүнийг хийх боломжгүй гэж хэллээ. Би тэгж ойлголоо, зөв үү. Ипотекийн зээл гэхэд хөнгөлөлттэй эх үүсвэртэй тохиолдолд зургаан сараар хойшлуулж болно. Тухайн банкны санхүүжилтээр боссон орон сууц бол тухайн иргэн өөрөө хүсэлт гаргаад, очиж гэрээгээ баталгаажуулна гэж ойлголоо. Их хурлын гишүүнээс асуулт асууя ч гэх шиг. Хамгийн гол нь Төв банкнаас гаргасан журмыг мөрдөж ёстой биз дээ.

Монголбанкны Эрдэмбилэг захирал аа, энэ хүний асуултад хариул даа. Та нарын гаргасан шийдвэр чинь хаана хэрэгжих юм бэ. Хаан банк дагаж мөрдөх ёстой юм уу. Эсвэл Иргэний тухай хуулийн 42 дугаар заалттай холбоотой асуудлыг шийдвэрлэхгүй бол зээлийн эргэн төлөлтийг хойшлуулах боломжгүй юм уу?

Монголбанк: Коронавирусний улмаас иргэн, ААН-ийн орлого нэг их наяд төгрөгөөр тасалдаад байна. Эндээс 160 тэрбум төгрөгийн эргэн төлөлтөд өөрчлөлт оруулж байна. Иргэний хууль болон бусад холбогдох хууль зөрчихгүйгээр асуудлыг яаж шийдэх бэ гэж судалж байна. Одоогийн байдалд хүсэлтийг цахимаар хүлээж авч байна. Энэ байдлаараа асуудлыг шийдэхэд болохгүй гэх зүйлгүй.

Г.Нацаг