Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Үнэгүй wifi-д битгий ор. Зориуд мэдээлэл хуулах гэж "түр" байршуулсан байдаг

2021-1-14
0
ЖИРГЭХ

Сүүлийн үед сошиал орчинд “Миний фэйсбүүк хаягийг хакердсан байна. Болгоомжлоорой, надаас мөнгө гуйвал битгий өгөөрэй. Эсвэл  заавал утасдаж лавлаарай” гэсэн анхааруулга зар байнга явах боллоо. Хэвийн мэт санагдах болсон энэ үзэгдэл цахим орчинд ингэтлээ давалгаалж байгаа нь та бидний ойрын хэн нэгэн, найз нөхөд хохирогч болсны, цаашид ч болохын баталгаа юм.

Орчин үеийн техник, технологи дэвшил хөгжлийн шинэ боломж олгохын зэрэгцээ нийгмийн бусад сөрөг үзэгдлийг ч дагуулсаар ирсэн. Үүний нэг нь “цахим” гэмт хэрэг юм. Энэхүү гэмт хэргийн талаар хэд хэдэн тодорхойлолт байдаг боловч /компьютер болон цахим сүлжээ ашиглаж бусдын эд хөрөнгө, алдар нэр, хувийн нууц, аюулгүй байдал, өдөр тутмын хэвийн үйл ажиллагаанд нь хууль бусаар халдаж буй өөр өөр төрлийн гэмт хэргийн нийлбэр/ хэмээн хамгийн энгийнээр тайлбарлаж болно.

Хэн нэгэн таны фэйсбүүк рүү код хуулах программ явуулж, линк рүү ороод лайк дараад дэмжээд өгөөрэй гэх бөгөөд лайк дарангуут кодыг  тусгайлан бэлдсэн программаар хуулдаг. Дараа нь фэйсбүүк хаягийн кодыг чинь өөрчилж, чатыг нь шалгаж , хэнтэй их харилцдаг вэ гэдгийг судлан мөнгө зээлээч гэх утга бүхий мессеж явуулна. Ийм аргаар дөрвөн хүн тутмын нэгээс нь заавал мөнгө салгаж чаддаг гэсэн хуулийн байгууллагын судалгаа байна. Тиймээс ийм утга бүхий мессеж явуулж, хандалт хийж буй үйлдэлд итгэж болохгүйг цагдаагийн байгууллагаас онцгойлон сэрэмжлүүлж байна. Цахим залилангийн гэмт хэрэг олширч байгаатай холбоотойгоор инженер Ж.Золжаргалын зөвлөгөөг сэрэмжлүүлэх үүднээс хүргэе.

1. Мессенжерээр яаралтай мөнгө зээлж туслаач гэсэн хүсэлт ирвэл утсаар ярьж, баталгаажуулсны дараа л хариулж байгаарай

2. Интернэт кафе, эсвэл өөр хүний компьютер ашиглаад дуусахдаа фэйсбүүк, гүүгл аккаунтуудаас заавал log out хийж гарч байгаарай

3. Бас имэйлээсээ чухал баримт бичиг нээж харах, хэвлэх үйлдэл хийсний дараа тэр файл нь downloads дотор хадгалагдаад үлдчихдэг. Иймд download фолдер руу ороод түр хадгалсан файлыг shift+delete товчоор бүрмөсөн устгаж бай. Зүгээр delete хийвэл хогийн саванд нь хадгалагдаад үлдчихдэг юм.

4. Имэйл, фэсбүүк зэрэгт нэвтрэхдээ Save password ? гэсэн асуултыг No эсвэл Never гэж хариулж байгаарай. Яг өөрийн компьютер биш бол нууц үгээ тэнд хадгалах хэрэггүй.

5. Хэн нэгэн зориуд "үүн дээр дараарай" гэсэн линк явуулаад компьютер дээр чинь программ суулгаад таны болон байгууллагын мэдээллийн хуулбарлаж эхэлдэг. Хэрэв линк http:// гэж бичсэн бол аюултай гэсэн үг. Уул нь https:// гэсэн бол аюулгүй байдаг байсан, S гэдэг secure буюу аюулгүй гэсэн үг. Гэтэл сүүлийн үед зориуд S нэмээд оруулсан аюултай линк ч үүссэн байна. Тэгэхээр S үсэг байгаа эсэхийг шалгаад, бас URL хаяг нь зөв байгаа эсэхийг давхар шалгасны дараа дарж байгаарай.

6. Жишээ нь, танай даргын чинь имэйл хаягаас хүртэл "тэр хүн рүү төдөн төгрөг яаралтай шилжүүл" гэх мэтийн зурвас ч ирж болно. Таны даргын хувийн имэйлээс ирсэн мэт харагдуулах хуурамч арга байдаг. Энэ үед таны мэдрэмж л ажиллана даа. Утсаар залгаад баталгаажуулахад гэмгүй.

7. Үнэгүй wifi-д хамаагүй битгий орж бай. Зориуд мэдээлэл хуулах гэж "түр" байршуулсан үнэгүй wifi байдаг.

8. Гадаадад эрсдэлтэй зарим оронд, эрсдэлтэй байж болох зах мэтийн газар карт биш бэлэн мөнгөөр аль болох гүйлгээ хийж байгаарай. Монголд харьцангуй гайгүй. Гадаадад бол банкны картаа хүнд битгий өгч явуулж байгаарай. Пин кодоо зөвхөн өөрөө оруул. Учир нь картыг хуулж олшруулаад дараа нь мөнгийг гаргаж авах тохиолдол олон бий. Би өөрөө ийм тохиолдлын хохирогч болж байв.

9. "Хар сүлжээ" гэж зүйл бий. Интернэтийн нийт хэрэглээний дийлэнх нь та бидний хэрэглэдэг энэ сүлжээ биш, бидэнд хаалттай тэр "хар сүлжээ" бөгөөд тэнд төрөл бүрийн хууль бус эсвэл нууц наймаа, мэдээлэл солилцоо явж байдаг. Янз бүрийн улс орны хүмүүс, байгууллагын мэдээллийг тавьж, зарж байдаг гэнэ. Энэ бол хувь иргэн таны санаа зовохоос илүү мэргэжлийн байгууллага анхаарах ёстой асуудал юм.

У.Тэргэл

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    24 мин
  • Украины цохилтын улмаас Оросыг Крымтэй холбодог стратегийн гүүрний хэсэг нуржээ
    56 мин
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
    58 мин
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
    1 цаг 29 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг 13.30 цагаас хэлэлцэнэ
    1 цаг 38 мин
  • Оросын цэргийн онгоц Сибирьт осолдсоны улмаас зорчиж явсан 19 хүн бүгд амиа алджээ
    1 цаг 40 мин
  • Засгийн газар: Ургац хураалтын урьдчилсан дүнг хэлэлцэнэ
    1 цаг 41 мин
  • ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
    1 цаг 44 мин
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
    1 цаг 48 мин
  • "Зэсийн баяжмалын арилжааны идэвхжил нэмэгдэж, молибдений баяжмалын үнэ огцом өслөө
    16 цаг 14 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа
    18 цаг 1 мин
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    18 цаг 5 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    18 цаг 13 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    18 цаг 22 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    19 цаг 10 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    19 цаг 16 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    19 цаг 27 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    20 цаг 19 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    20 цаг 41 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    20 цаг 44 мин
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
24 баримт
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК