Өнгөрсөн парламентын баталсан Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт хүчинтөгөлдөр хэрэгжиж эхлээд даруй найман сарын хугацаа өнгөрчээ. Үүнтэй холбогдуулан бусад дагалдах хуулиудаа “эцэг” хуульдаа нийцүүлж шинэчилж байна. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд хэд хэдэн онцлох заалт оруулж өгсний нэг нь Ерөнхийлөгчийн эрх хэмжээтэй холбоотой асуудал. 

Хуульч гишүүдийн тайлбарлаж байгаагаар Ерөнхийлөгч өмнө нь УДШ-ийн Ерөнхий шүүгч, Улсын Ерөнхий прокурор, АТГ-ын даргыг томилдог байсан нь нэг хүнд хэт их төвлөрлийг бий болгож, хонгил үүсэх шалтгаан болсон учраас Ерөнхийлөгчид зөвхөн УДШ-ийн Дээд шүүгч, анхан болон давж заалдах шатны шүүгчдийг томилдог эрхийг үлдээсэн.

Шүүхийн багц хууль болон Авлигын эсрэг хуулиар Ерөнхийлөгчийн Үндсэн хуульд зааснаас бусад эрх мэдлийг олгоогүй гэдгийг онцолж буй. 

Түүнчлэн АТГ-ын даргыг Ерөнхийлөгч санал болгосноор томилдог байсныг Ерөнхий сайд санал болгосноор зургаан жилээр нэг удаа томилдог болгож Авлигын эсрэг хуулийн өөрчлөлтөд оруулсан нь маргаан үүсгээд байна.

Гишүүдийг талцуулах шалтгаан болж буй ч гэж хэлж болно. АТГ-ын даргыг Ерөнхий сайдын санал болсноор томилох бол дарга нь дэд даргаа өөрийн итгэл үнэмшлээр томилдог болсон.

Өөрөөр хэлбэл, АТГ Ерөнхий сайдын мэдэлд орж буй гэсэн үг юм. Тэгвэл уг томилгоог булаалдахын цаад учиг юу вэ. Хуульчид ч зөв, буруу гэсэн байр суурьтай буй. Үүний тулд АТГ-ын дарга ямар эрх эдэлдэг вэ гэдгийг тодруулах нь зөв байх.

Авлигын эсрэг хуулийн 23 дгаар зүйлд АТГ-ын дарга нь,

• Авлигатай тэмцэх газрын үйл ажиллагааг нэгтгэн зохион байгуулж, удирдах;

• Авлигатай тэмцэх газрыг дотоод, гадаад харилцаанд төлөөлөх;

•эрх тэгш байх, харилцан хүндэтгэх, дотоод хэрэгт нь үл оролцох зарчмын үндсэн дээр гадаад улсын тусгай алба, байгууллагатай харилцан ажиллах;

• Авлигатай тэмцэх газрын албан хаагчийг томилох, чөлөөлөх, зэрэг дэв, нэмэгдэл олгох, урамшуулах, сахилгын шийтгэл ногдуулах;

• Авлигатай тэмцэх газрын дотоод үйл ажиллагаатай холбогдсон дүрэм, журам, заавар баталж мөрдүүлэх;

• Авлигатай тэмцэх газрын хүний нөөц, зохион байгуулалт, үйл ажиллагаатай холбоотой асуудлаар тушаал гаргах;

• Гүйцэтгэх болон хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын ажилтай танилцах;

• Гүйцэтгэх ажлын тухай хуульд заасны дагуу нууц арга, хэрэгсэл ашиглах зөвшөөрөл олгох;

• Гүйцэтгэх ажлын техник хэрэгсэл олж авах, эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах шийдвэр гаргах;

• Байгууллагынхаа ажилд тавих дотоод хяналтыг хэрэгжүүлэх;

• Хуульд заасан бусад бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ гэж заажээ. АТГ-г өөрийн талд авснаар хүссэн хүнээ авлигын хэргээр шалгуулах, эс шалгуулах боломжтой болж байна. 

А.Сүх