Засгийн газраас эрүүл мэнд, эдийн засгийг дэмжих 10 их наядын  цогц хөтөлбөрийг баталж,  үүнээс хоёр их наядыг  ЖДҮ буюу Жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд жилийн гурван хувийн хүүтэйгээр олгохоор болсон. Цар тахлын энэ үед жижиг, дунд үйлдвэрлэл, худалдаа үйлчилгээ эрхлэгчдын үйл ажиллагаа үндсэндээ зогсч, дахин өндийхөд хэцүү болсон.  ЖДҮ эрхлэгчид нэг сая орчим ажлын байр бий болгодог. Харин нэг жил үргэлжилсэн цар тахлын улмаас 60 мянган ажлын байр цомхотголд орж, одоо л дэмжлэг үзүүлэхгүй бол энэ тоо 200 мянгад хүрэхэд ойрхон байгааг МҮХАҮТ-ын судалгаа харуулдаг. Харин Засгийн газраас бизнес эрхлэгчдээ дэмжин 2 их наяд төгрөгийн жилийн 3 хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлийг олгохоор болсон нь цаг үеэ олсон, мэдэрсэн шийдвэр гэж хэлж болно. Эзнээ олбол бизнес нь хөл дээрээ босч, туйлдсан эдийн засгаа өндийлгөхөд таатай боломж. Харин зээл  хэрэгцээт эздэдээ хүрч чадах уу. Төрийн байгууллага дангаараа орсноор зээл олголт шударга явах эсэхэд ЖДҮ эрхлэгчид харин эргэлзэж буйгаа нуусангүй. Энэ талаар эдийн засагчид, эдийн засагч гишүүн ямар байр суурьтай байна вэ.

Эдийн засагч Б.Лакшми: Зээлийг ямар байгууллагад өгөхөө эрэмбэлэх шаардлагатай

Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийн салбарынхан зээлийн сонгон шалгаруулах хороонд төрийн бус байгууллагын төлөөллийг оруулах нь зөв гэдэгтээ санал нэгдэж байгаа. Мөн ямар байгууллагуудад өгөх вэ гэдэг дүрэм, журмаа тодорхой болгож, эрэмбэлэх шаардлагатай гэж харж байгаа. Хоёрдугаарт, хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагынхныг сонгон шалгаруулалтад өргөн бүрэлдэхүүнтэйгээр оруулж өгөх нь зүйтэй. Дээрээс нь зээл олгож байгаатай холбоотой зээлийн хэрэгжилт хэр байгаад хөндлөнгийн хяналт, шалгалт оруулбал зүгээр байх.

Баялаг бүтээгчдийг дэмжих холбооны ерөнхийлөгч Ч.Даваабаяр: Зээлийн батлан даалтын санд ТББ-ын төлөөллийг оруулах хэрэгтэй

-Ихээхэн ач холбогдолтой энэхүү хөтөлбөр янз бүрийн хэл ам дагуулахвий, жинхэнэ  ЖДҮ  эрхлэгчид  авч чадахгүй үлдэхвий,  2018, 2019 онд болж байсан үйл явц дахин давтагдахвий гэсэн болгоомжлол маш их байгаа. Тиймээс ТББ-ын төлөөллийг оруулах хэрэгтэй. ЖДҮ-ийн сан өдгөө долоон хүний бүрэлдэхүүнтэй.  Гурав нь төрийнх, дөрөв нь ТББ-ынх. Тиймээс 50 хувь нь төр, 50 хувь нь ТББ байж, түншлэл хэрэгжинэ.

УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд: Арилжааны бус Төрийн, хөгжлийн банкаар зээлийг олговол “бай”-гаа ононо

-Арилжааны ямар нэг банкаар дамжуулж, хүүг нэмэхгүйгээр  Засгийн газар өөрийн Төрийн банк, Хөгжлийн банкийг ашиглаад бизнес эрхлэгчдээ, ЖДҮ- ийнхэнд ажлын байрыг хамгаалах зорилгоор зээлийг өгвөл “бай”-гаа оносон арга хэмжээ болно. ЖДҮ эрхлэгчдийг дэмжих  зээлийг арилжааны банкаар дамжуулбал өнгөрсөн хугацаанд ихээхэн хохирол амссан   үйлдвэрлэгчид банкны босго давах уу гэдэг асуудал гарч ирнэ. Тиймээс зээлийн шалгуураа буулгах хэрэгтэй. Яагаад гэвэл шалгуур хангах эзэлдэгч ховор. Зээл авахад барьцаа хөрөнгө нэхдэг. Бизнес эрхлэгчид сайн мэдэж байгаа. Барьцаа хөрөнгийн үнэлгээг зах зээлийн үнээс хоёр дахин буулгадаг. Тэгэнгүүтээ 30-50 хувьд нь л зээл өгдөг. Тэгэхээр зээлийн барьцааны үнэлгээний хэсэгт тодорхой журам гаргах хэрэгтэй.

У.Тэргэл