Төр, нийгмийн зүтгэлтэн С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэргээр 20 жилийн ял сонссон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ, Ц.Амгаланбаатар нарт холбогдох хэргийг Улсын Дээд шүүх өнгөрсөн баасан гарагт хэлэлцсэн. Шүүхээс тэдэнд ял оноосон гурван шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүйд тооцож, хэргийг дахин задалж шалгахаар прокурорт буцаасан. Мөн хэрэг прокурорт очтол хаалттай хорих ангид ял эдэлж байсан Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг батлан даалтад гаргаж, Ц.Амгаланбаатарыг өөр шийтгэх тогтоолоор үргэлжлүүлэн хорихоор болсон билээ.

Олны анхаарал татсан энэхүү асуудлаар улстөрчид хийгээд хуульчид, ард иргэд байр сууриа илэрхийлсээр байна. Энэ талаар хэн юу хэлснийг тоймлон хүргэж байна. 

Л.Оюун-Эрдэнэ: Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг хэлмэгдүүлчихээгүй байгаа гэх айдас байсан

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Т. Чимгээ Б.Содномдаржаа нар батлан даалтад гарсны дараа байр сууриа илэрхийлэв. Тэрбээр “С.Зоригийн амийг хөнөөлгөсөн захиалагчийн хэрэг гэхээсээ илүү ардчилсан Монгол Улсад иргэн Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар хүний амь бүрэлгээгүй байж 20 жилийн хилс ял сонсчихсон юм биш биз дээ. Мөрдөн шалгах байгууллагууд, хяналт тавьдаг прокурорууд, анхан, давж заалдах, хяналтын шатны шүүх нь тэднийг 5.5 жилийн туршид хэлмэгдүүлчихээгүй байгаа” гэх айдас байсан. Хэрэв эдгээр байгууллага улс төрийн зорилгоор ийм зүйл хийсэн нь тодорхой болж, иргэн Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар гэм буруугүй нь тогтоогдвол дэлхий дахинд энэ их сонин үзэгдэл болно. “Хэлмэгдүүлсэн”, аль эсвэл “Хайхрамжгүй хандсан. Анзааргагүй байсан” гэж үзэх үү.

Аав, ээж, ах дүү, хамаатан садан дээрээ бодоод үзэхэд надад аймшигтай санагддаг. Энэ бүхнийг шүүх эцэслэн шийдэх байх. Юутай ч алхам алхмаар урагшилж байна. Шударга ёс гэж ярихад амархан ч шударга ёсны төлөөх тэмцэлд цаг хугацаа их шаарддаг. “Эрдэнэт”, С.Зориг агсны амь насыг хөнөөсөн хэргийн тухайд, бага багаар ахиц гарсаар л байна. Энэ бүхэн нэг өдөр, аль эсвэл нэг сарын дотор өргөс авсан мэт шийдлээ олчихдог зүйлс биш юм байна. 

Монгол Улсад цаашид хүнийг эрүүдэн шүүдэггүй, хэнийг ч хэлмэгдүүлдэггүй, хэн ч ял завшдаггүй байгаасай. Ийм явдал дахиад хэзээ ч бүү тохиолдоосой. Монголын шүүх дарга, энгийн иргэн хоёрт өөр ханддаггүй байгаасай. Шүүхийн алдаа завхрал, шүүх, хууль хяналтынхны зүгээс улстөрчид, уул уурхайнхантай хэт хэлхэлдсэн өнгөрсөн арав орчим жилийн ялзралын дээд цэг нь Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарын асуудлаар шийдэгдэж, ёроолдоо унаж байна уу даа гэж харж байна. “Үүнээс цаашхи шүүх, прокурор, тагнуул, цагдаагийн байгууллагынхан ийм зүйл битгий хийгээсэй. Б.Хурц, Б.Баасанцогт нар шиг хүмүүс дахиж битгий төрөөсэй” гэлээ. 

Б.Энхбаяр: Батлан даалтад байх хугацаанд тэдний амь нас, халдашгүй байдалд онцгой анхаарах ёстой 

УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаяр өөрийн цахим хуудаснаа байр сууриа илэрхийлэв. Тэрбээр "С.Зоригийн амь насыг (мөн нэг гэр бүлийн гишүүдийг галдан шатааж) бүрэлгэсэн гэмт хэрэг үйлдэж, гурван шатны шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдсон Амгаланбаатар, Чимгээ, Содномдаржаа нараас Чимгээ, Содномдаржаа нарын ял шийтгэсэн хэргийг дахин мөрдөн байцаалт хийлгэхээр болжээ. Үүнтэй холбоотойгоор байр сууриа илэрхийлье:

1. Тэднийг эрүүдэн шүүсэн бөгөөд тийнхүү хууль бусаар цуглуулсан баримт бүхий дүгнэлтээр ялласан тул тухайн эрүүдэн шүүж үнэлэгдсэн баримтыг шүүх үнэлэхгүй гэв.

2. Шүүх тэднийг “алуурчид” биш гэж хэлсэнгүй. Дахиж “0”-с нь эхэлж хууль зөрчилгүй шалга гэв. Хамт хүн алсан гэх Амгаланбаатар өөрөө эрүүдэн шүүгдээгүй учраас алуурчин хэвээрээ шорондоо үлдэж буй нь үүний баримт.

3. Алуурчин байсан ч хэнийг ч эрүүдэн шүүж болохгүйг нотлов. Хууль, хүний үндсэн эрхийг зөрчиж хэнд ч болов эрүү шүүлт тулгаж болохгүйг хууль чангаар хэлэв.

4. Батлан даалтад байх хугацаанд тэдний амь нас, халдашгүй байдалд онцгой анхаарах ёстойг дахин сануулья. Захиалагчид баригдаагүй байгаа шүү дээ.

5. Улсын нууцаас гаргасан уг хэргийг УИХ дээр нээлттэйгээр ард иргэдтэйгээ хамт танилцах байр суурь хэвээр байгаа" гэжээ.

Хуульч Б.Мэргэн: Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг суллах нь тодорхой байсан ч, арай ч ингэж батлан даалтад гаргана гэж бодоогүй

Хуульч Б.Мэргэн хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа "Би уг хэргийг шударгаар шийдсэн гэж одоог хүртэл боддоггүй. Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг суллах нь тодорхой байсан ч, арай ч ингэж батлан даалтад гаргана гэж бодоогүй. Энэ хэргийг 10-20 жил шалгаж, хэргийн улмаас гурван хүн  таван жил ял эдэлчихсэн. Тэгэхээр өнөөдрийн гаргасан шүүхийн шийдвэрт цагдан хорих үндэслэл байх болов уу гэж харж байсан. Магадгүй шалгаж байх явцад бусдын болон өөрийн амь насыг хохироох үйлдэл гаргахыг үгүйсгэхгүй.

Энэ хэрэг олон жилийн дараа Засгийн газрын тогтоолоор төрийн нууцаас гарсан. Төрийн нууцад оруулсан зорилго нь гүйцэлдсэн учраас нууцаас гаргасан байх гэж хардаг. Нэгт гурван шатны шүүхээс ял авсан. Хоёрт хугацааны хувьд төрийн нууцад 20 жил хадгалах хугацаа нь дууссан. Тиймээс нэгэнт зорилгодоо хүрсэн юм чинь ил болгох ёстой гэдэг байдлаар нэлээд олон хүсэлт холбогдох байгууллагуудад хүргэсний үндсэн дээр ил болсон.

Төрийн нууцад байх 20-30 жилд улс төрчид энэхүү хэргээр тоглоом хийсэн. Шоу ч гэж хэлж болно. Хэрэг шүүхээс прокурор дээр буцаагдаж байгаа учраас нээлттэй сонсгол хийхгүй болж байгаа гэсэн үг. Тэгэхээр дахиад л өмнөх 20 гаруй жил шиг, 10-20 магадгүй гучин жил бүр хэдэн жил ч юм энэ хэргийг ашиглаж улс төрийн тоглоом хийхийг мэдэхгүй байна. Ийм нөхцөл байдал руу буцаад очиж байна л гэсэн үг" хэмээжээ.