НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын бага хурал буюу COP нь цөлжилт, газрын доройтол, гангийн асуудлаар улс орнууд нэгдэн шийдэл эрэлхийлдэг дэлхийн хэмжээний хамгийн том уулзалтуудын нэг юм. Энэ удаагийн COP17 Монгол Улсад, Улаанбаатар хотноо наймдугаар сарын 17-28-ны өдрүүдэд болж байна.
Өмнө нь COP хурал дараах улс, хотуудад болж байжээ.
- COP1 – Ром, Итали – 1997
- COP2 – Дакар, Сенегал – 1998
- COP3 – Ресифи, Бразил – 1999
- COP4 – Бонн, Герман – 2000
- COP5 – Женев, Швейцар – 2001
- COP6 – Гавана, Куба – 2003
- COP7 – Найроби, Кени – 2005
- COP8 – Мадрид, Испани – 2007
- COP9 – Буэнос-Айрес, Аргентин – 2009
- COP10 – Чанвон, БНСУ – 2011
- COP11 – Виндхук, Намиби – 2013
- COP12 – Анкара, Турк – 2015
- COP13 – Ордос, БНХАУ – 2017
- COP14 – Шинэ Дели, Энэтхэг – 2019
- COP15 – Абиджан, Кот-д’Ивуар – 2022
- COP16 – Эр-Рияд, Саудын Араб – 2024
- COP17 – Улаанбаатар, Монгол – 2026
Харин энэ удаагийн COP17 өмнөх хурлуудаас Монголын хувьд төдийгүй дэлхийн хэмжээнд онцгой ач холбогдолтой болж байна. Учир нь Монгол Улс өөрөө цөлжилт, газрын доройтол, ган, зудын нөлөөгөөр хамгийн их сорилттой тулгарч буй орнуудын нэг. НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын мэдээллээр Монголын нийт газар нутгийн ойролцоогоор 76.9 хувь нь газрын доройтолд өртсөн байна.
Тиймээс Улаанбаатарт болж буй энэ удаагийн хурлыг Монгол Улс зөвхөн олон улсын томоохон арга хэмжээ зохион байгуулж буй хэрэг гэж харахаас илүүтэй, өөрийн өмнө тулгарч буй асуудлыг дэлхийн анхаарлын төвд авчрах боломж болгон ашиглаж байна. COP17-ын гол уриа нь “Restoring Land. Restoring Hope” буюу “Газрыг сэргээж, итгэл найдварыг сэргээе”. Энэ удаа зөвхөн цөлжилтийг хэрхэн зогсоох тухай ярихаас гадна доройтсон газрыг сэргээх, гангийн эрсдэлийг бууруулах, усны нөөцийг хамгаалах, хөрсний эрүүл мэндийг сайжруулах, хүнсний тогтвортой байдлыг хангах зэрэг асуудлыг цогцоор нь хэлэлцэж байна.
Монголын хувьд хамгийн онцгой сэдэв нь бэлчээр, малчдын асуудал. Учир нь 2026 он НҮБ-ын “Олон улсын бэлчээр ба бэлчээрийн мал аж ахуйн жил” болж байгаа бөгөөд энэ санаачилгыг Монгол Улс идэвхтэй дэмжсэн. Иймээс COP17-оор бэлчээрийг хэрхэн тогтвортой ашиглах, доройтсон бэлчээрийг хэрхэн сэргээх, малчдын амьжиргааг байгаль хамгаалалтай хэрхэн уялдуулах талаар дэлхийн түвшинд хэлэлцэж байна. Мөн энэ удаагийн хуралд 197 тал орны төлөөлөгчид, төр засгийн тэргүүн, сайд нар, эрдэмтэд, бизнесийнхэн, иргэний нийгмийн байгууллагууд, залуучууд, малчид, жижиг фермерүүд оролцож байгаа нь цар хүрээг нь харуулж байна.
Өөрөөр хэлбэл, өмнөх COP-ууд дэлхийн өөр өөр бүс нутагт цөлжилт, газрын доройтол, гангийн асуудлыг хэлэлцэж ирсэн бол энэ удаа дэлхий өөрөө бэлчээрийн нүүдлийн мал аж ахуйн өлгий болсон Монголд ирж, газар нутгаа хэрхэн сэргээх, бэлчээрээ хэрхэн хамгаалах, ган болон цөлжилтөд хэрхэн тэсвэртэй болох талаар ярилцаж байна.
Ийм утгаараа COP17 бол Монголын хувьд зөвхөн олон улсын хурал биш, Монголын бэлчээр, малчин ахуй, цөлжилттэй тэмцэх туршлагыг дэлхийн анхаарлын төвд гаргах түүхэн боломж юм.
Л.Баяр
