-
2018 оны 1 сарын 19
Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалт хэмээх байгууллага жил бүрийн өдийд дэлхийн их гүрнүүд болоод бусад орнуудын төр, засгийн тэргүүнүүдийг Альпийн нурууны бүсэд орших Давост урин залж хуралддаг юм.
-
2018 оны 1 сарын 19
Х-ын гишүүн О.Баасанхүү оны өмнө намын Их хурлаа Төрийн ордонд зохион байгуулж, намын даргаар сонгогдсон. Улмаар тэрбээр МАХН-ын даргаар сонгогдсоноо бүртгүүлэхээр Улсын дээд шүүхэд хандаад байсан юм. Намын удирдлагатай холбоотой энэ асуудлыг шийдэх хурал нэгдүгээр сарын таванд товлогдсон ч МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр, УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү нар хойшлуулах санал гаргаснаар хурал болоогүй.
-
2018 оны 1 сарын 19
УИХ-ын гишүүн, Ардчилсан намын дарга С.Эрдэнэтэй цаг үеийн асуудлаар цөөн хором ярилцлаа.
-
2018 оны 1 сарын 18
Европын Холбооны Төлөөлөгчийг хүлээж авч уулзлаа
-
2018 оны 1 сарын 18
Тусгай зөвшөөрөл олгох тус цахим систем нь төрийн байгууллагуудын мэдээллийн сантай шууд холбогдсон аж. Тухайлбал, БСШУСЯ, ОӨУБЕГ, НДЕГ-ын мэдээллийн сантай холбогджээ.
-
2018 оны 1 сарын 18
албан ёсны айлчлал
-
2018 оны 1 сарын 18
С.Баяр, М.Энхсайхан хоёр тарвалзсаар л
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга төрийн тэргүүний ажилд албан ёсоор орсноосоо 9 хоногийн дараа буюу 2017 оны долоодугаар сарын 19-нд өөрийн Тамгын газрын дарга З.Энхболдоор УИХ-ын дарга М.Энхболдод Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант улсад суугаа Элчин сайд С.Баяр, Шведийн Вант улсад суугаа Элчин сайд М.Энхсайхан нарыг эргүүлэн татах асуудлыг зөвшилцөх тухай албан бичиг хүргүүлсэн билээ. Уг албан бичигт “Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Гучин гурдавдугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 5-д заасныг үндэслэн Монгол Улсаас Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсад суугаа Элчин сайд С.Баяр, Шведийн Вант Улсад суугаа Элчин сайд М.Энхсайхан нарыг эргүүлэн дуудах асуудлыг Улсын Их Хуралтай зөвшилцөхөөр хүргүүлж байна” гэсэн байдаг. Түүнээс хойш яг зургаан сарын хугацаа өнгөрч байгаа ч дээрх асуудал өнөөдрийг хүртэл УИХ-аар хэлэлцэгдсэн ч үгүй, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга ч араас нь тууштай хөөцөлдсөнгүй өнөөдрийг хүрэв.
Харин дуулианы эзэн С.Баяр 2017 оны долоодугаар сарын 27-нд ”Элчин сайдын ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтэй байгаа тул хууль тогтоомжийн дагуу намайг эгүүлэн татах асуудлыг шийдэж өгнө үү” гэсэн өргөдлийг Гадаад Харидцааны яаманд ирүүлсэн гэдэг. Хэрэв Гадаад Харилцааны яам ном журмын дагуу ажилласан бол С.Баярын дээрх хүсэлтийг Засгийн Газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлээд гаргасан шийдвэрээ Ерөнхийлөгчид өргөн барих учиртай байв. Гэтэл Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар, ялангуяа Гадаад Харилцааны сайд асан Ц.Мөнх-Оргилд С.Баярыг Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант улсад суугаа Элчин сайдын үүрэгт ажлаас эргүүлэн татах хүсэл зориг байгаагүйгээс С.Баяр өнөөдрийг хүртэл хөгшин Европын цээжинд тарвалзаж хэвтэнэ.
Шинээр гарч ирж 100 хоногтойгоо золгоод байгаа У.Хүрэлсүхийн Ардын Засгийн газарт ч С.Баярыг эргүүлэн татах сонирхол төдийлөн байхгүй байх шиг байна.
С.Баяр, М.Энхсайхан нарын толгойг төр засгийн удирдлагууд ийнхүү илж байхад Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант улсад ажиллаж амьдарч байгаа жирийн иргэд, эхчүүд эсэргүүцлээ илэрхийлж “Оюутолгойг Рио Тинтод авлигаар худалдсан С.Баяр Элчин сайд хийх ёс суртахууны эрхгүй. Түүнийг нэн даруй эргүүлэн татаж хууль хяналтын байгууллагад шилжүүлэх ёстой” гэсэн эсэргүүцлийн жагсаалыг Лондон хотноо 2017 оны гуравдугаар сарын 31-нд хийж байсан билээ. Яш түүний дараахан С.Баяр Монголд чимээгүйхэн ирээд буцсан нь Англи дахь шударга иргэдийн цуглааны хүчийг сарниулж, суугаа орны анхаарлын төвөөс холдуулахын тулд хуурамч мэдээлэл цацах зорилготой байсан нь тодорхой юм. Түүний Монголд ирсэн гол зорилго нь Лондон дахь шударга иргэдийн жагсаал цуглааны сургаар комбинаци хийхээр төлөвлөж байсан нь ойлгомжтой. С.Баярын сайн чаддаг зүйл нь жагсаал цуглааныг үймээн самуун болгож бусдыг золигт гаргах байдгийг Монголчууд андахгүй.
Дэлхийд эхний 10-т эрэмбэлэгддэг Оюутолгойн ордыг Рио Тинтод бэлэглэсэн С.Баярын хувийн амьдрал ч ихээхэн будилаантйа нэгэн билээ. Хэдэн удаа эхнэр сольсон нь ч оньсого. Ямартай ч Монгол Улсыг төлөөлж ОХУ-д Элчин сайд байхдаа Орос хүүхнүүдтэй л өдрийг өнгөрөөдөг байсныг тухайн үеийн Гадаад Хэргийн яамныхан толгой сэгсрэн ярилцдаг байсан гэдэг. С.Баярын охид 18-20 насандаа оффшор бүсэд тав зургаан данс эзэмшиж, АНУ-д 20 гаруй үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авч, цааш нь зарж борлуулдаг үндсэн ажилтай гэдгийг УИХ-ын гишүүн асан Г.Уянга хөдлөшгүй баримтаар удаа дараа нотлон үзүүлж байсан билээ. Хачирхалтай нь тэдгээр охид нь хэдэн зуун мянган долларын байр аваад засаж янзалдаг, буцааж зарахдаа үнийг нь зуу зуун мянгаар нь буулган зардаг жигтэй сонин бизнес эрхэлдэг гэх юм билээ. Гэхдээ сайтар нягтлаад үзвэл тэдний тэрхүү жигтэй бизнес нь бохир мөнгөө угаасан арга заль гэдэг нь л тодорхой юм .
С.Баяр болон түүнийг тойрон хүрээлэгчдийн Оюутолгойг Рио Тинтод авлигаар бэлэглэсэн бохир ажиллагааг эргэн дүгнэвэл Монголын ард түмэн өөрсдийн баялгаар хэдхэн хүнийг 9 үеэрээ зүгээр хэвтэж байгаад идээд барахгүй болтол нь хөрөнгөжүүлээд, өөрсдөө өдрөөс өдөрт ядууралд орж, хэзээ ч дуусахгүй өр төлбөрийг үр хүүхэддээ өвлүүлэн үлдээх гунигт хувь заяатайгаа эвлэрээд сууцгааж байна.
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын зургаахан сарын өмнө сүр дуулиантай зарласан ч өнөөдөр мартагдах шахаад байгаа С.Баяр, М.Энхсайхан нарыг Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант улс, Шведийн Вант улсад суугаа Элчин сайдын ажлаас эргүүлэн татах асуудлыг дахин сөхөх цаг болсон санагдана. Нэг нь Оюутолгойг Рио Тинтод авлигаар бэлэглэсэн, нөгөөх нь Тавантолгойг Хятадуудад бэлэглэчих шахсан ийм л хоёр нүгэлтэн өнөөдөр хууль шүүхийн өмнө зогсох нь байтугай хөгшин Европын цээжинд тэврүүлсэн шиг тарвалзаад хэвтэцгээж байна. Энэ чинь шударга, ариун явдал юмуу. Ямар илүү эрх мэдэлтэй нь Монголчуудын нийтийн баялгийг гадны дээрэмчдэд бэлэглэж, хэдэн үеэрээ идэж барахгүй авлигыг амаараа гартал чихчихээд ямар ч гэм зэмгүй тарвалзаж байхад ард түмэн татварын дарамтад нухлуулж, цалингаасаа суутгуулж хохирсон дээрээ хохироод явж байх ёстой вэ. Монголд шударга ёсны үүр хэзээ цайх вэ. Яагаад авлигачин, архичин этгээдүүд Монгол Улсыг Европ тивд төлөөлөн сууж, бидний өмнөөс шийдвэр гаргах ёсттой вэ. Товчхондоо С.Баяр, М.Энхсайхан нарыг Элчин сайдаас хэзээ эргүүлэн татах вэ, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга аа.
Д.Түвшин
-
2018 оны 1 сарын 18
УИХ-ын дарга М.Энхболд Бүгд Найрамдах Вьетнам Улсыг зорилоо
Тэрбээр 2018 оны нэгдүгээр сарын 18-21-ний өдрүүдэд Ханой хотноо болох Ази, Номхон далайн орнуудын парламентын чуулганы 26 дугаар уулзалтад оролцоно. Түүнчлэн нэгдүгээр сарын 21-23-нд Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын Үндэсний Ассамблейн дарга Нгуен Тхи Ким Нганы урилгаар тус улсад албан ёсны айлчлал хийх юм.
Монгол Улсын Их Хурлын дарга М.Энхболд Ази, Номхон далайн орнуудын парламентын чуулганы 26 дугаар уулзалтад оролцох үеэрээ “Бүс нутгийн хөгжлийн хамтын ажиллагаа” сэдэвт хуралдаанд илтгэл тавих юм. Уулзалтын үеэр зарим улсын парламентын тэргүүн нартай хоёр талын уулзалт хийнэ. Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсад албан ёсны айлчлал хийх үеэрээ тус улсын Төрийн удирдлагуудад бараалхаж, Ерөнхий сайд Нгуен Суан Фук, Хөдөө аж ахуй, хөдөөгийн хөгжлийн сайд, Вьетнам-Монголын Засгийн газар хоорондын комиссын Вьетнамын хэсгийн дарга Нгуен Суан Гыөнг нартай уулзана. Уулзалт, яриа хэлэлцээний үеэр Монгол Улс, БНСВУ-ын уламжлалт, найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг тогтвортой хөгжүүлэх, дээд, өндөр түвшний улс төрийн яриа хэлэлцээний давтамжийг хадгалах, хоёр орны худалдаа, эдийн засгийн болон бусад салбарын хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх болон олон улс, бүс нутгийн зарим асуудлаар санал солилцох аж. Монгол Улсын Их Хурлын дарга ийнхүү БНСВУ-д 8 жилийн дараа айлчилж байгаа ажээ.
-
2018 оны 1 сарын 18
Буриадын Ерөнхийлөгч Цыденов Алексей Самбуевичийн айлчлал эхэллээ
Буриадын Ерөнхийлөгч Цыденов Алексей Самбуевичийн Монгол Улсад хийх албан ёсны айлчлал эхэлж байна. Ерөнхийлөгч Цыденов Алексей Самбуевич айлчлалынхаа бүрэлдэхүүнд ажил хэрэгч бизнесменүүдийг багтаасан өргөн бүрэлдэхүүнтэйгээр энэ удаагийнхаа айлчлалыг хийж байгаа аж. Тэдгээр бизнесменүүдийн дунд хөдөө аж ахуй, экологийн цэвэр түлш болон ой модны аж ахуй эрхлэгчид Нийслэлийн захирагч Су.Батболдтой яг энэ цаг мөчид уулзаж хоёр талын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх боломж нөхцөл, цаашдын үр бүтээлтэй харилцааг хөгжүүлэх асуудлаар санал бодлоо солилцож байна. Хотын даргатай уулзсаныхаа дараа Буриадын Ерөнхийлөгч Цыденов Алексей Самбуевич Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх болон Засгийн газрын гишүүдтэй уулзаж цашдын хамтын ажиллагааныхаа талаар ярилцах юм. Мөн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад ч бараалхах зорилготой байгаа гэдгийг дагалдан яваа хэвлэл мэдээллийн төлөөлөгчид тайлбарлаж байв. Ямартай ч ОХУ-ын Буриад улс манайтай ой модны салбар болон хөдөө аж ахуй, засаг агнуур, хилийн худалдаа гээд маш олон төрлөөр хамтын ажиллагаатай бөгөөд тэдгээрий тоо чанарыг нэмэгдүүлэх, хойшид өөр бусад салбаруудад ч үр ашигтай хамтран ажиллах ихээхэн боломж байгааг хоёр тал харилцан санал нэгтэй тэмдэглэж байгаа юм.
Д.Түвшин
-
2018 оны 1 сарын 17
Засгийн газрын өр 700 сая доллараар нэмэгдлээ
БНСУ-ын Ерөнхий сайд Ли Наг Ен-ий урилгаар Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх тус улсад хийж байгаа айлчлал өнөөдөр өндөрлөнө. Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн гадаад улсад хийсэн анхны айлчлалын үеэр хоёр улсын Засгийн газар хооронд хөнгөлөлттэй зээлийн хэлэлцээр, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам хооронд холбогдох баримт бичигт гарын үсэг зурсан.
Хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд нийт 700 сая долларын гэрээ, хэлцэл хийгдсэн бөгөөд үүнээс 500 сая ам.долларыг утааг бууруулах иж бүрэн ажилд зарцуулна гэсэн. Ингээд Монгол Улсын Засгийн газрын өр 700 сая ам доллараар нэмэгдчихэж байгаа юм. Өнгөрсөн жилүүдэд Улаанбаатарын утааг багасгах, бүр байхгүй болгоно гэж 200 тэрбум төгрөг салхинд хийсгэчихээд байгаа дээр нэмэгдээд 500 сая ам доллар зарлагдах нь тодорхой болж байна.
Энэхүү утааг бууруулахад зарцуулах 500 сая ам.долларыг жилийн 0.2 хувийн хүүтэй, 30 жилийн хугацаатай хөнгөлөлттэйгээр зээлж байгаа гэсэн. 500 сая ам долларыг төгрөгт шилжүүлбэл нэг их наяд 250 тэрбум төгрөг болоод явчихна. Мөн ч их мөнгө шүү. Харин энэхүү нэг их наяд 250 тэрбумаас хэдэн тэрбумыг нь аль яамны хэдэн хурган дарга хувааж хулгайлах нь одоогоор тодорхойгүй ч тиймэрхүү асуудал гарна гэдэг нь бол эргэлзээд байхааргүй зүйл билээ. Харин 700 саяын үлдсэн 200 сая ам долларыг 21 аймагт дулааны цахилгаан станц барихад зарцуулах талаар Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ярьсан байсан. Мөн л 21 аймгийн төсөв захиран зарцуулагч нар ханцуй дотроо гараа үрчиж эхэлсэн нь тодорхой. Яаж ийгээд хулгайлаад байдаг, авлигадаад байдаг хурга, хуцан дарга нарыг яалтай билээ.
Д.Түвшин
-
2018 оны 1 сарын 17
Улаанбаатарчууд утаатайгаа үйлдлээр бус үг хэлээр тэмцэж байх зуурт шатахууны үнэ тэнгэрт хөөрч, бензиний зохиомол хомсдол нүүрлээд авлаа. Өнөөдөр шатахууны тухай ярихгүй хүн алга. ШӨХТГ-ынхан мэдээлэл хийж, нэр бүхий хоёр гурван компанийг торгоно гэдгээ мэдэгдсэн. Саяын дүнтэй тоо хэлсэн боловч тэр нь үнэндээ шатахуун импортлогчдод бол нэг өдрийн л орлого гэж хэлж болмоор. Ийм арга хэмжээ авна гэсний хариуд нөгөө хэд нь гэдийсэн хэвээр. Яг ийм цаг үед “УИХ-ын гишүүн СЖавхлангаас шатахууны үнээр байр суурийг нь асуусан чинь ”Морио унаач” гэчихээд явчихсан гэнэ” гэдэг мессеж цахим ертөнцөөр түглээ. Үнэнийг өгүүлсэн ердөө хоёрхон үг хэлжээ.
-
2018 оны 1 сарын 17
Дөрөвхөн гишүүнтэй хуралддаг Байнгын хороо
Төрийн ордны Д.Сүхбаатарын нэрэмжит танхимд Хөрөнгө оруулалтын банкны тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн бусад чухал хуулийн төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий Эдийн засгийн байнгын хорооны ажлын хэсгийн хуралдаан болж байна. Гэхдээ Байнгын хорооны хуралдаан гэхэд үнэхээр хэцүүхэн, манай хууль тогтоогчдын үндсэн ажилдаа хэрхэн ханддаг, ажлаа яаж тасалдгийн сонгодог жишээг үзүүлсэн хурал болж байна. Товчхондоо УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны хурал гэгч нь 19 гишүүдээс нь 4-хөн нөхөр сууж байгаад л дээрх чухал асуудлуудыг Сангийн яам, Монголбанкны хэдэн нөхдүүдтэй хэлэлцсэн болоод УИХ-ын чуулганд оруулахаар гар өргөчихөж байна.
УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хороо хамгийн олон буюу 19 гишүүнтэйгээс өнөөдрийн хурал гэгчид “Шаварт унасан шарын эзэн” буюу Байнгын хороон дарга Д.Дамба-Очир, урьд нь Монголбанкинд ажиллаж байсан юм гэсэндээ Б.Жавхлан, Б.Баттөмөр, хурал дуусахыг дөхүүлээд Сангийн сайд асан Б.Чойжилсүрэнтэн гайгүй сайн хоцроод орж ирж байгаа юм. Харин бусад нь болох Т.Аюурсайхан, Зам тээврийн сайд Ж.Бат-Эрдэнэ, Л.Болд, Х.Болорчулуун, Ж.Ганбаатар, Б.Дэлгэрсайхан, З.Нарантуяа, М.Оюунчимэг, Я. Содбаатар, Д.Тэрбишдагва, Б.Ундармаа, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд С.Чинзориг, Л.Элдэв-Очир, Л.Энх-Амгалан, Д.Эрдэнэбат нар хүний урманд толгойгоо ч цухуйлгасангүй, бараагаа харуулсангүй. Дээрх товаришууд УИХ-ын гишүүн болох гэж хэрхэн “Тахиа шиг донгодож, үнэг шиг шарваж байсан”-ыг сонгогч олон мартаагүй байгаа. Гэтэл өнөөдөр үндсэн ажлаа ийм л байдалтай оромдож, таслаад гадаад дотоодод тэнэж явцгаана. Дээрх товаришуудаас Зам тээврийн сайд Ж.Бат-Эрдэнэ, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд С.Чинзориг нар Ерөнхий сайдын айлчлалын бүрэлдэхүүнд багтаж БНСУ-д явж байж магадгүй. Харин бусад 13 товариш бол ямар ч хэл сураггүй ажлаа тасалсан нь тодорхой. Бид ийм л нөхдүүдийг толгой дээрээ залж, “УИХ-ын эрхэм гишүүн” хэмээн саймширцгааж явна. Жирийн иргэн ийнхүү ажлаа тасалсан бол гурав дахь удаа гэж байхгүй, шууд л тойрхоо зуруулах нь ойлгомжтой. Гэтэл УИХ-ын гишүүний зөөлөн суудалд шигдсэн энэ товаришууд арай л даварч гүйцэж байна. Тэдэнтэй ажлаа тасалсных нь төлөө хариуцлага тооцдог, ял зэм асуудаг газар, дарга даамал гэж байна уу, та минь ээ.
-
2018 оны 1 сарын 17
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын иргэдтэй хийх уулзалт
-
2018 оны 1 сарын 17
илгээсэн захидлыг гардууллаа
-
2018 оны 1 сарын 17
Ерөнхий сайдын айлчлал
-
2018 оны 1 сарын 16
Ардчилсан намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ц.Туваантай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.
-
2018 оны 1 сарын 16
Барилга, хот байгуулалтын сайдын зөвлөлийн хуралдаан өчигдөр буюу 2018 оны 01 сарын 15-ны өдөр боллоо. Уг хуралдаанаар “Төсвийн ерөнхийлөн захирагчтай Төсвийн шууд захирагч /Төрийн нарийн бичгийн дарга/-ийн 2017 онд байгуулсан үр дүнгийн гэрээ, үйл ажиллагааны төлөвлөгөөний биелэлтэд 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар хийсэн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ”, “Засгийн газрын 2017 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн биелэлтэд хийсэн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тайлан”, “Нийтийн аж ахуйн үйлчилгээний салбарт олон улсын банк, санхүүгийн байгууллага, хандивлагч орнуудын хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжүүлсэн төслүүдийн зээлийн асуудлыг шийдвэрлүүлэх санал боловсруулан холбогдох байгууллагуудад хүргүүлэх”, “Эрдэнэт хотын бохир ус, цэвэрлэх байгууламжийн өргөтгөл” төслийн хэрэгжилтэд хийсэн хяналт- шинжилгээ, дотоод аудитын тайлан”,“Төсвийн ерөнхийлөн захирагчтай Төсвийн шууд захирагч /Төрийн орон сууцны корпораци/-ийн 2017 онд байгуулсан үр дүнгийн гэрээ, үйл ажиллагааны төлөвлөгөөний биелэлтэд 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар хийсэн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ”, “Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийг хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн биелэлтэд хийсэн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тайлан” зэрэг нийт 11 асуудлыг хэлэлцлээ.
-
2018 оны 1 сарын 16
Францын мэс заспын академийн хүндэт гишүүнээр өргөмжлөгдсөн ХСҮТ-ийн Ерөнхий захирал, Анагаахын шинжлэх ухааны доктор Ж.Чинбүрэн өчигдөр эх орондоо ирлээ. Түүнийг өнөөдөр эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хүлээн авч уулзан баяр хүргэж, эрүүл энх хамгийн сайн сайхан бүхэнийг хүслээ.
-
2018 оны 1 сарын 16
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын 24 баримт
1.Монгол Улсын 30 дахь Ерөнхий сайдад УИХ дахь олонх болсон МАН-аас өмнөх Засгийн газарт Шадар сайдаар ажиллаж байсан Ухнаагийн Хүрэлсүхийг нэр дэвшүүлж, улмаар УИХ-ын 2017 оны Намрын чуулганы анхны өдөр буюу 10 дугаар сарын 4-ний өдөр хуралдаанд оролцсон 47 гишүүн 100 хувийн дэмжлэгээр Ерөнхий сайдаар томилсон. Ингээд шинэ Ерөнхий сайдыг томилсноос 14 хоногийн дотор Засгийн газрын танхимын бүрэлдэхүүнийг УИХ-д өргөн барих хуулийн дагуу УИХ 2017 оны 10 дугаар сарын 19-20-нд У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын 15 сайдыг баталж ажилд нь оруулсан билээ.
2. У.Хүрэлсүхийн танхимын сайд нарт хамгийн шүүмжлэлтэй хандаж байсан нь МАХН-аас УИХ-д сонгогдсон О.Баасанхүү байсан. Тэрбээр “давхар дээл”-тэй сайд нар томилогдож буйд эгдүүцэн чуулганы танхимд зурагт самбар байрлуулан эсэргүүцлээ илэрхийлж байв. Учир нь Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Засгийн газар “хүчирхэг” байх ёстой хэмээн үзэж, бүх сайдаа УИХ-ын гишүүдээс бүрдүүлэхээр өргөн барьсан. Харин Ж.Эрдэнэбатын “мэргэжлийн” Засгийн газарт сайд нарынх нь 6 нь УИХ-аас, 9 нь парламентын гаднаас томилогдож байсан билээ.
3.1992 онд П.Жасрайн Засгийн газарт Р.Сандалханыг Зам тээвэр, холбооны сайдаар томилж байсан. Үүнээс хойш 25 жилийн дараа казах үндэстнүүдийн дотроос Засгийн газрын гишүүн, Барилга хот байгуулалтын сайдаар Х.Баделхан томилогдсон нь Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн казак түмэнд илгээсэн хүндэтгэл байсан юм.
4. УИХ-ын гишүүн асан Э.Бат-Үүл У.Хүрэлсүхийн танхимыг “Зүүний” Засгийн газар гэсэн бол Ерөнхий сайд нь өөрөө “Ардын Засгийн газар” гэж нэрлэсэн. Гол нь нэршилдээ биш “Хүчтэй” байх нь л хамгийн чухал гэдгийг Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатараасаа эхлээд хэлж байгаа.
5. Энэ Засгийн газар тоглоомын, тохуурхлын Засгийн газар байх учиргүйг Ерөнхий сайдаасаа эхлээд танхимын гишүүд нь бүгдээрээ сайн ойлгож, мэдэрч байгаа. У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар хэрхэн ажилласнаас шалтгаалан 2020 оны УИХ-ын сонгуульд иргэд сонгогчид МАН-д ямар дүн тавих, хэдэн хувийн санал өгөх нь тодорхойлогдоно.
6.У.Хүрэлсүх сайд УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурал дээр “Монгол Улс хүнсний орон байх бүрэн боломжтой. Хоёр том зах зээл бидэнд байна. БНХАУ нэг хүүхдийн бодлогоосоо татгалзсан. Ингэснээр хүнсний хэрэгцээ нь улам нэмэгдэнэ. Монгол Улс далайд гарцгүй ч хүн далайд гарцтай орон. Уул уурхайгаас олсон орлогоосоо хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарт хөрөнгө оруулалт хийнэ” хэмээж засаглах хугацаандаа “Атрын III аян”-ыг тууштай үргэлжлүүлнэ гэдгээ зарласан.
7.У.Хүрэлсүхийн танхимын 15 сайдаас хамгийн “Зөнөглөсөн сайд”-аар Шадар сайд Ө.Энхтүвшин тодорсон. Түүнийг Шадар сайдад хэлэлцэх үед УИХ дахь МАН-ын 65-ын бүлгийн шударга, залуухан гишүүн Т.Аюурсайхан “Өнгөрсөн 30 шахуу жил бугшсан идээ бээрийн маш тод жишээ бол та. Бид шинэ Засгийн газрыг албан тушаалын төлөө биш, өөрчлөлтийн төлөөх Засгийн газар байгаасай гэж хүссэн. Та саяхан л ”Надад шинэ засгаас долоох юм алга” гэж байсан. Ерөнхий сайдыг томилох чуулганд ороогүй, хүмүүсийг уриалан дуудаад оруулаагүй. Улстөрийн соёл, ёс зүй байхгүй. Тэгсэн атлаа зарчим ярих дуртай. Зөнөж байгаа бол зөв зөнөх хэрэгтэй” хэмээн “Зөнөглүүлсэн” билээ.
8.Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хамгийн их “Дургүйг хүргэсэн сайд”-аар Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар өрсөлдөгчгүй тодорч багагүй будилж байж сайдын суудалд заларсан. Түүний ах нар болох Чимэдийн Гансүх, Чимэдийн Гантулга нар Увс аймгийн Бөхмөрөн сумын нутагт байдаг “Хотгор шанага”-ын нүүрсний уурхайн 51 хувийг Солонгосчуудад 1.078.122 ам доллар буюу Монгол мөнгөөр 2.641.398.9 төгрөгөөр арилжиж орхисон нь хэвлэлийн хуудаснаа дурайж Ерөнхийлөгчийн эгдүүг хөдөлгөснөөр ийнхүү хамгийн зовлонтойгоор Сангийн сайдад заларсан билээ.
9. Тун удахгүй эхний 100 хоногийнхоо ажлыг Монголчуудад тайлагнах ёстой У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын хийж буй үйлдэл, гаргаж буй мессежийг харахад одоогоор тэдэнд үйл ажиллагааны нэгдсэн тодорхой стратеги байхгүй, барьж буй менежмент нь “Тэгж байгаад болно доо. Тайван амгалан байцгаа” гэх Монгол маягийн хүлээлтийг санал болгож байгаа нь анзаарагдаж байгаа.
10. 2017 он бол яах аргагүй У.Хүрэлсүхийн он цаг байсан. Тэр Монголын улстөрөөс хүссэн суудал болгоноо авсан, харин нийгэм, эдийн засагт хүлээгдсэн бодлогыг хийж, хэрэгжүүлж чадах эсэх нь энэ 2018 онд харагдана. Түүний засгийн 100 хоног энэ нэгдүгээр сард тохиож байгаа. Энэ зуун хоногт У.Хүрэлсүхийн засаг юу хийж, ямар том бодлого зарлав гээд 100 хоногийн тайлан нь ихээхэн сонирхол татаж байгаа.
11.Одоогоор Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх утааны эсрэг “маск” зүүж, махны үйлдвэрүүдээр зочилж, жижиг улстөрд том анхаарал тавиад хэсэг гүйсэн. Түүний эдгээр үйлдлийг харсан сөрөг хүчний зүгээс “МАН Сүхээр эхэлж, Сүхээр дуусна” гэсэн хэлц үг гаргасан нь сошиал ертөнцөд нэлээн хүртээмжтэй тарсан ишлэлээр тодроод авсан.
12. У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар ОУВС-ын амласан 440 сая ам долларын зээлийн барьцаа шахалтад орж Тамхи согтууруулах ундааны онцгой албан татварыг 2018 оноос 10 хувиар, 2019 оноос 5 хувиар, 2020 оноос эхлэн 5 хувиар тус тус, Хувь хүний орлогын албан татварт 2018 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс 10-25 хувиар 4 шатлалаар ноогдуулахаар, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн дагуу ажил олгогчийн хөдөлмөрийн хөлсний сан, түүнтэй адилтгах орлого болон даатгуулагчийн хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогоос төлөх тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг 2018 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс тус бүр 8 хувь, 2019 онд тус бүр 8,5 хувь, 2020 онд тус бүр 9,5 хувь болгон нэмэгдүүлэхээр тогтоол шийдвэр гарсан нь ард иргэдийн зүгээс ихээхэн эсэргүүцэлтэй тулгарч байгаа.
13. Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх өөрөө онцгойлон анхаарал тавьж Тавантолгойгоос Гашуунсухайт хүрэх нүүрс тээврийн замд байсан 100 гаруй км дарааллыг үгүй болгосон нь тэнд ажиллаж байгаа 600 гаруй жолооч, тэдний ар гэрийнхний сэтгэлийг бага ч болтугай амраасан шийдвэр болсныг хэлэх ёстой.
14. Удахгүй 100 хоногтойгоо золгох У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар Эрдэнэтийн 49 хувийг улстөр-бизнесийн бүлэглэлээс ард түмэндээ авч өгөх асуудлыг шийдсэн нь энэ Засгийн газрын түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдэх хамгийн гол дуулианыг нэг яах аргагүй мөн билээ. Одоо тэрхүү 49 хувийг эзэмшиж байсан “Монголын зэс” корпораци Олон улсын Арбитрын шүүхэд хандах нь тодорхой бөгөөд энэ шүүхдэлцээнд ялж гарвал У.Хүрэлсүх Монголчуудын хувьд жинхэнэ “Баатар” болж тэмдэглэгдэн үлдэх нь тодорхой юм.
15. Энэ танхимын Хууль зүйн сайд Ц.Нямдорж энэ албан тушаалд анх томилогдохдоо Эрдэнэтийн 49 хувийн асуудал болон С.Зорийг хөнөөсөн хэргийг заавал шийдэхээр амалснаа эхнээсээ биелүүлж эхлээд байгаа нь Монголын сүүлийн 30 жилийн улстөртэй салшгүй холбоотой яваа энэ улстөрчийн төдийгүй У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын нэр төрийг өргөхөд багагүй жин дарах үзүүлэлт юм.
16. Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх хэлсэндээ хүрч өмнөх Засгийн газруудын үед төрийн албыг бужигнуулсан асуудлуудыг эргэн сөхөж, хуулийн дагуу болгон УИХ-ын дарга М.Энхболдын татаасаар албан тушаалд хүрсэн олон даргыг халж сольж эхлээд байгаа нь “Олон хүн”-ий эсэргүүцэл, дургүйцэлтэй тулгараад байгаа. Мэдээж түүний энэхүү зоримог үйлдэл нь Засгийн газрыг нь хэврэгшүүлэх хамгийн эмзэг цэг гэдэг нь тодорхой билээ.
17. Энэ сард ОУВС-ийн төлөөлөгчдийг Монголд ирэх үеэр татварыг хөнгөвчлөх асуудлаар хэлэлцээрийн ширээний ард дахин сууна гэдгээ Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар илэрхийлчихээд байгаа нь олон хүнд итгэл найдвар төрүүлээд байгааг хэлэх ёстой.
18. 2012 онд Олон улсад гаргасан “Чингис” бондын 500 сая ам.долларын өрийг Монгол Улсын Засгийн газар энэ сарын 5-нд буюу яг хугацаат өдөр нь төлж барагдуулсан нь Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн эхний том даваа байсан. Бондын өрийн төлөлтийг барагдуулах зорилгоор өнгөрсөн оны сүүлээр Сангийн яам, Монголбанкны хамтарсан ажлын хэсэг гаднаас 800 сая ам.долларын “Гэрэгэ” бонд босгоод байсан билээ. Төв банкны валютын нөөцөд нэмэгдэн ороод байсан уг шинэ бондын валютаас “Чингис” бондын 500 сая ам.долларыг хугацаанд нь төлж барагдуулсан юм.
19.У.Хүрэлсүхийн засаглалын 100 хоногийн дотор Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт 2017 оны хүлээгдэж буй гүйцэтгэлээр 3.8 хувийн өсөлттэй гарсан бол Монгол Улсын экспортын хэмжээ анх удаа 6.2 тэрбум ам.долларт хүрсэн. Гадаад худалдааны тэнцэл 2017 онд 1.9 тэрбум ам.доллар болж гадаад валютын нөөц 3 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь багагүй амжилт юм. Улсын төсвийн өөрийнх нь дансны үлдэгдэл сүүлийн 5 жилд анх удаа 405 тэрбум төгрөг болж нийт дүнгээрээ улсын төсвийн мөнгөн хөрөнгө 1.3 их наяд төгрөгөөр нэмэгдсэн нь Монгол Улсын өрийн дарамтыг бууруулахын тулд У.Хүрэлсүхийн Засгийн газраас төсвийн сахилга батыг сайжруулах тодорхой ажлуудыг хийсний үр дүн гэж ойлгож болох юм.
20.Энэ өдрүүдэд анхны гадаад айлчлалаа БНСУ-ын Ерөнхий сайд Ли Наг Ен-ий урилгаар тус улсад хийж буй Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх “Яаж зүгээр байх вэ” хэмээгээд Улаанбаатарын утааг бууруулахад зарцуулах 500 сая ам.долларыг жилийн 0.2 хувийн хүүтэй, 30 жилийн хугацаатай хөнгөлөлттэйгээр зээлэх гэрээнд гарын үсэг зурсан нь Монгол Улсын өрийг мөн л 500 сая ам доллараар нэмэгдүүлсэн хэрэг юм.
21. У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар одоогоор энд тэндээс орж ирсэн, орж ирэх бага хүүтэй зээлийн мөнгөнд өлгийдүүлж байгаа. Тухайлбал Азийн хөгжлийн банкнаас 100 сая ам.доллар, ОУВС-аас 38.4 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл хэдийнэ ороод ирсэн. Удахгүй Япон Улсаас 850 сая ам.доллар, БНСУ-аас 750 сая ам.доллар, Энэтхэг Улсын нэг тэрбум ам.долларын бага хүүтэй зээлүүд орж ирнэ. Харин энэ бүхнийг бодитой бүтээн байгуулалтад зарцуулж чадах уу гэдэг нь дараагийн асуудал билээ.
22. Ардын Засгийн газар Дулааны III цахилгаан станц болон Чойбалсангийн ДЦС-ын өргөтгөлийн хөрөнгийн эх үүсвэр, санхүүжилтийг тодорхой болгон төсөвт дарамт учруулахгүйгээр, үр ашиг өндөртэй байхаар санхүүжилтийн асуудлыг шийдвэрлэхээр ажиллаж байгааг У.Хүрэлсүх сайд УИХ-ын гишүүдэд учирлаж байсан. Мөн Тавантолгойн 450 Мвт-ын цахилгаан станц барих төслийн хүрээнд хийгдэх цахилгаан худалдах, худалдан авах гэрээний хэлэлцээрийг шавдуулж байгаагаа дуулгасан нь У.Хүрэлсүхийн танхим Монгол Улсыг цахилгаан эрчим хүчээр найдвартай хангахад ихээхэн анхаарал хандуулж байгаагийн нотолгоо гэж үзэж болно.
23. Хамгийн сүүлд У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын 100 хоногийг угтуулан УИХ-ын дарга М.Энхболд “У.Хүрэлсүх намын даргаа хийгээд явна биз. Би засгаа авъя” хэмээсэн яриа гарсныг М.Энхболд дарга “Гүтгэлэг” хэмээгээд “УИХ дахь 65-ын бүлэг “Эрдэнэт”-ийн асуудлыг шийдсэн, Улаанбаатарын утааны талаар дорвитой хөдөлж эхэлсэн У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрыг чадлаараа хамгаална, ажлынх нь үр дүнг үзнэ гэдэг шийдвэрт хүрсэн” гэдгийг сонордуулсан бөгөөд УИХ-ын олон гишүүн энэ талаар санал нэг байгаагаа илэрхийлээд байгаа юм.
24.Хамгийн сүүлд энэ сарын 10-нд УИХ дахь сөрөг хүчин АН-ын бүлгийн зүгээс 2016 оны сонгуулийн амлалтуудаасаа ухарч, татвар нэмсэн ч цалин тэтгэвэр нэмэхгүй байгаа УИХ-ыг тарааж, У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрыг огцруулахаар шаардлага хүргүүлж ард түмнийг жагсаал тэмцэлд уриалаад байгаа нь Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн хувьд эхний “Гал өрдсөн” хэрэг болоод байгаа юм. Магадгүй ажлаа аваад эхний 100 хоногтойгоо золгох үеэр нь сөрөг хүчний зүгээс өрнүүлж эхлээд байгаа энэхүү эсэргүүцлийн хөдөлгөөн хойшид хүчээ авч улам эрчлэхийг ч үгүйсгэх аргагүй юм. Ийнхүү Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн танхимыг 100 хоногийн тайланг дэлгэхэд иймэрхүү дүр зураг ажиглаж байгаа юм.
Д.Энхтүвшин
-
2018 оны 1 сарын 16
Засгийн газар
