Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.17
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Үндсэн хууль “Өмсгөл”-өө дахин найман жил солихгүй

2019-10-15
0
ЖИРГЭХ

2016 оны УИХ-ын сонгуулиар олонх болсон МАН өнөөгийн засаглалд реформ хийх тухайгаа мөрийн хөтөлбөртөө тусгаж, амласан. Үүнээс хамгийн том, мөрийн хөтөлбөрийн жин дарах хэсэг нь “Эцэг хууль”-д нэмэлт, өөрчлөлт оруулах ажил. Өнгөрсөн 28 жилийн хугацаанд мөрдөж ирсэн уг хууль нийгмийн зарим харилцааг бүрэн дүүрэн зохицуулахад учир дутагдалтай байгаа тухай улстөрчид тодотгох болсон. Нийгмийн хэд хэдэн судалгаагаар гаргасан байдаг юм.

Ээлжит бус чуулган зарлаж гишүүд зунжингаа хуралдсан ч МАН-ынхан зарчмын байр сууриа нэгтгэж чадахгүй, Бүлэг дотроо хоёронтоо хуваагдсаны улмаас сунжирч, удсаар нэг, хоёрдугаар хэлэлцүүлэг дуусав. Улмаар Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийг ард нийтээсээ асуухаар энэ сарын 30, 31-нд товлосон ч ард нийтийн санал асуулга явуулах уу, эсвэл АН-тай зөвшилцөж гуравдугаар хэлэлцүүлэг явуулж батлах уу гэдэгт мухардалд ороод байна. Учир нь Ард нийтийн санал асуулга явуулъя гэхэд зардал өндөр байхаас гадна иргэдийн мэдлэг, ойлголт мөчидхөн байгаа тул гуравдугаар хэлэлцүүлэг явуулж батлах санал гарсан юм.

АН-ын зүгээс Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөд оролцохгүй гэдгээ удаа дараа илэрхийлж байсан ч дараах гурван асуудлыг нэмэлт, өөрчлөлтөд тусгавал гуравдугаар хэлэлцүүлэгт оролцоно гэв. Ерөнхий сайдаас бусад сайд давхар дээлгүй байх, сайд нарыг томилох, чөлөөлөх эрх УИХ-д биш, зөвхөн Ерөнхий сайдад байх, Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог болох гэсэн гурван санал тавьж байгаа юм.

АН-ын уг саналыг дэмжих цөөнгүй нэгэн бий. Энэ нөхцөлд МАН Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөд дангаараа шийдвэр гаргах нь дэндүү эрсдэлтэй. Үндсэн хууль гэдэг өөрөө нийгмийн зөвшилцөл. Манайх шиг олон намын ургалч үзэлтэй улсын хувьд бусдын саналыг оролцуулж, тусгах нь чухал.

АН-ын оролцоотой, оролцоогүй олонхийн суудал авсан МАН-ын бүлэг “Эцэг хууль”-иа дангаараа батлах эрх нь тэдэнд бий ч тэдэнтэй зөвшилцөхөөс өөр аргагүй. Ирэх оны сонгуулиа бодсон ч, ийм шийдэлд хүрэхээс өөр аргагүй.

Гагцхүү сунжруулаад, хоног, хугацаа алдаад байгаа шалтгаан нь нэгдүгээрт, Бүлэг доторх зөрчил, хоёрдугаарт, одоогийн эрх мэдлээ хадгалах шалтгаан МАН-д бий. АН-ын гаргасан Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас томилдог болох саналд иргэд шүүмжлэлтэй хандсанд нь тэдний асуудал. Сонгодог парламентын тогтолцооны нэг авууштай тал нь Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас томилох. Одоо байгаа хуулиар УИХ, Ерөнхийлөгчийн аль аль нь иргэдээс сонгогддог учраас эрх мэдэл нь хоорондоо үргэлж зөрчилдөх нь энүүхэнд. Энгийн жишээ дурдахад Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Монгол Улсын Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн эх нь холбогдох хуулийн шаардлага хангаагүй хэмээн үзэж хориг тавьсан.

Хоригийг хүлээн авахыг мөн л хуралдаж байж шийдвэрлэх гэж цаг үрсэн. Зарим улстөрчдийн үзэж байгаагаар Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөд хэд хэдэн санал хүргүүлж, зарим тэдгээр нь багтсан ч удалгүй буцаан татсан, МАН-ын амлалтыг сунжруулсан гэж шүүмжлэл гарах шалтгаан болсон юм билээ. Нэгэнт Ерөнхийлөгчийн эрх ашиг хөндөгдөөд ирсэн учраас асуудлыг ард нийтээс асуухыг шаардах нь гарцаагүй биз ээ.

Дараагийн ярих ёстой асуудал нь ирэх найман жилээс наана Үндсэн хуульдаа нэмэлт, өөрчлөлт оруулж чадах уу гэдэг асуудал. Үндсэндээ МАН Үндсэн хуульдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулж чадах уу, эсвэл төсвөө хэлэлцэх үү л болчихоод байна. Ирэх арваннэгдүгээр сарын 15 гэхэд ирэх оны төсвөө баталсан байх ёстой. Төсөвтэй зэрэгцэн Үндсэн хуулиа хэлэлцэнэ гэвэл барахгүй гэсэн үг. Сонгуулийн жилийн төсөв гэдгээрээ гишүүдийн хувьд Сангийн яамнаас өргөн барьсан төсөл хамгийн чухал. Тойрогтоо ахиу төсөв хуваарилуулах нь гишүүдэд нэгдүгээр асуудал. Харин Үндсэн хуулийг хэлэлцэж байгаад орхивол ирэх найман жил дахин хэлэлцэхгүй гэсэн хуулийн заалттай.

Ингээд үзвэл Үндсэн хууль нэг “өмсгөл”-өө дахин найман жил солихгүй байх магадлал ойрхон ч юм шиг. Харин АН-аас чухам ямар шийд гаргах нь зөвшилцлөөс тодорхой болох юм. Тэд бүгдээрээ хийсэн бүтээсэн зүйлтэй харагдаж, дахин сонгогдох хүсэлтэй.

 

Б.Лхам

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Үндсэн хуульч (66.181.184.224)
    Ямарч мэдлэггүй байж худалаа хуцахаа боливол яасийн.АН-ын саналыг яасанч хүлээж авч болохгүй шүү.
    2019 оны 10 сарын 15 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    4 цаг 9 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    4 цаг 17 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    4 цаг 26 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    5 цаг 14 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    5 цаг 19 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    5 цаг 30 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    6 цаг 22 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    6 цаг 45 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    6 цаг 48 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    7 цаг 2 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    7 цаг 12 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    7 цаг 14 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    7 цаг 19 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    7 цаг 31 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    7 цаг 32 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    7 цаг 47 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    7 цаг 51 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    7 цаг 51 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    8 цаг 4 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    8 цаг 8 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК