Хятадад сүүлийн өдрүүдэд нэгэн хачирхалтай хүүхэлдэйн кино цахим орчин болон кино театруудыг байлдан дагуулж байна. “Ню Лай” (牛来) нэртэй энэ бүтээл анх үзэгчдийн анхаарлыг татсан шалтгаан нь гайхалтай анимэйшн, өндөр төсөв, алдартай уран бүтээлчид биш. Харин эсрэгээрээ, хэтэрхий энгийн график, эв хавгүй хөдөлгөөн, этгээд дүрслэлээрээ олны инээдийг хүргэсэн гэхэд болно. Гэвч цахим орчин дахь шүүмжлэл нь киноны хамгийн том сурталчилгаа болж, “Ню Лай” богино хугацаанд Хятадын кино зах зээлийн хамгийн санаанд оромгүй үзэгдлүүдийн нэг болжээ.

“Ню Лай” гэж ямар кино вэ?

“Ню Лай” нь 2026 оны наймдугаар сарын 5-нд Хятадад нээлтээ хийсэн, ойролцоогоор 86 минутын хүүхэлдэйн кино. Гол дүр нь гэр бүлээсээ салж, янз бүрийн сорилттой тулгарах бяцхан тугал. Тэр айдас, бэрхшээлийг даван туулж, эцэст нь зоригтой болох тухай өгүүлдэг. Өгүүлэмжийн хувьд хүүхдийн өсөж торних, гэр бүл, нөхөрлөл, зоригийн тухай энгийн санаатай. Гэхдээ киноны дүрслэл нь өнөө үеийн өндөр чанартай 3D анимэйшнүүдтэй харьцуулахад маш бүдүүлэг харагддаг. Үзэгчид могойг пүрш шиг, өвсийг энгийн шар дөрвөлжин хэлбэртэй гэх мэтээр дүрсэлснийг нь хүртэл цахим орчинд шоолжээ.

Ээж, хүү хоёрын таван жилийн хөдөлмөр

Киноны хамгийн сонирхолтой хэсэг нь ард нь асар том студи, олон зуун уран бүтээлч байгаагүй явдал. “Ню Лай”-г найруулагч Шинь Юймэн болон түүний ээж Сүнь Лифан нар хамтран бүтээсэн байна. Тэд уг бүтээл дээр ойролцоогоор таван жил ажилласан гэх мэдээлэл бий. Шинь Юймэн өмнө нь мэргэжлийн томоохон анимэйшн студийн ажилтан байгаагүй бөгөөд кино маш бага төсөвтэй бүтээгджээ. Зарим эх сурвалжид үйлдвэрлэлийн зардлыг хэдхэн зуун ам.долларын хэмжээнд байсан гэж мэдээлсэн бол бусад мэдээллээр илүү өндөр зардалтай байсан гэх зөрүүтэй тоо гардаг. Тиймээс яг төсвийн хэмжээг баталгаатай тогтоох боломжгүй байна. 

Кино нээлтээ хийх үед бараг хэн ч тоосонгүй. Эхний 10 хоногт ердөө 10 мянга орчим юань олсон бөгөөд зарим өдөр 200 юанийн орлого ч олоогүй байна. Харин үзэгчид киноны хэсгүүдийг цахим сүлжээнд тарааж, “ийм муу хүүхэлдэйн кино театрт гарч байгаа нь үнэхээр үнэн үү?” хэмээн шоолж эхэлснээр бүх зүйл өөрчлөгджээ. Хүмүүс эхлээд инээхийн тулд бичлэгийг үзсэн. Дараа нь “үнэхээр ийм муу юм уу?” гэж шалгахын тулд кино театрт очиж эхэлсэн байна. Ингээд шоололт, сониучрал, кино театрт очих,  дахин цахимд түгээх гэсэн мөчлөг үүсчээ.

Кино театрт хүмүүс инээхийн тулд очдог болов. “Ню Лай”-г үзэх нь энгийн кино үзэхээс илүүтэй нэг төрлийн сошиал үйл явдал болжээ. Зарим үзэгч киноны хамгийн этгээд хэсгүүдийг урьдчилан мэддэг болсон бөгөөд танхимд бөөнөөрөө орж, киноны үеэр инээлдэх, дараа нь бичлэг хийж цахимд түгээх болсон байна. Кино театрууд ч эрэлт нэмэгдсэнийг анзаарч, үзвэрийн тоогоо өсгөжээ. Ийнхүү анх бараг хэн ч үздэггүй байсан бүтээл богино хугацаанд олон сая юанийн орлого олсон байна. Наймдугаар сарын дунд үе гэхэд киноны орлого хэдэн арван сая юаньд хүрсэн талаар эх сурвалжууд мэдээлжээ. 

Холливудын кинонуудтай хүртэл өрсөлдөв

Хамгийн гайхалтай нь “Ню Лай” зөвхөн интернетийн меме байгаад зогссонгүй. Түүний үзэгчдийн тоо огцом нэмэгдэж, Хятадын кино театруудад томоохон төсөвтэй Холливудын бүтээлүүдтэй зэрэгцэн өрсөлдөх хэмжээнд хүрсэн байна. Зарим өдрүүдэд “Ню Лай” нь “Spider-Man: Brand New Day”-ээс ч илүү анхаарал татаж, “The Odyssey” зэрэг томоохон бүтээлүүдтэй зэрэгцэн яригдах болжээ. 

Нэр нь хүртэл хошигнолын сэдэв болсон. “Ню Лай” буюу 牛来 гэдэг нь хятад хэлээр шууд утгаараа “үхэр ирж байна” буюу “бух ирж байна” гэсэн утгатай сонсогдоно.

“Ню Лай”-н амжилтыг зөвхөн “муу кино учраас алдартай болсон” гэж тайлбарлахад учир дутагдалтай. Энэ бүтээл мэргэжлийн студиудын төгс өнгөлсөн бүтээгдэхүүнээс эрс ялгаатай. Алдаа дутагдал нь өөрөө киноны онцлог болж, үзэгчдэд “хүн өөрийн гараар, боломжийнхоо хэрээр ямар нэг зүйл бүтээж чадна” гэсэн мэдрэмж төрүүлсэн гэж ажиглагчид үзэж байна.

Л.Баяр