Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат, “Монголросцветмет” нэгдэл, “Уурхайчин” клубын бөх, улсын арслан С.Мөнхбатын тухай 24 баримтыг хүргэж байна.

1.  Монгол Улсын 47 дахь аварга болж буй Сүхбаатарын Мөнхбат бөх сонирхогчдын дунд хэдийнэ хурц, дайчин мэхээрээ танил болсон нэгэн.

2.    Сүхбаатарын Мөнхбат нь Увс аймгийн Баруунтуруун сумын уугуул юм.

3. С.Мөнхбат нь 1984 оны наймдугаар сарын 24-нд Увс аймгийн Баруунтуруун сумд төрсөн.

4.  Түүний аав Сүхбаатар нутаг усандаа нэртэй сумын заан хүн. Мөн эцгийн талд аймгийн заан цолтой ч хүн байсан нь түүнийг удам дагасан бөх хүн гэдгийг гэрчилнэ.

5. Залуу аварга маань “Аав маань биднийг орой болгон гэрийн хойморьт барилдуулна. Хүүхэд л болсон хойно нэгнээсээ давж барилдах гээд их үзнэ. Гэхдээ бөх болох хүн нь би байсан юм шиг байна. Хөдөөгийн хүүхдүүдэд ганц хийдэг юм нь барилдах байсан болохоор, тэгээд ч жаахан бөхийн авьяастай байсан юм шиг ээ. Түүнийгээ өөрөө хичээж мэрийж барилдаад л энэ амжилтанд хүрсэн” гэж харцага болсныхоо дараа нэгэн сонинд ярьсан байх юм.

6.  Тэрбээр 2003 онд Хилийн цэргийн дээд сургуульд урилгаар суралцахаар хотод ирсэн ч конкурсдаад авсан ШУТИС-ын цахилгаан системийн инженерийн ангидаа орж суралцжээ.

7.  Улмаар өдөр болгон хичээл номонд дарагдаад барилдах зав гарах манатай болохоор нь дараа жил нь ааваасаа зөвшөөрөл аван “Шонхор” дээд сургуульд орж бөх болох замаа тавьсан нэгэн ажээ.  

8.  Түүний бөхийн анхны багш нь аав нь бөгөөд албан ёсоор бол сумынхаа Эрдэнэтогтох багшийн секцэнд хичээллэдэг байсан

9.  Дараагаар нь хотод ирээд “Шонхор” БТДС-д аймгийн арслан Р.Дамдин багшийн ангид II дамжаанаас орон багш, дасгалжуулагч мэргэжлээр төгссөн байна.

10.  С.Мөнхбат аваргын биеийн өндөр 178 см, 110 кг жинтэй.

11.  2009 онд начин болсныхоо дараа Увс аймгийн нутгийн зөвлөл хоёр өрөө байраар шагнах хүртэл Баянхошуунд ээж аавтайгаа жижигхэн байшинд чихэлдэн  амьдарч байжээ.

12.  30 хүрэх гэж байгаа залуу аварга маань  ойн болон нутгийн нэрэмжит барилдаануудад олон удаа оролцож,  түрүүлсэн байдаг.

13.  Тухайлбал “НИК” ХК-ний 70 жилийн ойн баярт улс, аймгийн алдар цолтой 64 бөхийн барилдаанд,  Г.Дэмүүл арслангийн нэрэмжит барилдаанд мөн  түрүүлж байсан билээ.

14. Тэрбээр анх улсын наадмын дэвжээнд гарахдаа начны даваа хүртэл барилдсан нэгэн. Барилдах хүсэлдээ татагдаад үндэсний бөхийн өсвөрийн УАШТ-д аймгаасаа шалгаран оролцож байжээ.

15. 2003 онд бөхөөр тууштай хичээллэж эхэлсэн тэрбээр  найман жилийн дараа Улсын аварга болсон нь үнэхээр л аварга болохоор төрсөн нэгэн гэлтэй.

16. Түүний цол авсан байдлаас танилцуулбал,  Сүхбаатар аймгийн наадамд үзүүрлэж аймгийн заан цол хүртэж байсан.

17.  2009 онд Бүх цэргийн наадамд түрүүлж цэргийн арслан цол, мөн энэ ондоо  Улсын наадамд 5 давж улсын начин цол авч байв.

18.  2010 онд Улсын наадамд 6 давж улсын харцага цол,  харин дараа жил нь буюу 2011 онд Улсын наадамд 10 давж түрүүлэн улсын аварга цол тус тус хүртсэн.

19.  Монгол бөхийг Гиннесийн номонд бичүүлэх 6000 бөхийн барилдаанд зодоглож үзүүрлэж байсан. Гиннесийн амжилтанд бүртгүүлнэ гэдэг маш том бахархал юм.

20.  Хамгийн эхнийхээ цолыг Сүхбаатар аймгаас, наран ургах зүгээс авч байсан тэрээр заан цолны болзол хангаж үзүүр түрүүнд үлдэж байхад ихэд догдолж байсан гэх. Тэгээд түрүүлэлгүй үзүүрлэчихээд баяр, гуниг хосолж их л уйлж байсан гэдэг.

21. Мэдээж бөх бүр л шүтээнтэй.  Тэгвэл Мөнхөөлөөгийн хувьд  төрсөн нутгийнхаа газар,  уул усаа л шүтэж барилддаг.

22.  С.Мөнхбат аварга маань  нар мандаж байхад төрсөн гэдэг. Тиймээс аав нь Нармандах гэж нэр өгнө гэжээ.  Тэгтэл түүнийг эх барьж авсан хүмүүс хүү төрсөн юм чинь бөх хүн ирж байгаа байх. Баянмөнх аваргын нэрийг өгнө, Мөнхбат аваргын нэрийг өгнө гэж маргалдаж байгаад Мөнхбат аваргын нэрийг өгсөн гэсэн.

23. Тэрээр айлын ууган хүүхэд. Эхнэр охины хамт амьдардаг. Эхнэр нь  Баруунтуруун сумынх нь бөгөөд айлын таван хүүхдийн хоёр дахь нь.  Гэр бүлийн  хоёр маань нэг ангийн хүүхдүүд.

24. Эхнэрийнх нь хувьд хуулийн байгууллагад санхүүгийн чиглэлийн алба хашдаг.