Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.19
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Г.Батзориг: Монгол уламжлалаа танин мэдээсэй

2016-4-22
0
ЖИРГЭХ

 

Хүүхэд багачуулд төдийгүй залуу эцэг эхэд зориулсан “Агай шавдал хатан, Араг улаан хонгор” номын нээлт боллоо. Номын зохиогч, “Ногоон сэтгүүлч” Төрийн бус байгууллагын ТУЗ-ын дарга Г.Батзоригтой ярилцлаа.

 

-Номын нэрнээс харахад “Жангар” туультай холбогдолтой бололтой?

-Араг улаан хонгор бол Жангарын жанжин. Агай шавдал хатан бол Жангарын гэргий. Энэ хоёр дүрийг сонгон авч үйл явдлын гол төлөөлөл болгосон. Тэр утгаараа номондоо “Агай шавдал хатан, Арга улаан хонгор” хэмээн нэр хайрлаад байна. Энэхүү номыг эрхлэн гаргасан бидний эрхэм зорилго бол монгол уламжлал, өв соёлын тухай зөв зүйтэй мэдээллийг орчин үеийн залууст хүргэх учраас нэрээ хүртэл эртний утга агуулгатай байлгах гэж зорьсон юм.

 

-Залуу эцэг эхчүүдэд зориулсан гэснийг тодотгохгүй юу?

-Бид номоо гаргахаас өмнө шинэхэн аав ээжүүдээс “залуу аав ээжид ямар мэдээлэл хэрэгтэй байна вэ” гэсэн агуулгатай судалгаа авсан юм. Уг судалгаанаас харахад  залуус гэр бүл болохоосоо өмнө уламжлалт зан заншил, аав ээжийнхээ зааж сургасан ёс суртахууныг нэг их анхаардаггүй байж. Харин амьдрал зохиогоод, гэр бүлтэй болоод тэднийхээ төлөө ажиллаж хөдөлмөрлөөд ирэхээр нөгөө уламжлалын мэдээлэл хэрэг болдог байгаа юм. Тухайлбал, хүүхэд төрлөө гэхэд хүүхдээ хэрхэн угаалга үйлддэг юм, нэр хэрхэн хайрладаг зэрэг уламжлалт ёс заншлаа мэдэхгүйгээс багагүй асуудалтай тулгардаг байгаа юм. Тиймээс ч судалгаагаар бидэнд энэ төрлийн мэдээлэл хэрэгтэй  байна гэдэг зүйлийг залуу аав, ээжүүд хэлж байсан. Иймд бид хүүхэдтэй холбоотой монголчуудын уламжлалт зан заншлын тухай цогц мэдээллийг номондоо оруулж өгсөн байгаа.  

 

-Тэгэхээр “Жангар” туулиар дамжуулан залуу эцэг эхчүүдэд зөвлөмж хүргэнэ гэсэн үг үү?

-Тийм ээ. Монголчууд олон зуун жилийн туршид хүүхэд, багачуудаа хүмүүжүүлэх өөрийн гэсэн арга барилыг бий болгосон байгаа юм. Энэ арга барил нь хүүхдийг зөв төлөвшилтэй, зөв хүн болгож хүмүүжүүлэх чухал ач холбогдолтой байдаг. Үүнийгээ туулиар, өгүүллэгээр дамжуулж хүүхэддээ өвлүүлдэг байжээ. Эргээд энэ нь хүүхдийг зөв сайхан хүн болж төлөвшүүлдэг байж шүү дээ.  “Жангар” туулийн баатрын дүрүүдийг ашиглан үйл явдлыг нь өөр хэлбэрээр зохиож бичсэн юм. Шинэ дайсан гаргаж ирээд түүнтэй Жангарын баатрууд тулалдаж буй зэргээр шинэ үйл явдал зохиож илүү сонирхолтой  болгохыг зорьсон. Тууль нь өөрөө хүүхдийг хүмүүжүүлэхээс гадна  монголчууд өв соёлоо туулиар дамжуулан үр хүүхэддээ өвлүүлж ирсэн. Өнөө цагт л ойшоохгүй байгаа болохоос өмнөх үед бол соёлын маш том өв байсан. Тиймээс бид дараа дараагийнхаа үед өв уламжлалаа туулиараа дамжуулан хүргэх ёстой юм байна гэдгийг зорилго болголоо. Одоо манай залуу эцэг эхчүүд хүүхэдтэй холбоотой уламжлалт зан заншлын тухай мэдээллийг сайн авах хэрэгтэй гэж бид үзээд байгаа юм. Жишээ нь хүүхэддээ бид хэрхэн нэр өгөх юм, сэвлэгийг нь хэрхэн үргээх юм, сэвлэг үргээхэд ямар ерөөл хайрладаг юм гэдэг ч юмуу. Энэ бүхэн наанаа бэлгэдлийн утга агуулгатай юм шиг боловч бидний өвөг дээдэс амьдралын шалгуураар үүнийг гаргаад ирсэн учраас цаанаа биднийг хүмүүжүүлэх аль нэг нууц увидастай байгаа юм. Тэгэхээр үүнийг залуу эцэг эхчүүд ойлгоод өвөг дээдсийн сургамжаас сурч мэдэж аваасай гэдэг үүднээс туультай уялдуулан бүтээсэн.

 

-Түүхэн зохиолыг өөрчилсөн гэхээр сонирхолтой юм.

-“Жангар” туулийн 30 орчим хувийг жирийн иргэд битгий хэл эрдэмтэн судлаачид ойлгоход төвөгтэй үг хэллэг байдаг. Монголчуудын бүр эртний үг хэллэг байдаг шүү дээ. Тэгэхээр тэр туулийг манай эцэг эхчүүд уншаад, хүүхдүүддээ утгыг нь ярьж ойлгуулна гэдэг нэлээн төвөгтэй. Тэгэхээр бид тэр талаас нь бодолцож нэлээн хялбаршуулах гэж шинэ адал явдал зохиогоод, зарим үг хэллэгийг нь одоо цагийнхаар сольж өөрчилсөн. Түүнчлэн “Жангар” тууль маш олон боть байдаг бол бид нэг үйл явдлаар нь сэдэвлээд тодорхой цөөн хуудсанд багтаад, богино өрнөлөөр бичсэн. Одоо үед хүмүүс “Жангар” туулийг уншлаа гэхэд олон зуун жилийн туршид бидэнд уншигдаж өвлөгдөж ирсэн тодорхой нэг хэвшмэл тууль байгаа. Харин бидний энэхүү зохиол болохоор тэрхүү туулийн суурин дээр арай өөр байдлаар хялбаршуулан үйл явдлыг нь баялаг болгож хийсэн. Гэхдээ “Жангар” тууль олон зуун жил бидэнд өвлөгдөөд ирсэн өв соёлын хосгүй бүтээл учраас түүний хажууд бидний энэ зохиол харьцуулахааргүй юм. Бид шинэ зүйл гаргаж ирэх гэж эрмэлзсэн гэдэг нь л гол болохоос туультай харьцуулаад биднийх илүү гэх зүйл байхгүй. Бид орчин үед нийцүүлэн хялбаршуулж, илүү хүнд хүрэх талаас нь бодолцож, агуулгыг нь өөрчилсөн.

 

-Шинэ адал явдлыг та зохиосон уу?

-“Жангар” баатрын шинэ адал явдлыг “Мухаха” уран бүтээлийн багийн гишүүд зохиосон байгаа. Түүнчлэн номд орсон бүх баатрыг бид баримлын шавраар бүтээсэн. Зурахад амархан байсан ч баримлын шавраар бүтээхэд амаргүй байсан шүү. Хүүхдүүдэд, энэ номыг уншаад баатруудыг дууриалган баримлын шавраар хийж, өөрсдийн бүтээлч сэтгэхүйг хөгжүүлэх тэр сэдлийг өгье гэдэг утгаар нэлээдгүй хөдөлмөр гаргаж бүх баатрыг баримлын шавраар хийсэн.  Ерөнхийдөө энэхүү номыг хийхэд ойролцоогоор 4-5 сарын хугацаа зарцууллаа.

 

-Урьд нь ном гаргаж байв уу?

-Манайх хэвлэл мэдээллийн салбарт 10 орчим жил ажиллаж буй “Ногоон сэтгүүлч” ТББ. Бид зохиол чиглэлийн ном анх удаа гаргаж байна. Өмнө нь бол бид сэтгүүл зүйн шүүмж, хөтөч, аялал жуулчлалын зэрэг мэргэжлийн чиглэлийн нэлээдгүй олон ном хэвлэл гаргаж байсан. Харин энэхүү номыг тодорхой хугацаанд ажиглалт хийж эцэг эхчүүдээс судалгаа аваад иймэрхүү зүйл хийсэн байгаа.

 

-Номын бүтэц, утга агуулгаас танилцуулах уу?

-Ном ерөнхийдөө дөрвөн хэсэгтэй. Тууль, уламжлалт мэдээ мэдээлэл, зан заншлын тухай. Мөн нэгэнт хүүхдэд зориулсан бүтээл гаргаж байгаа учраас эх үрсэд зориулсан 2 сая хүртэлх төгрөгийн хөнгөлөлтийн купон номонд багтаж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, хүүхэд төрлөө гэхэд, өлгий хүүхдийн арьс арчилгааны бүтээгдэхүүн, хүүхдийн хувцас хэрэглэл зэргээс авахуулаад бүхий л бараа бүтээгдэхүүнд бид хөнгөлөлтийн купон хийж өгсөн. Учир нь эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрсэнтэй холбоотой гэр бүлд тодорхой хэмжээгээр санхүүгийн бэрхшээл учир байгаа. Хүүхэдтэй боллоо гэхэд живх, бусад хэрэглээний бүтээгдэхүүн авах зардал гарна. Тухайн өрх санхүүгийн боломж ямар байхаас үл хамаараад тэр зардлыг гаргадаг. Тэгэхээр бид хэрэглээний бүтээгдэхүүн дээр нь хөнгөлөлт үзүүлэх үүднээс арав гаруй байгууллагатай хамтарч ажиллахаар болсон. Ингэснээр эцэг эх номоо уншихаас гадна хөнгөлөлтийн купоноороо дамжуулан жилд 2 сая хүртэлх төгрөгийн бараа, бүтээгдэхүүнийг авах боломжтой юм. Мөн хүүхдийнхээ бага насны дурсамжийг бичиж үлдээх дурсгалын хэсгийг давхар оруулж өгсөн байгаа. Ном маань хүүхдэд хадгалагдаж үлдээд том болсон хойноо өнөө дурсамжаа хараад “би ийм хүүхэд байж” гээд дурсах боломжтой. Ерөнхийдөө уламжлалт гэхээс илүүтэй орчин үеийн залуусын сэтгэлгээнд нийцүүлэх гэж тал талын зүйлийг оруулж өгөх гэж нэлээдгүй оролдлоо.

 

-Уншигч юуг олж ухаараасай гэж хүсэх вэ?

-Ер нь залуу үеийнхэн уламжлалт соёлоо өөрсдөө суралцан мэдэж, цаашид түгээн дэлгэрүүлэх нь ихэд чухал байна гэж бид харж байгаа. Тиймээс ч монгол өв соёл, уламжлалаа танин мэдээсэй гэж хүсч байна. Нийслэлд, гадаад оронд амьдарч буй хүүхдүүд уламжлалаас хязгаарлагдмал орчинд байдаг болжээ. Тэд хөдөө орон нутагт амьдардаггүй учраас нүүдэлчин ахуй амьдрал мэдэхгүй байна. Мөн монгол уламжлал, хүмүүжил талаасаа жаахан дутагдалтай байх юм. Тэр утгаараа монгол уламжлалаа танин мэдээсэй, лавшруулан судлаасай, эцэг эх, эмээ өвөөгөөсөө зан заншлын утга учрыг сонирхон асуугаасай гэж л хүсэх байна. Одоогийн хандлагаас харахад гадаадад суугаа монголчууд хүүхдээ хүмүүжүүлж, төлөвшүүлэхэд энэхүү номыг уншуулж, судлуулах хүсэл сонирхолтой байгаа нь ажиглагдаж байгаа. Тэгэхээр эцэг, эхчүүдэд монгол өв соёлыг номоор дамжуулан үр хүүхэддээ өвлүүлэн үлдээх хүсэл эрмэлзлэл  их байна уу даа гэж бид харж байна.

 

-Цуврал бий юу?

-Бид энэхүү номоо жил болгон эрхлэн гаргана. Монголчуудын үүх түүхтэй холбоотой уламжлалт зан заншил, монголчууд хүүхдээ хэрхэн хүмүүжүүлдэг байсан, эцэг эхчүүд хүүхэдтэйгээ харилцах харилцаа ямар уламжлалаар явж ирсэн гэх зэргээр илүү баялаг цуврал номууд гарах учраас дараа дараагийн номондоо бид илүү бүтээлчээр ажиллаад явах санаа байна. Эхний ном гэдэг утгаар алдаа мадаг гарсан байж магадгүй. Болгооно биз ээ.

 

-Номын борлуулалтын тухайд?

-Бид хүргэлтээр хүргэнэ. Мөн “Интер ном”, “Аз хур” номын дэлгүүрээр борлуулагдана. Номын борлуултын тодорхой хувийг төрөх эмнэлгүүдэд хандивлах, эмзэг бүлгийн хүүхдийн гэр бүлд дэмжлэг байдлаар хүргэх зэрэг нийгмийн хариуцлагын ажлыг хийнэ. Ашиг гэхээс илүү энэ номын өгөөж бүх насны хүмүүст хүрээсэй гэдэг зорилгоор олон талаас нь бодолцож хийсэн байгаа. Эцэст нь хэлэхэд, бид өвөг дээдсээс уламжилж ирсэн энэ өв соёлоо зайлшгүй авч явах ёстой. Тиймээс ч монголын түүх, ёс заншилтай холбоотой цогц мэдээллийг уламжлалт хэлбэрээр хүргэхээс гадна уншихад сонирхолтой байлгах үүднээс энэхүү номыг бүтээлээ.

 

Ярилцсанд баярлалаа. Амжилт хүсье.

 

Г.Тэгшсүрэн 

 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Арьс судлалын үндэсний төвд агаар шүүгч хүлээлгэн өглөө
Монголын баг, тамирчид бишкекийг зорилоо
Улсын шалгалт зохион байгуулах хуваарь гарчээ
Оюутан цэргийн бүртгэл ирэх сарын 2-ноос эхэлнэ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
    3 мин
  • "Өмнөговийн Хүлэгүүд" баг Зүүн Азийн супер лигийн хоёр дахь тоглолтдоо 29 онооны хожигдлоос эргэн ирсэн ч хожигдол хүлээлээ
    41 мин
  • Д.Трамп Ши Жиньпин, В.Путин нартай түүхэн уулзалт хийхийнхээ өмнө Филиппин саатлаа
    2 цаг 19 мин
  • 13 жилийн хүлээлтийн эцэст “Grand Theft Auto 6” тоглоом дэлхий даяар нээлтээ хийлээ
    3 цаг 3 мин
  • Мьянмар улс Рохинжа үндэстний цөөнхийн эсрэг хийсэн үйлдлийнхээ төлөө геноцидын хэрэгт хариуцлага хүлээх анхны улс болно
    3 цаг 25 мин
  • Японы Кюүшюү аралд 5.3 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
    3 цаг 25 мин
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
    3 цаг 28 мин
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
    3 цаг 34 мин
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ-д зодоглох Монголын 18 бөх
    3 цаг 42 мин
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
    3 цаг 53 мин
  • Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна
    4 цаг 1 мин
  • Зүүн аймгын нутгаар ялимгүй цас орж, зөөлөн цасан шуурга шуурна
    4 цаг 10 мин
  • Үйл явдал: Ерөнхийлөгчийг огцрох эсэхийг хэлэлцэх чуулган болно
    4 цаг 15 мин
  • СЗХ-ны гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгууллаа
    19 цаг 26 мин
  • Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
    19 цаг 55 мин
  • Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын газар хөдөлжээ
    20 цаг 22 мин
  • Электрон тамхи уушгины хорт хавдар үүсгэдэг үү? Шинжлэх ухаан юу хэлж байна вэ?
    21 цаг 3 мин
  • Танилц: Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд
    21 цаг 39 мин
  • Б.Пүрэвдагва: Шөнө ажилладаг иргэддээ зориулж 22:00-02:00 цаг хүртэл явах шөнийн автобусыг  үйлчилгээнд гаргаад байна
    21 цаг 59 мин
  • Ши Жиньпин Трампыг очихоос өмнө В.Путинтэй уулзлаа
    22 цаг 11 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
24 баримт
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК