“I love Mongolia” төслийн багийнхан Баянхонгор аймагт шөнийн 02:00 цагт хүрэлцэн ирээд байна. Уламжлал ёсоор аймаг орон нутгийн өв соёл, боловсрол, нийгмийн асуудлаар газар дээрээс нь сурвалжлан хүргэхэд бэлэн боллоо.

Баянхонгорын иргэд төдийгүй Засаг дарга, удирдах албан тушаалтнууд нь  “I love Mongolia” төслийн багийнхныг найрсаг дотноор хүлээж авч, нарийн зохион байгуулалттайгаар мэдээ мэдээллийг бэлтгэх бүх боломжийг нээж өгсөнийг энд дурдах нь зүйтэй биз ээ.

Баянхонгор аймагт шинэ суурьшлын бүс байгуулагдаж төвлөрсөн үйлчилгээг нэг дор, цогц болгосон нь иргэдрүү чиглэсэн томоохон үйл ажиллагаа болж байна. Тэр дундаа шинэ суурьшлын бүсийг гэр хороолол руу  төвлөрүүлж, багийн дарга, цагдаа, эмнэлгийн байгууллагыг нэгтгэж чадсанаараа оршин суугчдад олон давуу талыг бий болгож байгаа юм.

Суурьшлын бүсэд багтаж буй 7-р багийн хувьд 3800 хүн амтай. Үүнээс хөгжлийн бэрхшээлтэй 200 гаруй иргэнтэй аж. Мөн нэн ядуу гэж тодорхойлогдсон 180 өртхэй гэдгийг албаны хүн онцоллоо.  7-р багийн Засаг дарга Ж.Дэлгэрмаагийн  хувьд “Манай баг өнгөрсөн 4 жилд дэд бүтцийн асуудлыг нэлээд шийдсэн. Сургууль, цэцэрлэг, өрхийн эмнэлэг зэрэг төрийн үйлчилгээг нэг дороос хүргэж байгаагаараа бусад баг, сумдаас давуу талтай. Харин тулгамдаж байгаа асуудлын тухайд гэр хороолол учир худаг, усны асуудал бий” гэлээ.

Шинэ суурьшлын бүсийн асуудлаар Аймгийн Засаг Даргын тамгын газрын хөгжлийн бодлогын хэлтсийн дарга Б.Гантулгаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Шинэ суурьшлын бүсийн бүтээн байгуулалт төсвийн талаар тодотгооч?
-Манай аймаг цаашдаа баруун талруугаа хөгжих боломжтой. Үүнийг түшиглээд төрийн үйлчилгээг захын хорооллын иргэдэд хүргэх зорилгоор Шинэ суурьшлын бүсийг төлөвлөөд эхэлсэн. Багийн төвийн барилга л гэхэд 424 сая төгрөгний өртөгтэй. Мөн1.3 тэрбум төгрөгний өртөгтэй 150 хүүхдийн цэцэрлэг, 150 сая төгрөгний өртөгтэй өрхийн эмнэлгийн барилгуудыг барьж дуусгаад байна.

Одоо бол улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 960 хүүхдийн сургуулийн барилгын ажил эхлээд явж байгаа.

-Шинэ суурьшлын бүсийг гэр хороолол руу төвлөрүүлээгүй байхад ямар хүндрэлүүд гардаг байсан бэ?
-Өмнө гэр хорооллын иргэдийн хүүхдүүдийн суралцах сургуулийн хамгийн ойрхон нь 2 км-ийн цаана байсан. Энэ нь хүүхдүүд сургууль завсардах, хичээлээсээ хожигдох хүндрэлийг бий болгодог байсан. Тиймээс захын гэр хороололд төрийн үйлчилгээг ойртуулах шаардлагатай гэж үзэж байгаа. Цаашлаад энд автозамын ажлууд эхэлсэн нь шугамын автобус энэ хэсгээр зорчих боломжтой болж байгаа юм. Ингэснээр мөн захын хорооллын иргэдэд хүрч үйлчлэх боломжтой болно.

Дашрамд хэлэхэд, Баянхонгор аймагт 2013 оноос хойш баг тус бүр дээр нийгмийн ажилтнаас гадна идэвхтэн, сайн дурын ажилтнуудыг цалинжуулан ажлуулж байгаа аж.

-Баянхонгор аймгийн 7, 9-р багийн хувьд зонхилж байгаа гэмт хэрэг бий юу?
-Архидан согтуурсан гэмт хэргийн шинжтэй дуудлага цөөнгүй ирдэг. Өөрөөр хэлбэл, ахуйн хүрээнд архидан согтуурч, гэр орондоо агсан согтуу тавьдаг асуудал бий. Мөн иргэд, оршин суугчид маань гэр орноо эзэнгүй хаяж явсанаас болж орон байрны хулгайн гэмт хэрэг үйлдэгдэх магадлалтай байгаа.

-Цагдаагийн алба хаагчдын ажиллах хүчний хувьд?
-Олон нийтийн идэвхтэй эргүүл ажлуулж хэвшсэн байгаа. Баянхонгор аймгийн төвийн хувьд бусад сумдаа бодвол гэмт хэргийн гаралт бага.  Хоёр багийг хариуцаж нийн гурван цагдаагийн алба хаагч ажилладаг.

Баянхонгор аймгийн Шинэ суурьшлын бүстэй танилцах үеэр тэнд байрлан, иргэдэд үйлчлэх өрхнийн эмнэлгээр орж танилцсан юм.

Энэхүү эмнэлэг 6700 хүн амд эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж үзүүлдэг. Уг эмнэлгийн хуучин барилга нь 1984 онд эмнэлгийн ажилчид өөрсдөө гар аргаар хийсэн ажлын байр аж. Өөрөөр хэлбэл, эрүүл мэндийн байгууллагын батлагдсан шаардлагыг хангахгүй, жижиг, хүйтэн байсан аж. Улмаар эмч нарын зүгээс өөрсдөө засвар хийн 10 гаруй жил ашигласны эцэст ийн шинэ байрандаа ороод байгаа аж.

Тодруулбал, 2015 онд орон нутгийн хөгжүүлэх сангаас энэхүү эмнэлгийн барилгаа бариулаад байна.

Ингээд 150 сая төгрөгний өртөгтэй баригдаад буй “Энхбүрд” өрхийн эрүүл мэндийн төвийн дарга Э.Гүнжинлхамаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Баянхонгор сумын хувьд ямар өвчнөөр зонхилон өвчилдөг вэ?
-Ер нь манай аймагт зургаан эрүүл мэндийн төв байдаг. Харин манай өрхийн эмнэлэгт харьяалагддаг хүмүүсээс эмзэг бүлгийн нэн ядуу иргэд их байдаг. Эмнэлгийн ачаалал үүнийгээ дагаад их байдаг. Манай өрхийн эмнэлгийн тухайд зүрх судасны, даралт ихсэн өвчин дийлэнх хувийг эзэлдэг. Харин сүүлийн үед амьсгалын болоод гэдэсний халдварт өвчин элбэг байна.

-Өрхийн эмнэлгүүдийн санхүүжилт хэр байдаг вэ ?
-Өрхийн эмнэлгийн төвүүд хүн амаараа санхүүжилтээ авдаг.  Манайх гэхэд л 2007, 2008-аас хойш санхүүжилт муу явж байгаа. Учир нь хөдөө орон нутгийн иргэдэд бид үйлчилдэг ч тэд түр оршин суугчийнхаа үнэмлэхийг авч, бүртгүүлэхгүй тохиолол байдаг. Иймээс аймгийн статистикийн тооноос харгалзаж бидний санхүүжилтийг нэмэгдүүлдэггүй.

Д.Ундрах /24tsag.mn/