70 жилийн дараах зөв шийдэл

Говь-Алтай аймаг эрүүл ахуйн шаардлага хангасан ундны цэвэр усаар хүн амаа бүрэн хангажээ. Тус аймаг 2014 онд “Эрүүл ус” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж нийт хүн амын дунд тулгамдаад байсан цэвэр усны асуудлаа шийдсэн байна.

Эл хөтөлбөрийг аймгийн Засаг даргын мөрийн хөтөлбөрийн дагуу орон нутгийн хөгжлийн сангийн 1.4 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлжээ. Ингэхдээ Тайшир сумын иргэдийн дунд усны хайгуулын судалгаа явуулж, үйлдвэрлэлийн хоёр гүний цооног гарган, ус түгээх цэгүүдийг байгуулсан байна. Мөн гэр хорооллын иргэдэд ус түгээх 6 ширхэг усны машиныг худалдан авчээ.

Түүнчлэн 50 килломерт усны үйлдвэр байгуулж, 20 летрээр савлан нэг сав усыг 500 төгрөгөөр хотын иргэдэд түгээдэг байна.  Өөрөөр хэлбэл, Алтай хотын нэг өрх жилд 90 орчим мянган төгрөгийг ундны усанд зарцуулах боломжийг олгожээ.

Ийнхүү Алтай хотын нийт хүн амыг ундны цэвэр усаар хангаснаар олон жилийн турш хотын нийт иргэдийн 90.6 хувь нь УСТ 900-92  шаардлага хангахгүй магни ихтэй ус хэрэглэдэг байсан асуудал шийдэгдсэн байна.

Төслийн хэрэгжүүлэгчээр “Говь-Алтай” аймгийн эрүүл ус” орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн газар ажилласан байна.

Хадан толгойн замыг засч зам болгожээ

“I Love Mongolia 2015” түншлэлийн баг Монгол орноо нар зөв тойрон аялсаар эх орныхоо баруун хязгаарт ирээд байна. Бид өчигдөр Монгол орны хамгийн өндөрлөг бүсэд орших Говь-Алтай аймагт ажиллаа.

Уламжлал ёсоор тус аймгийн бүтээн байгуулалттай танилцаж, хөгжил дэвшлийг тольдон сурвалжлага бэлтгэсэн юм.

Говь-Алтай аймгийн төв болох Алтай хотод бүтээн байгуулалт ид өрнөж байна. Тус аймаг 2014-2015 онд нийт 80 орчим тэрбум төгрөгөөр бүтээн байгуулалтын ажил хийсэн нь нутгийн хөгжилд ахиц авчирчээ.

Тухайлбал, захын гэр хорооллуудыг төвтэй холбосон хатуу хучилттай автозам, эмнэлэг, орон сууцны барилгуудаас гадна шинэ суурьшлын бүс байгуулж дэд бүтцийн асуудлыг шийдсэн байна.

80 тэрбумын бүтээн байгуулалтад хөрөнгө оруулалт хийжээ

Алтай хот баруун талруугаа тэлэх төлөвлөлт хийж Баянхайрхан багт барих “Солонго” хорооллын бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлжээ. Тус хороололд 3600 өрх амьдрах боломжтой ба 1000 айлын орон сууц барихаар хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөө гаргасан байна. Одоогоор 250 айлын орон сууцны шавийг тавьж, 3.8 км хатуу хучилттай автозамын ажил өрнөж байна.

Мөн соёл, амралтын хүрээлэн цогцолбор байгууламжийн суурийг тавьжээ. Эл цогцолборт иргэдийн чөлөөт цагаа өнгөрөөх хөл бөмбөг, сагсан бөмбөг, теннис, хоккей, сурын талбайгаас гадна хөгшид нарлах амралтын хэсгийг ч төлөвлөжээ.

1962-1963 онд хийгдсэн "Учиртай гурван толгой" дуурийн Балган ноёны дээл. Дээлнийхээ материал дээр гар аргаар зурж байгаад шаглаж оёж байсан. Дээрх зурган дээр байгаа эхнэрийн эдлэл бол 18-р зуунд хийгдсэн дээл.

Ардын дуу бүжгийн Алтай чуулгын будаг нь ханхалсан танхимаар ороход бэлтгэлээ базааж байсан уран бүтээлчдийн “Сэтэрт тал” хөгжмийн аялгуу эгшиглэн угтлаа. Эл чуулгын барилга аймагтаа өнгө нэмэх бүтээн байгуулалтын нэгд зүй ёсоор багтах бөгөөд тайз, шийдлийн хувьд ч гологдохооргүй барилга аж. Тухайлбал, драм анги, стандарт бүхий бэлтгэлийн тусгай өрөөнүүд, 800 гаруй сая төгрөгийн өртөгтэй эргэдэг тайз зэрэг нь тэр бүр аймгуудад ховор юм.

Эл чуулгын барилгын ажил 2008 онд эхэлсэн ч санхүүжилт шийдэгдээгүйн улмаас 2015 оныг хүртэл царцаад байж. Аймаг, орон нутгийн зүгээс эл асуудлыг холбогдох газарт уламжилснаар улсын төсвийн 5.4 тэрбум төгрөгийн хөрөнгөөр энэ онд барьж, ашиглалтад оруулсан байна.
Аймагтаа үнэгүй оношлуулах боломжтой болжээ.

Зүрхний оношлогооны ЭХО: Зүрхний оношлогоо, эмчилгээгээр гурван эмч мэргэшжээ.

Царцаагдсан эмнэлгийн барилга "гэсчээ"

Эмнэлгийн аюултай хог хаягдлын тусгай цэг

Хөдөө орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллагад тэр бүр оношлогооны төхөөрөмж байдаггүйн улмаас иргэд хотыг зорих нь олонтаа. Тэгвэл алслагдмал нутаг гэгддэг Говь-Алтай аймгийн иргэд өвчнөө орон нутагтаа үнэ төлбөргүй оношлуулах боломжтой болжээ.

Тус аймгийн нэгдсэн эмнэлэг 14 төрлийн дурангийн болон оношлогоо, эмчилгээний тоног төхөөрөмж бүхий “Оношлогооны төв”-тэй болсон байна. Ингэснээр иргэдийн нийслэл болон гадаадыг зорих зардлыг хэмнэж, цаг хугацаа алдалгүй өвчнөө оношлуулж, эмчлүүлэх боломжийг олгожээ.

Төрийн үйлчилгээ болон нийгмийн даатгалын үйлчилгээг хүндрэл чирэгдэлгүй түргэн шуурхай хүргэхэд ажлын байрны хүртээмж чухал. Тэр ч утгаараа Алтай хотын Нийгмийн даатгалын хэлтэс  1.1 тэрбум төгрөгөөр шинэ байраа барьж, энэ онд хүлээн авсан байна.

 Дээрх бүтээн байгуулалтаас гадна тус аймаг дэд бүтцийн асуудлаа шийдэж, хүн амаа орон сууцжуулах зорилт тавин ажиллаж байгаа аж. Мөн хуучирч муудсан барилгуудыг сэргээн засварлах, газрыг өмчлөх, царцсан барилгуудыг ашиглалтад оруулах, зам талбайг гэрэлтүүлэх, өргөтгөж, засварлах, хашлага, гүүр шинээр барих зэрэг ажлыг хийжээ. Алтай хотод шинээр барьсан автозамууд нь стандартын дагуу явган хүний болон дугуйн замтай нь орон нутагтаа анхдагч болсныг онцлох нь зүйтэй болов уу.

Аймгийн тамгын газрын ажилчид хорт хий ялгаруулдаг машинаас татгалзаж нэгнээ уриалж бүгд унадаг дугуйтай болжээ. Бүх замыг дагаад дугуйн зам хийгдэж байна

Түүнчлэн төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааны чанар хүртээмжийг сайжруулах зорилгоор багийн дарга нарт мотоциколь олгож, өрхийн эмнэлэг шинээр нэмж, 4 жилийн турш царцаад байсан 50 ортой төрөх эмнэлгийн барилгын ажлыг ч үргэлжлүүлсэн байна.

Энэ талаар аймгийн удирдлагууд болон иргэд ярихдаа сүүлийн 20 жилийн турш хийгээгүй бүтээн байгуулалтын ажил хэмээн олзуурхаж байсан юм.

Хуучин орон сууцнуудаа хувийн хөрөнгө оруулалтаар будаж, сэргээжээ

Д.Ундрах /24tsag.mn/