Сонгуулийн өнгийг Ерөнхийлөгч тодорхойлох уу, эсвэл МАН уу. Хариулт нь хоёр үзүүртэй зүү шиг байх болов уу.  Учир нь улсын хэмжээнд 416 мянган тэтгэвэр авагч байгаагаас 233 мянга нь тэтгэврийн зээлтэй юм байна. Тэдгээрийг дотор нь задалбал, 10-15 сая төгрөгийн зээлтэй ахимадууд 10 мянга орчим, 15-аас дээш сая төгрөгийн зээлтэй 4000 гаруй бол үлдсэн буюу 220 мянган ахмад нь дунджаар гурван сая төгрөгийн зээлийг 4-6 сарын хугацаатай зээлжээ. Тэтгэвэрийн амралт гэдгийг гавъяаны амралт хэмээх бид сайхнаар нэрлэж ирсэн. Гэвч эл гавъяаных нь амралтын тэтгэмж болох сарын хэдэн төгрөгөө үр хүүхэд, хамаатан садныхаа гуйлтын шантаажинд өргөдөг нь нууц биш. Албан бус судалгаагаар нийт тэтгэвэр авсан ахмадуудын 87 орчим хувь нь ийм "барьцаанд" орсон хэмээжээ. 

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ахмадуудын тэтгэврийн зээлийг нэг удаа тэглэх боломжтой. Ингэхдээ Салхитын мөнгөний ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах замаар гэсэн. Харамсалтай нь эдийн засгийн эргэлт гээд байгаа зүйл нь баялагийг нь олборлоод дэлхийн зах зээл дээр гаргах бус харин бонд босгох замаар буюу "барьцаанд" тавиад авсан мөнгөөрөө ахмадуудын зээлийг тэглэх юм байх. Нэг ёсондоо зээлийг зээлээр, өрийг өрөөр гэсэн үг.

МАН-ын олонхоороо эрх барьж байгаа энэ цагт АН-аас угшилтай, АН-ын Ерөнхийлөгч МАН-ыг бут цохисон шийдвэр танилцуулсан нь АН-ыг нэрийг өргөж, ирэх сонгуульд хүч дэмнэсэн үйлдэл болж таарав.

Өр дарахад нийт 776 тэрбум төгрөг шаардлагатай гэх судалгаа бий. Үүний дагуу ч Монголбанкнаас тэтгэврийн зээл олгохгүй байх албан даалгаврыг арилжааны банкуудад өгсөн. Угтаа бол Ерөнхийлөгчийг мэдэгдэл хийснээс хойшх зээл олголт хамаарахгүй гээд тооцсон бол нийгэмд бухимдал үүсгэхгүй байв. Учир нь Монголбанкнаас гаргасан шийдвэр хөгшчүүдийг цагаан сар тэмдэглэх боломжийг хязгаарлалаа гэх шүүмжлэлийг дагуулаад буй. Жил бүрийн цагаан сараар ахмадууд өнөөх л тэтгэврийн зээлээ авдаг. Авсан хэдэн төгрөгөөр бууж, баншаа бэлдээд үлдсэн хэдээр нь гар цайлгах зүйлдээ зарцуулдаг. Гэтэл Ерөнхийлөгчийн балагаар энэ боломж нь хаагдлаа. 

УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын мэдэгдсэнээр 2019 оны арванхоёрдугаар сарын 31-ны өдрөөр тэтгэврийн зээлтэй 233 мянган ахмадын зээлийг нэг удаа тэглэнэ гэсэн. Ингэснээр дээрх ахмадууд тэтгэврээ бүтнээр нь авч эхлэх боломжтой аж. Харин Монголбанкнаас гаргасан мэдэгдэлтэй утга нэг адил ахиж тэтгэврийн зээл олгохгүй. Харин гурван сараар нь бүтнээр нь авах зээлийн шинэ бүтээгдэхүүнийг гаргахаар судалж байгааг мөн онцолсон. 

Эл төсөөлөл бүтэх эсэхийг хэн ч мэдэхгүй. Учир нь сонгууль угтсан ийм шийдвэр инфляцийг хөөргөх, эс бөгөөс улсыг өрийн дарамтад улам шигдүүлэх эрсдэлтэй. Тиймээс Ерөнхийлөгчийн шийдвэрийг МАН хүлээж авах эсэхээс сонгуулийн өнгө тодорхой болох биз ээ. Хэрвээ МАН эл шийдвэрийг хүлээж авбал өрийн дарамт гаарч сонгуульд оноо авах нь дамжиггүй. Харин хүлээж авахгүй бол улс орноо өрийн дарамтнаас аврах хэдий ч сонгуульд муу нэр зүйх нь лавтай. Ингэхээр МАН-аас л бүх зүйл хамаарах болов уу. 

Г.Батбаяр