Гаднаас нь харвал Ливаны Израильтай хиллэдэг хил дээр гарсан галын хэмжээ нь өмнө зүгт ХАМАС-Израилийн дайны цар хүрээ, эрчмээс бага зэрэг сул харагдаж байна. Тулаан хилийн шугамын хоёр талаас ойролцоогоор 4 км (2.5 миль) радиуст үргэлжилж, өнгөрсөн бямба гаргаас хойш хамгийн багадаа 13 хүн амь үрэгдсэн болохыг эх сурвалжууд батлав.

Хүн ам багатай энэ уулархаг бүс нь Иран, АНУ зэрэг олон тооны оролцогчдыг татсан томоохон дайныг эхлүүлэх талбар болж магадгүй юм. Ливаны өмнөд хэсэгт бүс нутгийн хүчин болох Ираны дэмжлэгтэй зэвсэгт бүлэглэл Хезболла ноёрхож байна. Мөн Израилийн эзэлсэн Голаны өндөрлөгүүд нь Израилийг Тегерантай нэгдсэн дайчдаас тусгаарладаг Сири дэх Ираны элит Хувьсгалт харуулын корпустай зэрэгцдэг. 

Ираны Гадаад хэргийн сайд Амир Абдоллахиан өнгөрсөн даваа гарагт Тунис, Малайз, Пакистан дахь гадаад хэргийн сайд нартай ярилцсаныхаа дараа мөргөлдөөн өргөжинө гэсэн таамаг дэвшүүлэв. "Газа дахь сионист гэмт хэрэг, аллагыг нэн даруй зогсоож, хүмүүнлэгийн тусламж илгээх шаардлагатайг онцлон тэмдэглэв" гэж тэр өмнө нь Twitter гэж нэрлэдэг байсан X хуудсандаа бичиж байлаа. 

Амь үрэгдсэн Палестины энгийн иргэд, тэр дундаа 500 гаруй хүүхэд, зурагтаар цацагдаж, олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр цацагдаж, энгийн иргэдийн амь үрэгдэгсдийн тоо урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй хурдацтай нэмэгдэж байгааг харуулж байгаа нь тайван бус Араб, Лалын ертөнцийн гол дуулиан болов. Үүний зэрэгцээ АНУ хамгийн том хоёр нисэх онгоц тээгч, тэр дундаа цөмийн хөдөлгүүртэй "USS Gerald Ford" хөлөг онгоцыг Газар дундын тэнгисийн зүүн хэсэгт байрлуулжээ. Энэ нь Ливан-Израилийн хил дээрх байдал бүрэн хэмжээний дайн болж хувирвал юу тохиолдох бол гэсэн айдсыг төрүүлсээр байна. 

Өнгөрсөн долоо хоногийн ихэнх хугацаанд Ливанд төвтэй зэвсэгт дайчид болон Израилийн цэргүүдийн хоорондын мөргөлдөөн намуухан үргэлжилсэн гэж хэлж болно. Палестины дайчид 10 дугаар сарын 07-нд ХАМАС бүлэглэл гэнэтийн дайралт хийснээс хойш Ливанаас анхны буудлага хийсэн нь өнгөрсөн долоо хоногт. Израиль даруй хариу арга хэмжээ авч Ливаны нутаг дэвсгэр, тэр дундаа Хезболлагийн байрлал руу буудсан байна. Дараа нь Хезболла Израилийн хойд хэсгийн нутаг дэвсгэрт пуужин харвасан байна. Энэ мөчлөг хэд хоногийн турш давтагдав. Баасан гаргийн өглөө гэхэд Израилийн гурван цэрэг, гурван Хезболла дайчин хилийн цаана болсон буудалцааны үеэр амь үрэгджээ. 

Маргааш нь хил дээр байдал улам хурцадлаа.Бямба гарагт Хезболла бүлэглэл маргаантай Шебаа фермүүд дэх Израилийн объектуудад хэд хэдэн цохилт өгч, дараа нь Израилийн талаас их буугаар буудсан байна. Ням гарагт Ливаны дайчид Израилийн хил дээрх хэд хэдэн цэг рүү буудаж, нэг энгийн иргэн, нэг цэрэг амь үрэгджээ. Тэр өдрийн үүрээр Израиль хилийнхээ ойролцоох 4 км газрыг цэргийн хаалттай бүс болгов. 

Ням гарагт Хизболлагийн мэдэгдэлд тус бүлэглэл хил дамнасан халдлага нь Абдаллагийн амь насыг хөнөөсөн болон ням гарагт хилийн бүс нутагт Израилийн дайралтаар хоёр өндөр настай энгийн иргэнийг хөнөөсөнтэй холбоотой гэж мэдэгджээ. Хезболла Оросын Корнетс гэгддэг танк эсэргүүцэгч пуужингуудыг ашигладаг. Өнгөрсөн жилүүдэд Хезболла зэвсэглэлээ эрс нэмэгдүүлж, дайчид нь дайнд илүү туршлагатай болсон. Тэд Сирид ISIS, Аль-Каидатай холбоотой Нусра Фронт болон Сирийн Ерөнхийлөгч Башар аль-Асадыг түлхэн унагахыг оролдсон зэвсэгт сөрөг хүчнийхэнтэй тулалдахдаа хатуу ширүүн тэмцэл өрнүүлж байв. 

“Хезболла” бүлэглэлийн тэргүүн Хассан Насралла Ливан, Израилийн хооронд дахин дайн дэгдэх тохиолдолд түүний дайчид Израилийн хойд хэсэгт дайралт хийнэ гэсэн таамаглалыг олон удаа дэвшүүлж байсан. Израиль болон АНУ-ын албаны хүмүүс энэ сард анх удаа Израилийн эсрэг ашигласан Хезболлагийн ашигладаг нарийвчилсан удирдлагат пуужингийн талаар түгшүүртэй байгаагаа удаа дараа илэрхийлж байлаа. Насралла мөн түүний бүлэглэл 100 мянга гаруй дайчин, нөөцийн цэрэгтэй гэдгээрээ сайрхаж байна. Израиль болон АНУ-ын албаны хүмүүс 32 жилийн түүхтэй хагас цэрэгжсэн уг бүлэглэлийн дээрх мэдэгдлийг няцаасангүй. 

Харин одооноос юу болох нь цаг хугацааны асуудал. Ямартай ч дэлхийн удирдагчид энэ хилийн зурвасыг амьсгаа даран ажигласаар байгаа.

Л.Сайнаа