“Нийслэлийн нутаг дэвсгэрт оршуулгын үйл ажиллагаа зохион байгуулах журам” баталсантай холбоотой “Монгол Улс дахь оршуулгын зан үйлийн өнөө-ирээдүй” онол практикийн бага хурал боллоо.

Манай улсад оршуулгын үйл ажиллагаатай холбоотой эрх зүйн нэгдсэн зохицуулалт байдаггүй байсан бөгөөд 2014 оны 6 сарын 9- ний өдрийн НИТХ Тэргүүлэгчдийн хурлын 86 дугаар тогтоолоор баталсан уг журам нь байгаль орчинд болоод иргэдийн эрүүл мэндэд, сэтгэл зүйд сөргөөр нөлөөлөх “Ил тавих” оршуулгын хэлбэрийг хориглох, хариуцлага хүлээлгэх зэрэг зохицуулалтыг тодорхой болгож өгснөөр эмх замбараагүй зан үйлүүдийг цэгцлэх юм. Тус журамд: Оршуулгын ажлыг ил тавих хэлбэрээр хийхийг хориглосон бөгөөд журам зөрчсөн тохиолдолд – Шүүх шинжилгээний байгууллага шинжилж шарилын хэн болохыг тогтоосны дараа ар гэрт нь мэдэгдэж, энэхүү ажиллагаатай холбогдон гаргасан зардлыг болон холбогдох хариуцлагыг хүлээлгэнэ.

8.1.1 Иргэнд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 3-5 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний мөнгөн торгууль ногдуулж, зөрчлийг арилгуулахад гарсан зардлыг нөхөн төлүүлнэ.

8.1.2 Зөвшөөрөл бүхий мэргэжлийн байгууллага болон шарилын хайрцаг, чулуу хийдэг байгууллагад хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 10-30 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний мөнгөн торгууль ноогдуулахаас гадна үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийг цуцлах хүртэл арга хэмжээ авна.

8.1.3 Албан тушаалтныг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 3-5 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний мөнгөн торгууль ноогдуулах болон тухайн албан тушаалаас чөлөөлөх хүртэл арга хэмжээ авна.

8.1.4 Лам хуврага, бөө, удган, зурхайч , бусад шашны номлогч нарт хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 3-5 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний мөнгөн торгууль ногдуулна гэж тус тус заасан байна.

Ил тавих хэлбэр нь нүүдэлчин ард түмэн болоод шарын шашинтан улс оронд хэрэглэж ирсэн зан үйл хэдий ч хот сууринд тохиромжгүй хэлбэр учир хоригложээ. Дэлхийн нийтийн оршуулгын зан үйлийн жишиг болох чандарлах, далд оршуулах хэлбэрийг зөвшөөрсөн ба зөвшөөрөл олгосон оршуулгын газарт нутаглуулахаар заасан байна.

Монгол улсын хэмжээнд жилдээ дунджаар 16.000 гаруй иргэн нас барж байгаагаас 6500-7500 иргэн Улаанбаатар хотод нас барсан ба 2013 оны жилийн эцсийн байдлаар нийт нас баралтын 44 хувь нь чандарлах, 56 хувь нь ил тавих болон далд оршуулах хэлбэрээр нутаглуулжээ. Газарт оршуулах зан үйлээр оршуулгын ажил хийхэд ойролцоогоор 15-25м.кв талбай ашиглагддаг бөгөөд энэ хэмжээгээр тооцоход жил бүр нийслэлийн газар нутгийн 50-70 га газар оршуулгын үйл ажиллагаанд ашиглагдаж байгаа юм.

Хуралд Нийслэлийн Захирагчын Ажлын Алба, Монголын Бурхан Шашинтаны төв Гандантэгчилэн хийд, Соёл урлаг Судлалын Хүрээлэн, Буян Зан Үйлийн холбоо, “Улаанбаатар Буян” ХХК –ны төлөөлөгчид оролцсон.