Энэ сарын 21-ний  07:40 цагийн үед Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутаг, Баяндавааны адаг замд Сүхбаатар аймгаас Улаанбаатар хотын чиглэлд явсан хот хоорондын зорчигч тээврийн үйлчилгээний “Дайчин сүх” ХХК-ний "Hyundai Bus" маркийн 0522 СҮА дугаарын автобус замын хажуу руу онхолдож ноцтой осол гаргасан.  Ослын улмаас 6 хүн нас барж, 44 хүн гэмтсэн.

Энэ ослын өмнөхөн Улаанбаатараас Багануур чиглэлд явж байсан автобус Эрдэнэ сумын нутаг Баяндавааны цаана Дөтлүүрийн даваанд автобус онхолдож зорчигдоос 10 гаруй хүн гэмтсэн байдаг.

Энэ мэт орон нутгийн замд жолооч нар техникийн бүрэн байдлыг байнга шалгах, замын нөхцөлд хурдаа тохируулан өөрийн болон зорчигчдынхоо аюулгүй байдлыг хангаж яваагүйгээс осол аваар ихээр гарч байгаа юм. Тэр дундаа том оврийн машины жолооч хурдаа хэтрүүлэх нь хэвийн үзэгдэл болсон. Тиймээс Авто тээврийн газар гэх мэт холбогдох байгууллагуудаас хөдөө орон нутгийн замд явж байгаа автобусуудад GPRS суулгаж, хөдөлгөөнд нь байнга хяналт тавьж байх хэрэгтэй байна. Өөрөөр хэлбэл, зөвхөн тухайн автобусыг хөдөлгөөнд оролцож байгаа эсэхийг шалгах GPRS биш жолоочийн явж байгаа хурдыг шалгаж, 80 милл-ээс хэтэрвэл автоматаар хурдаа тохируулдаг төхөөрөмж суурилуулах нь зайлшгүй чухал байгаа юм. Мөн хөдөө орон нутгийн замд жолооч нойргүй явсанаас үүдэж бусдын амь насыг хохироох тохиолдол гардаг учир ээлжийн жолооч зэрэгт ч анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй байна. Хар зам дээр түлхүү осол аваар гарч байгаа нь жолооч нарын хайхрамжгүй үйлдэл, хурд хэтрүүлэлт их бага хэмжээгээр нөлөөлсөөр байгааг харуулж буй тод жишээ юм. Тиймээс энэ удаад гарсан томоохон ослоор жишээ татаж орон нутагт хөдөлгөөнд оролцож буй нийтийн тээврийн аюулгүй байдалд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй байна.

Юутай ч бид энэ удаад Улаанбаатар ирэх замдаа ноцтой осолд өртсөн хүмүүсийн ар гэрийнхэнтэй уулзаж дараах сурвалжлагыг бэлтгэлээ. Үр хүүхэд, хань ижил нь  осолд өртсөн хүмүүстэй уулзахад ихэнх нь "Амьд л үлдсэнд баярлаж байна" гэж байсан юм. Осолд өртөгсөдийн ихэнх нь нуруу нугас, тархи толгойндоо хүнд хэлбэрийн бэртэлтэй байгааг ч тэд онцоллоо. 

Мөн ээжийгээ алдсан зургаан сартай хүүхдийн хувьд ГССҮТ-д эмчлүүлж байгаа бөгөөд түүнийг аавынх нь ах харж байгаа аж. Хүүгийн хувьд угжаа голж, эхийнхээ хөхийг хайсан байдалтай их л хэцүү байгаа гэдгийг таньж мэддэг хүмүүс нь хэлж байв. Харин аавынх нь хувьд тухайн өдөр автобусанд суугаагүй үлдсэн бөгөөд эхнэрийнхээ ажил явдлыг хийгээд үр дээрээ ч ирж чадахгүй байгаа гэнэ.

Сүхбаатар аймгийн нутгийн зөвлөлийн тэргүүлэгч гишүүдийн нэг Э.Ирэхбаяр: Засаг дарга жилд 60 сая төгрөг зарцуулах ёстой ч талаас илүү хувийг нь зарлагадсан учир хохирлыг бүрэн хариуцах боломжгүй

-Одоо яг ямар арга хэмжээ авах гэж байна. Хурлаар юу гэж шийдсэн бэ?
-Аймгийн удирдлагууд болоод Авто тээврийн газар, Зам тээврийн яам, Тэнгэр даатгал, гэмтэж бэртсэн хүмүүсийн ар гэрийнхэн шуурхай хуралдсан. Хурлаар төлөөлөгчид хэрхэн ажиллахаа тайлагнаж, ар гэрийнхэн нь ойлгомжгүй зүйлээ тодруулсан байгаа.

-Даатгалын асуудал хэрхэн зохицуулагдсан бэ?
-Нийтдээ 47 хүнээс 21 хүн даатгалд хамрагдсан байсан. Тухайн 21 хүнийг 3.5 сая төгрөгний даатгалыг "Тэнгэр" даатгалаас төлнө гэсэн. Даатгалд хамрагдаагүй 21 хүнийг "Тэнгэр" даатгалаас нийгмийн хариуцлага ухамсарлаж тухайн хүмүүст 1 сая төгрөгний тусламж үзүүлье гэдгээ хэлсэн. Гэхдээ энэ бүхэн баримтаар баталгаажих ёстой. Эмчилгээ, үйлчилгээнд ямар төлбөр зарцуулсан зэрэг.

-Засаг дарга, орон нутгийн удирдлагын хувьд ямар нэг тусламж дэмжлэг үзүүлэх үү?
-Засаг даргын өөрийнх нь эрх мэдлийн хүрээ 60 хүртэлх төгрөг байдаг юм байна. Бүтэн жилийн хугацаанд зарцуулах төсөв нь. Тэгэхээр энэ жилийн хувьд энэ зардлынхаа талаас илүү хувийг зарлагадсан байгаа гэсэн. Тиймээс бүрэн мөнгө гаргах боломжгүй. Гэхдээ засаг дарга болоод орон нутгийн удирдлагууд 40 сая төгрөгийг нь босгоё гэж шийдсэн. Харин Засгийн газраас 60 хүртэлх сая төгрөг босгож өгөөч гэж Ерөнхий сайдтай шуурхай хуралдаан хийсэн байгаа. Тиймээс засгаас олгож байгаа мөнгөнөөс гадна даатгалын мөнгө тусдаа авна гэсэн үг. Улсаас босгож байгаа мөнгө эмчилгээ, үйлчилгээ, оношлогоонд зарцуулагдана.

-Автобус компанийн хувьд ямар хариуцлага хүлээх вэ?
-Гэмтэлийн эмнэлгийн хажуугийн хувийн эмнэлэгтэй тохирч хамгийн эхэнд яаралтай эмчилгээ хийлгэх 15 хүнийг хамрагдуулах болсон. Эмчийн гаргасан дарааллаар хамгийн хүндээс эхлээд хэвтэж эмчлүүлэхээр болж байгаа. Мөн тэднийг унаагаар зөөх, ар гэрийнхнийг нь ирэхэд нь буцахад хүргэж асуудлыг шийдэж өгнө.

Аймгийн Тээвэр авто замын дарга Ж.Хүрэлсүх ослыг талаар өгүүлэхдээ  “Шаардлага хангасан болоод л хөдөлгөөнд оролцож байсан. Өглөө бүр техник ч нь үзэж, бүрэн бүтэн байдлыг нь шалгаад л гаргадаг. Чухам юунаас болж осол гарсаныг мэргэжлийн байгууллага нь олж тогтоох байх” гэх.

Г.Отгонтуяа: Автобус их л хурдтай явж байсан санагдаж байна

Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын иргэн, уг автобусанд сууж яваад осолдсон Г.Отгонтуяагаас зарим зүйлийг тодрууллаа.

Биеийн байдал дотор доргилттой байна. Толгой, хамардаа болон дотуур гэмтэлтэй гэж гарсан.
Тухайн үед яг юу болсон бэ. Санаж байна уу?
-Би унтаж явсан. Нэг л мэдэхэд хүмүүс хашгираад эхэлсэн. Тэгээд гадаа нэлээн хол шидэгдсэн. Тэрнээс өөр юм мэдэхгүй.

-Автобус тухайн үед хурд хэтрүүлж явж байсан шинж байсан уу?
-Ер нь бүх хүн унтаж явсан болохоор янз бүрийн юм ажиглаагүй. Харин хурдтайн хувьд нэлээн хурдтай явж байсан.

-Эмнэлэгтээ хэвтэхгүй ингэж явж болж байгаа юм уу?
-Миний хувьд бусад хүмүүсээс гайгүй болохоор гадуур болон гэрээр эмчилгээ хийлгэж байна.

-Даатгалд хамрагдсан байсан уу?
Даатгалд хамрагдсан байгаа.

Одоогоор ГССҮТ-д хэвтэн эмчлүүлж байгаа Н.Янжмаагийн ээж Н.Оюунжаргал: Миний охин бяцхан охинтойгоо уулзах гэж яваад л ийм байдалд хүрчихлээ

-Манай охин Янжмаа тэр автобусанд явсан. Охин маань одоо ямар ч хөдөлгөөнгүй дээшээ хараад л хэвтдэг болчихлоо. Нуруу нугас, хүзүү зэрэгтээ маш хүнд бэртэлтэй гэсэн.

-Охин чинь хэдтэй вэ?

-23 настай. Миний охин Мөнххаан суманд Төрийн банкинд эдийн засагч хийдэг. Тухайн өдөр Мөнххаанаас Улаанбаатар руу охинтойгоо уулзах гэж явж байсан. Охин нь ой зургаан сартай Улаанбаатарт байдаг. Амралтын өдөр таарсан учир охиноо эргэжчихээд буцах зорилготой унаанд суусан. Тэгж яваад л осолдчихлоо.

-Тухайн үед юу болсоныг ярьж байна уу?

-Араасаа хоёр дахь суудлын дунд хавьцаа сууж явсан гэсэн. Тэгээд гэнэт хүмүүс хашгиралдаад л автобус унахад нь цонх мөргөөд л ухаан алдчихсан гэж ярьж байсан. Тэрнээс хойш юу болсоныг мэдээгүй гэнэ лээ.

-Охин чинь даатгалд хамрагдсан байсан уу?
-Тэрийг сайн мэдэхгүй байна. Эгч нь өчигдөр орой гараад л өнөө өглөө ирж байна.