Тээврийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Х.Тамир нарт холбогдох хэргийг шүүхээс мөрдөн байцаалтад буцаагаад байсан бол мөрдөн байцаалтын ажиллагаа дуусч хавтаст хэргийг дахин шүүхэд шилжүүлсэн байна.

УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг хуралдаж орон нутгийн сонгуулийн үед гарсан зөрчлүүдийн талаар мэдээлэл сонсч, асуудлыг хэлэлцжээ. Тус намын бүлэг өнөөдөрийн хуралдсан асуудлаар Төрийн ордонд мэдээлэл хийж байна.

“Гоёл-2017” наадмын загварын долоо хоног үргэлжилж байна.

Он гарсаар эхний арван сарын байдлаар 456611 татвар төлөгч иргэнд 25.4 тэрбум төгрөгийн буцаан олголтыг олгохоор болжээ. Тодруулбал, НӨАТ-ын буцаан олголт ирэх оны эхний улиралд багтаж таны бүртгүүлсэн дансанд орох юм байна.

Энэ талаар Сангийн яамнаас ” “Буцаан олголтод зориулан ирэх онд 80 орчим тэрбум төгрөг төсөвлөсөн” гэлээ.

100 Асуулт, 100 Хариулт - МУ-ын СГЗ зохиолч, сэтгүүлч Ш.Гүрбазар

Монгол хүнийг эх нутагт нь гадныхан доромжилж, дээрэлхсэн балмад үйлдэл цөөнгүй. Тэгвэл дахин нэг харамсалтай хэрэг өнгөрсөн мягмар гаригт буюу энэ сарын 15-нд гарчээ.

Тодруулбал, ОХУ-ыг төлөөлөн сууж буй элчин сайдын яамны мэргэжилтэн Монгол улсын иргэнд халдаж биед нь хүнд гэмтэл учруулжээ.

С.Сарантуяа
Ерээд оны үед Эрдэнэт үйлдвэр 10 сая долларын зэсийн баяжмал Казакстан улсад нийлүүлсэн ч мөнгөө авч чадалгүй өдийг хүрснийг бид саяхан л мэдсэн. Оросын талын эзэмшдэг байсан 49 хувийг монголчууд худалдан авч, зуун хувь манай өмч болсон хойно л Эрдэнэт гэх том капиталын ар өвөр лүү өнгийж, бодит мэдээллийг нээлттэй авч болохоор боллоо. Энэ хүрээнд, бид дандаа өр төлбөрт унасан биш, бас олон газраас их, бага авлагатай болохоо мэдэж авсан. Тэдгээрийн нэг бол Казакстан улсаас авах ёстой 10 сая доллларын асуудал байв. Энэ талаар олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл, цахим ертөнцөөр удаа дараа шахаж шаардсан. Ингээд Эрдэнэт үйлдвэр 10 сая долларын авлагаа авах болсон таатай мэдээг удалгүй хүлээн авсан билээ. Манай талд тушаах ёстой энэхүү төлбөрийг өдий хүртэл төлөхгүй байсан цорын ганц шалтгаан нь Оросууд 49 хувийг нь эзэмшдэг байсантай холбоотой. Харин түүнийг монголдоо авчирснаар өр төлбөрийг барагдуулах ажил ийнхүү шуурхай шийдэгдсэн юм.

Монгол Улсын нийт нутгаар өвөлжилт хүндэрч цаг агаарын аюултай үзэгдэл бий болсон, цас олон жилийн дунджаас ихээр орж, орон нутгийн авто замууд хаагдах эрсдлийг харгалзан үзэж орон нутгийн нислэгийн зарим чиглэлийг өөрчлөхөөр болжээ.

Өнөөдөр МАН-ын бүлэг хуралдахгүй нь. Учир нь энэ долоо хоногт УИХ-ын байнгын хороо болон УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх асуудал дээр саналаа нэгтгэх шаардлагагүй, өмнө нь хангалттай хэлэлцсэн гэж үзжээ. Тэгвэл АН яг одоо хуралдах гэж байна. Тус бүлгийн хурлаар энэ долоо хоногт хэлэлцэх асуудлаар саналаа нэгтгэх аж.

Энэ сарын 26-нд буюу Улс тунхагласны баярын өдрөөр Дорнод аймгийн Халхгол сумын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “Петро чайна тачин тамсаг” ХХК-ийн туслан гүйцэтгэгч ”Зөв боломж” ХХК-ийн 13 ажилчин үл мэдэгдэх шингэн зүйлийг согтууруулах ундаа гэж уусны улмаас хордож, 4 хүн нас барсан хэрэг гарсан.

12 дугаар сарын цаг агаарын урьдчилсан мэдээгээр агаарын дундаж температур нийт нутгийн хойд хагас болон Алтайн цаад нутгаар олон жилийн дунджаас хүйтэн, бусад нутгаар дунджийн орчим, хур тунадас ихэнх нутгаар олон жилийн дунджийн орчим ба түүнээс ахиу орохоор байна.

Монголбанкнаас өнгөрсөн аравдугаар сарын банкуудын ипотекийн зээлийн тайланг гаргажээ.

Ирэх оны нийслэлийн төсвийг хэлэлцлээ

Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас НИТХ-ын төлөөлөгчид болон нийслэлийн удирдлага, нийслэлийн хэрэгжүүлэгч агентлаг, харьяа газруудын дарга, удирдлагуудыг оролцуулсан “Нийслэлийн 2017 оны төсвийн төсөл” нээлттэй хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа.

Нээлттэй хэлэлцүүлэгт НИТХ-ын дарга Ц.Сандуй, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболд болон НИТХ-ын төлөөлөгчид, нийслэлийн Засаг даргын орлогч нар, дүүргийн Засаг дарга нар гээд өргөн бүрэлдэхүүнтэй оролцов. Хэлэлцүүлэгт оролцсон НИТХ-ын төлөөлөгчид дүүрэг тус бүртээ нэн шаардлагатай, тулгамдаад буй гол асуудлаа тодорхойлж, түүнийг хэрэгжүүлэхэд юу дутагдаад байгаа болон хэрхэн шийдвэрлэх боломжтой талаар саналаа гаргаж байлаа.

Дүүргүүдэд сургууль цэцэрлэгийн хүртээмж, эмнэлэг тусламжийн үйлчилгээ, дэд бүтэц, зам харилцаа гээд олон бэрхшээлтэй асуудал бийг төлөөлөгчид дурьдаад хамгийн гол тулгамдсан асуудлаа ирэх онд шийдүүлэх нь зүйтэй гэсэн санал гаргаж байв. Ялангуяа ЕБС-иудыг хоёр ээлжээр хичээллүүлдэг болгох зорилтыг биелүүлэхэд шаардлагатай зарим сургуулийн өргөтгөл болон шинээр барих ажлын хөрөнгийг шийдэх, концессоор гүйцэтгүүлэхэд анхаарч ажиллахыг нийслэлийн удирдлагуудад хэлж байлаа. Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболд “Энэ нээлттэй хэлэлцүүлэг их үр дүнтэй боллоо. Төлөөлөгчид маань дүүрэг бүртээ тулгамдаад байгаа асуудлаа тодорхойлж, манай танай нам гэлгүй дүүргийнхээ, нийслэл хотынхоо хөгжил, цэцэглэлтийн төлөө гэсэн нэгдмэл саналтай байгаад их баяртай байна. Та бүхнээс гаргасан бүтээлч санал санаачилгыг дэмжин анхаарч ажиллах болно” хэмээн хэллээ гэж Нийслэлийн ЗДТГ-ын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

Агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр 600 орчим төсөлд 514.2 тэрбум төгрөгийн ногоон зээл олгосон байна. Цаашид Монголын банкны холбооноос ”Ногоон зээлийн сан” байгуулж, энэ төрлийн төслүүдийг санхүүжүүлэхээр төлөвлөсөн аж. Олон улсын жишгээн нэг ”ногоон төсөл”-д 50 сая хүртэлх ам.долларын зээл олгодог байна.

Оюутнууд сургалтын төлбөрөө зээлээр авах боломж бүрдэж байгаа билээ. Тэгвэл энэ зээлийг арилжааны банкуудаар энэ долоо хоногоос олгож эхлэхээр болжээ.

Дорнод аймгийн Матад сумын нутагт үйл ажиллагаа эрхэлдэг /аймгийн төвөөс зүүн урд зүгт 220 км/ Газрын тосны “Петро Чайна Дачин Тамсаг” ХХК-ийн 21 дүгээр талбайд тус компанийн туслан гүйцэтгэгч “Зөв боломж” ХХК-ийн ажилчид 2016.11.24-ний өдөр шингэн зүйлийг архи гэж андууран уусны улмаас хордсон тухай дуудлагыг 2016.11.25-ний өдрийн 22:20 цагт аймгийн Бүсийн оношлогоо эмчилгээний төвийн яаралтай түргэн тусламжийн төвд хүлээн авсан байна.

Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг Хууль зүйн байнгын хорооны хурлаар 2016 оны 11 дүгээр сарын 22-нд хэлэлцэж гишүүдийн 69.2 хувийн саналаар дэмжигдэж, УИХ-д өргөн барихаар болсон. Хүлээлттэй байсан уг хуулийн төслийн талаар ажлын хэсгийн гишүүн, ХХЕГ-ын Захиргааны удирдлага эрхэлсэн орлогч дарга, хурандаа Ж.Бямбасүрэнтэй ярилцлаа.

-Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн талаар танилцуулахгүй юу?

-Монгол Улсын хууль, УИХ-ын шийдвэрийн төсөл боловсруулах, өргөн мэдүүлэх журмын тухай хууль гэж байдаг. Энэ хуулийн 15 дугаар зүйлд заасны дагуу хуульд олон удаа нэмэлт өөрчлөлт орох, үүний улмаас хуулийн үзэл баримтлал өөрчлөгдөх, бүтэц уялдаа алдагдахад хүрэх эсвэл тухайн хуулийн нийт заалтын 50-с дээш хувьд нэмэлт өөрчлөлт орохоор бол шинэчилсэн найруулгын төсөл болдог.

Одоо мөрдөгдөж байгаа Монгол Улсын хилийн тухай хууль 1993 онд батлагдсанаас хойш улсын хил хамгаалалт, улсын хилээр зорчигч тээврийн хэрэгслийг шалган нэвтрүүлэх, хил хамгаалах үүрэг гүйцэтгэж буй цэргийн албан хаагчийн нийгмийн асуудлаар нийт 13 удаагийн нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан байдаг. Иймээс Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын тушаалаар ажлын хэсэг байгуулагдаж Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг МУ-ын Үндсэн хууль, Үндэсний Аюулгүй байдал, үзэл баримтлал, МУ-ын төрөөс хилийн талаар баримтлах бодлого, МУ-ын батлан хамгаалах бодлогод нийцүүлэн боловсруулсан. Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд зарчмын шинжтэй хэд хэдэн өөрчлөлтүүдийг тусгаж өгсөн. Өнөөдөр хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа Монгол Улсын хилийн тухай хуульд хэрэглэсэн нэр томъёо болон бусад хуулинд хэрэглэгдэж буй нэр томъёотой давхардсан, ижил зохицуулалтыг агуулсан, эсхүл өөрөөр тодорхойлох зэргээр зөрчилдөж байсныг шинэчилж, Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал, Төрөөс хилийн талаар баримтлах бодлогыг хэрэгжүүлэх зорилгоор улсын хилийн аюулгүй байдлыг хангах асуудлыг тодорхой болгосон.

Улсын хил хамгаалалтыг өөрийн улсын онцлогт тохирсон бүсчилсэн байдлаар зохион байгуулах, түүнтэй холбоотой зохицуулалт, улсын хил дамнасан гэмт хэрэг, зөрчлийг илрүүлэх, таслан зогсоох, хил орчмын нутаг дэвсгэрт ард, иргэдийг гэмт халдлагаас хамгаалах үед тусгай хэрэгсэл, биеийн хүч хэрэглэх үндэслэл, хэрэглэх журмын хуулийн төсөл, улсын хилийн аюулгүй байдлыг хангахад оролцох төрийн болон орон нутгийн захиргааны байгууллагуудын чиг үүргийг тодотгож, Улсын хил хамгаалахад туслах хүчний зөвлөл, туслах хүчний гишүүн, иргэний эрх, үүргийг тус тус нарийвчлан тусгасан.

-Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд улсын хилээр зорчигч, тээврийн хэрэгслийг шалган нэвтрүүлэх чиг үүргийг тусгасан уу?

- Хилийн асуудлаар байгуулсан Монгол Улсын олон улсын гэрээгээр тодорхойлогдсон улсын хилийн дэглэмийн зорилгод хамаардаг улсын хил хамгаалалтын төрөл болох улсын хилээр зорчигч, тээврийн хэрэгслийг шалган нэвтрүүлэх, хилийн боомтын аюулгүй байдлыг хангах, боомтод мөрдөх журмыг мөрдүүлэх чиг үүргийг Улсын хил хамгаалах байгууллагад буцаан шилжүүлж, хил хамгаалалтын нэгдмэл тогтолцоог бүрдүүлэхээр тусгасан.

-Улсын хилээр зорчигч, тээврийн хэрэгслийг шалган нэвтрүүлэх чиг үүргийг танай байгууллагад шилжүүлбэл ямар ажлуудыг хийх вэ?

- Хилийн шалган нэвтрүүлэх албыг зохион байгуулах, боомтын журмыг сахиулах үйл ажиллагаанд камерын систем, электрон паспорт угшигч гэх мэт орчин үеийн техник технологийг ашиглаж улсын хилээр иргэд, зорчигч тээврийг хэрэгслийг нэвтрүүлэх ажлыг шуурхай зохион байгуулж ажиллана. Мөн хил хамгаалах байгууллагын удирдлага хилийн боомт дээр ажиллах албан хаагчид тавих шалгуур үзүүлэлтийг гаргаж мэргэжлийн албан хаагчдыг ажиллуулна. Хилийн цэргийн дээд сургуульд шалган нэвтрүүлэх албаны чиглэлээр 4-5 жил сурч байж энэ мэргэжлийг эзэмшдэг юм л даа.

-Хил хамгаалах байгууллагыг, хилийн цагдаа болгох хуулийн төсөл өргөн барилаа гэсэн мэдээлэл цахим ертөнцөд гарсан. Энэ талаар тодруулбал?

- Цахим сүлжээгээр хилийн цагдаа болгох хуулийн төсөл өргөн барилаа гэсэн ташаа мэдээлэл гарсан байна гэж сонссон. Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд хилийн цагдаа гэсэн нэг ч үг, өгүүлбэр байхгүй. Тэгэхээр хилийн цагдаагаар хил хамгаалалтыг зохион байгуулна гэдэг бол ташаа мэдээлэл гэж ойлгож болно.

-Хилийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл батлагдсанаар гарах үр дүнг тодруулж хэлээч?

Энэхүү хуулийн төсөл батлагдсанаар гарах нийгэм, эдийн засгийн үр дагаврыг дараах байдлаар төсөөлж байна. Төрөөс хилийн талаар баримтлах бодлогын Улсын хилийн аюулгүй байдлыг хангахтай холбогдсон заалтууд хуульчлагдана. Улсын хил хамгаалах байгууллагаас хилийн болон хил орчмын дэглэмийг сахиулах, хил дээр гарсан аливаа асуудлыг Монгол Улсын олон улсын гэрээ, хэлэлцээр, хууль, тогтоомжийн дагуу шийдвэрлэх, улсын хилийн халдашгүи дархан байдлыг хангах нөхцөл бүрдэнэ.

Улсын хилээр зорчигч, тээврийн хэрэгслийг нэвтрүүлэх, хилийн боомт, түүнд мөрдөх журмыг хэрэгжүүлэх, боомтын аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотой харилцаа тодорхой болно. Хил залгаа улсуудын газар нутгийн зах хязгаартай шууд зах нийлэн хиллэж байгаа хилийн зурвас, хилийн боомт газар нь Монгол Улсын төрийн мэдэлд байх асуудал хуульчлагдана. Улсын хил хамгаалах, хилийн болон хил орчмын дэглэм, боомтын журам сахиулах үүрэг гүйцэтгэж буй хилчин тусгай хэрэгсэл, биеийн хүч хэрэглэх үндэслэлийг хуульчилж өгсөнөөр хилчид, иргэд болзошгүй эрсдлээс хамгаалагдана. Энэ мэтчилэн нэрлээд байвал олон сайн үр дагавар байна.

Өнгөрсөн аравдугаар сараас хойш гадны хэвлэлүүдэд Туркийн улс төрийн нөхцөл байдлаас болж, ардчилсан улсууд дахь турк сургуулиудыг хаалгах тухай асуудал нэг биш удаа нийтлэгдсэн. Энэ тухай бид БСШУСЯ, Гадаад харилцааны яам зэрэг холбогдох байгууллагуудаас тодруулахад, “Туркийн Засгийн газраас Монгол дахь турк сургуулиудыг хаалгах тухай албан ёсны мэдэгдэл ирээгүй” гэсэн мэдээллийг өгч байсан. Тиймээс бид өнгөрсөн бямба гаригт “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцахаар очсон юм. Энэ удаа тус сургуулийг зорьсон минь ч бас учиртай. Турк, Монголын хамтарсан сургууль бол Монголын боловсролын салбарт томоохон оюуны хөрөнгө оруулагч байгууллагуудын нэг. Тиймдээ ч тус сургууль жил бүр өөрийн гэсэн нэрэмжит олимпиад, тэмцээн уралдааныг зохион байгуулж, оюун ухаан, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх хүсэл эрмэлзэлтэй сурагчдыг тодруулж, дэмжин урамшуулах зорилгоор байнга сорилго олимпиадыг зохион байгуулдаг. Энэ удаа “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн нэрэмжит байгалийн ухааны нэгдсэн олимпиад ид үргэлжилж байв. Математик, хими, физик, биологи гэсэн гурван хичээлээр явагдаж буй энэ олимпиадад хот, хөдөөгийн 3000 гаруй хүүхэд оюун ухаанаа сорьж байгаа ажээ. Өнгөрсөн амралтын өдөр биднийг очиход тус сургууль хот, хөдөөгийн багш, сурагчдаар бараг л дүүрсэн байв.



ТУС СУРГУУЛИЙН НЭРЭМЖИТ ОЛИМПИАДАД ОРОЛЦОХ ХҮҮХДИЙН ТОО ӨССӨӨР БАЙНА

Турк, Монголын хамтарсан “Эмпати” сургууль хотод хоёр, хөдөө орон нутагт гурван салбартай. “Орхон Эмпати”, “Баян-Өлгий Эмпати”, “Дархан Эмпати” “Улаанбаатар Эмпати”, “Улаанбаатар элит” гэсэн салбар сургуулиудтай. Бидний зорьж очсон “Улаанбаатар Эмпати” ахлах сургуулийн хувьд бусдаас ялгарах онцлог, давуу тал олонтой. Тухайлбал, тус сургууль хичээлээ монгол, англи хэлээр заадаг. Математик, хими, физик, компьютерийн хичээлийг англи хэлээр турк багш нар зааж, нийгмийн ухааны хичээлүүдийг монгол багш нар заадаг. Энэ сургуулийн хүүхдүүд IX ангиасаа эхлэн өөрийнхөө эзэмшихыг хүссэн мэргэжил, ирээдүйн зорилго зорилтоо тодорхойлж, элсэлтийн шалгалтандаа амжилттай оролцдог гэдгийг энэ сургуульд өмнө нь хүүхдээ суралцуулж байсан, мөн одоо ч хүүхдээ суралцуулж байгаа эцэг, эхчүүд хэлж байсан. Ийм онцлог зүйлсээрээ бусдаас ялгарч чаддаг учраас за­рим хүүхдүүд хөдөө орон нутгаас ганцхан энэ сур­гуулийг зорин ирж, су­рал­цаж байгаагаа ч дуул­гаж байсан. Энэ нь тус сур­гуулийн сургалтын чанар, чансааг илтгэх биз ээ. Тиймээс тус сургуулиас жил бүр зохион байгуулдаг сорилго олимпиадад оролцох хүүхэд болон сургуулийн тоо жилээс жилд өсч байдаг. Тус сургууль нь хүүхэд бүрт нээлттэй ханддаг учраас өрсөлдөөн ихтэй болдог гэдгийг албаныхан хэлж байв.



ЭЕШ-Д БЭЛТГЭХ АРГА БАРИЛЫГ ХҮҮХДҮҮД ЭНДЭЭС АВДАГ

“Улаанбаатар Эмпати” сургуулиас зохион байгуулж буй сорилго олимпиадуудыг харахад өгөгдсөн даалгавар, ажиллах сэдэв зэрэг нь сурагчдын мэдлэг чадварыг сорихоос гадна элсэлтийн ерөнхий шалгалтад бэлтгэх бэлтгэл ажил болдог аж. Жишээ нь, сурагчид элсэлтийн шалгалтын тест бөглөхдөө шалгалтын тестээ эхнээс нь дараалуулан хийх гээд мэдэхгүй зүйл дээрээ цаг их алдах, математикийн шалгалтын тест дээр ажиллахдаа хурдан бодох гээд алдаа их гаргадаг, бодлогынхоо мөн чанарыг ойлгоогүйгээс хэт их бодолт хийх зэрэг шалгалтын тест, бодлогын хариутай ажиллах арга барил суугаагүйгээс болж алдаа их гаргадаг. Тэгвэл жил бүр зохион байгууллагддаг энэхүү олимпиад нь тэр чигээрээ элсэлтийн ерөнхий шалгалт шиг шалгалтын дэвтэр, хариултын хуудас зэргээс бүрддэг юм байна. Энэ нь элсэгчдийг энгийнээр бодоход шалгалтын тесттэй ажиллаж сурах, зөв хувилбарыг сонгож, өөрийгөө сорих зэрэг арга барилд сургаж өгдөг юм байна. “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн нэрэмжит байгалийн ухааны хичээлүүдийн олимпиадын хариу нь энэ сарын 29-нд буюу маргааш гарах юм байна. Энэ талаарх зарим мэдээллийг бид “Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн захирал Д.Ганбаатар болон багш нараас асууж тодруулсан юм.



УГ ОЛИМПИАДЫГ ХОЁР ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА

“Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн захирал Д.Ганбаатар:

-Энэхүү олимпиадад хот, хөдөөгийн нийлсэн 3600 гаруй хүүхэд оролцож байна . Дунд, ахлах ангийн түвшинд зохион байгуулагдсан. Энэ олимпиад маань манай сургууль дээр уламжлал болгон зохион байгуулагдаж байгаа. Энэ жил хоёр дахь жилдээ зохиогдож байна. Ер нь манай “Улаанбаатар Эмпати” сургууль математик, монгол хэл, түүх, нийгэм, англи хэлний чиглэлээр өөрийн нэрэмжит олимпиадуудыг зохион байгуулдаг. Уг олимпиадыг зохион байгуулж буй гол зорилго нь сурагчид “Цөм” хөтөлбөрийн хүрээнд олж авсан мэдлэг, чадвар, дадлын түвшингээ тогтоох, алдаа оноогоо олж харах, багш нарын хувьд цаашид ямар ажлуудыг зохион байгуулах вэ гэсэн сэдэл дадлуудыг олж авах зорилготой зохион байгууллагддаг юм. Энэхүү олимпиадыг хоёр үндсэн үе шаттай зохион байгуулж байна. Манай сургуулийн хувьд, Монгол Улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн программ, хууль дүрмийн дагуу үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Гол ялгаатай тал нь зарим хичээлийг англи хэл дээр заадаг, англи хэлний хичээлийг гүнзгийрүүлэн судалдаг. Математик, хими, физик , англи хэл зэрэг хичээлүүдийн улсын олимпиад, улмаар олон улсын олимпиад, уралдаан тэмцээнүүдэд манай сурагчид тогтмол түрүүлдэг. Үүнээс гадна боловсролын системд ямар шинэчлэл хийгдэж байна, тэр бүхнийг тэргүүлж, бусад бүх төрлийн уралдаан тэмцээн, сургалтын чанарын үзүүлэлтээр улсад тогтмол тэргүүлж байдаг. Сургуулийн чанарын баталгааны нэг үзүүлэлт нь элсэлтийн ерөнхий шалгалт юм. 2006 оноос ЭЕШ өгч ирсэн бүх хичээлийн хэмжээст онооны дундаж үзүүлэлтээр манай сургууль улсын хэмжээнд тогтмол эхний гурван байрыг эзэлж ирсэн байдаг. ЭЕШ-д орохдоо манай сурагчид аз сорьсон байдлаар хэзээ ч шалгалт өгдөггүй, эртнээс мэргэжлээ сонгочихсон байдгаараа онцлогтой. Инженер болно гэсэн л бол яг тэр чиглэлийн хичээлийн шалтгалтаа л өгөөд, хамгийн дээд оноог авдаг.



ТОП СУРАГЧДАД БИД ЦОМ, ӨРГӨМЖЛӨЛ ГАРДУУЛНА

“Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн Химийн багш Н.Сүхбат:

-Энэ удаагийн олим­пиадын эхний үе шатанд хэмжээст оноогоор хүүхдүүдээ шалгаруулж байна. Манай сургуулийн онцлог, давуу тал нь эл­сэлтийн ерөнхий шалгалт шиг зохион байгуулдаг. Хүү­хэд бүр шалгалтын дэв­тэр, хариултын хуудастай. Нэг­дүгээр шатандаа ха­риултын хуудсаар хүүх­дүүдийнхээ стандарт мэд­лэгийг шалгадаг. Үүн дээр үндэслээд мэдээллийн бааз бүрдүүлэх, судал­гааны ажил хийх, багш нараа хөгжүүлэх бо­ломжтой. Эхний шатны шал­гаруулалт буюу шал­гал­тынхаа хариуг бид машинаар уншуулдаг. Яг ЭЕШ шиг зохион бай­гуулдаг. Шилдэг хүүх­дүү­дэд медалийн тоо хязгаар­лахгүй. Энэ хи­чээлийн жилд 3600 гаруй хүүхэд оролцож байгаа учраас 500 орчим хүүхэд медалийн болзол хангах боломжтой гэж үзэж байна. Медалийн болзол хангасан сурагчид II шатандаа ахисан түв­шинд өрсөлдөнө. Улсын болон олон улсын олим­пиа­дад өгөгддөг даалгав­руудыг гүйцэтгэж, топ та­ван сурагчийн төлөө өр­сөл­дөнө. Эдгээр топ су­рагч­дад бид цом, өр­гөмжлөл гардуулна. Топын топ сурагчийг эндээсээ шалгаруулна.



УЛСЫН ХИМИ, БИОЛОГИЙН ОЛИМПИАДЫГ МАНАЙ СУРГУУЛЬ ЖИЛ БҮР ИВЭЭН ТЭТГЭДЭГ

“Улаанбаатар Эмпати” сургуулийн Биологийн багш Д.Чинзориг:

-БСШУСЯ-наас улсын хэмжээнд зохион байгуулж байгаа олимпиадыг ямар нэг төлбөр, хураамжгүйгээр зохион байгуулахыг журамдаа тусгаж байгаа. Энэ дүрэм, журмыг манай сургууль бусад сургуульдаа уриалж, энэ удаагийн олимпиадыг төлбөр хураамжгүй зохион байгуулж байгаагаараа онцлогтой. Тиймээс шаардлагатай төсөв хөрөнгийг сургуулийн зүгээс гаргаж байна. Мөн манай хүүхдүүдийн эцэг, эхчүүдээс хандив өгч байгаа. Багш нар маань нэгдэж, дундаасаа мөнгө хандивласан. Өнгөрсөн жил манай олимпиадад 1400 хүүхэд оролцож байсан. Энэ жил 3600 гаруй хүүхэд оролцож байна. Манай сургуулийн нэрэмжит олимпиадад оролцох хүүхдийн тоо жилээс жилд өсч байгаа нь “Улаанбаатар Эмпати” сургууль үндэсний хэмжээний томоохон олимпиадыг зохион байгуулж байна гэдгийг харуулж байгаа хэрэг. Энэ бүхэнд шаардагдаж буй төсөв мөнгийг сургуулийн захиргаанаас зохицуулж өгч байгаад талархаж байна. Мөн “Улаанбаатар Эмпати” бүрэн дунд сургууль маань боловсролын салбарын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулж байдаг. Тухайлбал, улсын хими, биологийн олимпиадыг жил бүр ивээн тэтгэж оролцдог. Энэ жил 16 дахь жилдээ ивээн тэтгэгчээр оролцох гэж байна.



Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Өнөө орой (2016.11.27) Гонконгийн галт шувуу телевизээр ”Өмнөд Солонгосын улс төрийн орчин” нэрт маш сонирхолтой нэвтрүүлэг үзэв. Хөтлөгчийн ярьж байгаа үг өгүүлбэр бүхэн үнэхээр том жин дарах юм аа. Тэр дундаас сэтгэлд хоногшсон цөөн хэдэн мөрийг энд тэрлэе.

Жар далаад оны үед Азийн аж үйлдвэр хамгийн өндөр хөгжсөн улс орны төлөөлөл гэвэл Япон, Умард Солонгос хоёр тооцогддог байжээ. Жараад оны эхээр Өмнөдийн ард түмний амьдрал ядуу зүдүүгийн туйлд хүрээд Азийн хамгийн хоцрогдонгуй орны жишээнд явдаг байсан гэнэ шүү. Ямар сайндаа 1960 онд Өмнөд Солонгосын хүн ам тутамд оногдох үндэсний нийт бүтээгдхүүний хэмжээ дөнгөж 87 доллартай тэнцдэг байхав дээ. Тэр үеийн Монголын ард түмний амьдралыг Өмнөд Солонгостой харьцуулахад бараг л диваажин мэт байсан нь уг нэвтрүүлгийг харж байхад өөрийн эрхгүй ойлгогдож байлаа.

Гэтэл 1961 онд одоогийн ерөнхийлөгчийн эцэг генерал Пак Жөн Хи цэргийн эргэлтээр засгийн эрхийг аваад улс орныг үйлдвэржүүлж, том том бүтээн байгуулалтыг далайцтай эхлүүлснээр 1976 он гэхэд хүн ам тутамд оногдох үндэсний нийт бүтээгдхүүний хэмжээгээр Умард Солонгосоо анх удаа даван гарч цаашаа эрч хүчтэй хөгжлийн замдаа оржээ.

Ер нь улс байгуулснаас хойш төрийн тэргүүний өндөр сэнтийд гарсан бүхий л ерөнхийлөгч нарын дундаас ямар нэгэн томоохон асуудалд холбогдоогүй хүн огт байдаггүй. Тэр байдал нь одоогийн ерөнхийлөгч Пак Гын Хэ дээр ч давтагдаж байгаа. Гэхдээ Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч нарын эмгэнэлт хувь заяа хувь хүн талдаа маш хүнд тусдаг боловч Өмнөд Солонгосын нийгэм, улс төрийн тогтолцоо эрүүлжин, хөгжил дэвшлийн замдаа шуудрахад маш эерэг үүрэгтэй байдаг гэсэн өвөрмөц сонин дүгнэлтийг уг нэвтрүүлэг хийж байна.

Гэхдээ энэ бүхний цаана маш том хүчин зүйл нуугдаж байгаа нь Өмнөд Солонгосын нийт ард иргэд эвлэрэнгүй ноомой бус, тэмцэгч чанартай болох нь сайн сайхан амьдралд хөтлөхөд маш том түлхэц болдог ажээ.

Энэ бүхэн засаглалын хямрал нүүрлэсний хурц тэмдэг болно. Парламентад суудалтай намууд их зөрчлөө дарахаар 2000 онд ард түмнээсээ асуулгүй том толгойлон хийсэн Үндсэн хуулийн өөрчлөлтүүд байдаг. Дордуулсан 7 заалт гэдэг тодотголтой.