Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Цахим шошго хүүхдийн насан туршийн хоригт орж байна

2025-6-30
0
ЖИРГЭХ
Хүмүүжигч хүүхдүүд Нийслэлийн Ерөнхий Боловсролын 110 дугаар сургуульд суралцаад төгсөж буй нь.

Хамгаалах гэдэг үг хүн бүрд өөр. Заримд нь өөрийгөө, заримд нь нэр төр, ирээдүй, гэр бүлээ. Харин тэр хүүгийн хувьд хамгаалах ёстой цорын ганц зүйл ээж нь байв. Тэр айсан ч зогсоогүй, ухраагүй. Зүгээр л хамгаалсан.

Хүүгийн ээж өглөө бүрийн нарыг, орой бүрийн харанхуйг ганцаар сөрдөг байлаа. Хоёр ажил зэрэг хийж, хүүгийнхээ ирээдүйд итгэж, зүтгэсээр ирсэн ээж нь хүүгийн нүдэнд гэрэлтэй, хүчтэй эмэгтэй байсан. Гэвч сүүлийн саруудад бүх зүйл өөрчлөгдсөн. Гэрт нь шинэ хүн орж ирсэн. Хойд эцэг... Эхэндээ эелдэг, найрсаг нэгэн байсан ч удалгүй согтуу ирэх нь олширч, ээжийг нь доромжилж, сүүлдээ гар хүрч эхэлсэн. Хүүгийн хувьд энэ бол тэвчихийн аргагүй зовлон байв. Хамгаас хайртай хүнийхээ нүднээс инээмсэглэл аниргүйгээр арилж буйг харах шиг хэцүү зүйл үгүй.

Тэр орой бүх зүйл хэтэрсэн. Хойд эцэг архины үнэр сэнхийлгэн гэрт орж ирэнгүүтээ ээжийг нь түлхэж, газарт унагасан. Ээж нь амьсгаа давчдан, хөдөлж ч чадахгүй хэвтэж байхад хүү юу ч бодолгүй, өөрийн мэдэлгүй хөдөлсөн.

Түүний жижиг бие, турьхан гаранд агуу их хүч байгаагүй. Харин хайр, уур, айдас гурав түүнийг хөдөлгөсөн. Ээжийгээ хамгаалах ёстой гэсэн ганц л мэдрэмж түүний бүх биеийг удирдаж байв.

Хуулийн өмнө үнэнээ хүлээсэн хүү

Хүү шүүхийн танхимд зогсож байв. Гараа дуулгавартай эвхээд, анх удаа тийм олон том хүний дунд, өмгөөлөгч, прокурор, шүүгчдийн өмнө ганцаараа зогссон нь энэ. Тэр буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн. Үйлдсэн хэрэг нь хууль зөрчсөн гэдгийг мэдсэн. Бусдын амь насанд ноцтой хохирол учруулсан нь ч үнэн байв. Шүүх ч шийтгэлээ оноосон. Энэ бол шүүхийн алдаа биш, харин хүүгийн хариуцлагыг хүлээн зөвшөөрсөн шийдвэр байв. Харин өнөөдрийн гол асуулт шийтгэлээ хүлээгээд, амьдралаа үргэлжлүүлэхийг зорьж байгаа энэ хүүг нийгэм хүлээн авч чадаж байна уу? гэдэгт оршиж байна.

Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн 29.1-д өөрийгөө эсвэл бусдыг хамгаалах зорилгоор хийсэн үйлдэл гэмт хэрэгт тооцогдохгүй нөхцөлтэй ч, энэ хүүгийн хувьд гэмтэл хэт хүнд байсан тул хамаарах боломжгүй байв.

Өмгөөлөгч Ж.Содномдаржаа: “Шүүх хүүхдийн нас, сэтгэлзүйн байдал, гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртсөн эсэхийг нарийн үнэлэх ёстой. Шийтгэл оноосон ч нийгэмд эргэн нэгтгэгдэх боломжийг нь нээлттэй харах нь чухал. Харамсалтай нь буруутай гэж үзсэн даруйд нийгэм тэднийг тусгаарлаж, цаашдын амьдралд нь саад болдог. Тиймээс бид илүү ойлгож дэмждэг хандлага төлөвшүүлэх хэрэгтэй” гэсэн байр суурийг илэрхийлж байна.

Хүмүүжигч хүүхдүүд зөөлөн ур чадварын сургалтаар ирээдүйд өөрт тохирох мэргэжлээ тодорхойлуулдаг.

E-Mongolia амьдралын хориг болсоор

Хүү одоо их сургуульд сурдаг. Хуульч болохыг мөрөөддөг. Гэвч ажилд орох бүрд, анкет бөглөх болгонд “E-Mongolia” дээрх гурван үг “ял эдэлж байсан” гэх тодорхойлолт түүний өмнө босоо хана мэт тулгардаг.

Түүний мөрөөдөл зөвхөн өөрийнхөө төлөө бус, өөр шиг нь хүүхдүүдэд итгэж болдог хуулийн төлөө зүтгэх. Гэтэл энэ мөрөөдөл цахим шошгоны сүүдэрт дарагдах эрсдэлтэй хэвээр байна.

“Би хуульч болчихвол, над шиг хүүхдүүдэд үнэхээр итгэж болдог хуулийг бий болгоход оролцмоор байна. Алдаа гаргасан ч засарч чаддаг хүмүүст боломж гэж байдаг юм гэдгийг харуулахыг хүсэж байна.” хэмээн хүү санаашрангуй өгүүлсэн юм.

Кристина Ноблийн Хүүхдийн Сангийн “Өсвөр насныхны хөгжлийн хөтөлбөр”-т хамрагдаж буй 183 хүүхдээс авсан дотоод судалгаагаар Сургалт-Хүмүүжлийн Тусгай Байгууллагад хүмүүжиж буй хүүхдүүдийн 44% нь халамж, анхаарал дутсан гэр бүлийн орчинд өссөн бол 31% нь сургууль завсардсан байлаа. Харин 28% нь гэрээсээ зугтаж байсан дүр зураг харагдсан. Зарим нь гудамжинд, зарим нь танихгүй хүмүүсийн гэрт. Энэ бол хувь хүний алдаа гэхээсээ илүү системийн хамгаалалт дутагдсан хүүхдүүдийн нийтлэг дүр зураг юм.

Сургалт, хүмүүжлийн тусгай байгууллагын дарга, дэд хурандаа Ц.Баяртбаатарын тодорхойлсноор бол “Хүүхэд эндээс үнэхээр хүмүүжээд гардаг. Харин буцаад очиход тэднийг ямар нийгэм угтдаг нь л асуудал” болоод байгаа ажээ

Хоёр дахь боломжийг хааж буй нийгэм

Хүүхэд шийтгэлээ хүлээж, өөрчлөгдөхөд сэтгэл зүйн хувьд хамгийн их хэрэгтэй зүйл нь бусдын итгэл байдаг. Харин түүнийг “ял эдэлж байсан” гэсэн цахим шошготой үлдээх нь энэ итгэлийг үгүй хийж, ахин урагшлах сэдлийг нь мохоодог байна. “Энэ зөвхөн тухайн хүүхдийн зан үйл өөрчлөгдөх тухай асуудал биш бөгөөд хүний эрхийн ноцтой зөрчил, нийгэм доторх үл харагдах ялгаварлалыг бэхжүүлж буй хэлбэр юм.” гэж сэтгэл зүйч Ц.Даваасүрэн тайлбарлалаа.

Түүний энэ тайлбарыг Нийгмийн ажилтан Д.Баярмаа улам гүнзгийрүүлэв. Тухайлбал хүүхдүүдийн өөрчлөгдөх үйл явц нь зөвхөн ял шийтгэлээ эдлэж дуусгалаа гээд бүрэн төгсдөг зүйл биш аж. Харин ч жинхэнэ сорилт нь нийгэмд эргэн орж ирэх үед эхэлдэг. Гэтэл энэ үед нь “ял эдэлж байсан” гэсэн тэмдэглэл хадгалагдсаар байх нь хүүхдийг дахин тусгаарлаж, нийгэмд бүрэн нэгтгэх боломжийг нь хааж орхидог. Бид шийтгэх бус, чиглүүлж, дэмжих нийгмийн тогтолцоог бий болгох хэрэгтэй байна гэсэн санааг Д.Баярмаа дэвшүүлж байгаа юм.

Хүүхэд бүрд амьдралаа дахин эхлүүлэх боломж бэлэглэе

Монгол Улсад насанд хүрээгүй хүүхдийн ял шийтгэлийн мэдээллийг устгах, архивлах тухай эрх зүйн зохицуулалт өнөөдрийн байдлаар байхгүй байна. Гэвч олон улсын хүний эрхийн баримт бичгүүд, ялангуяа тэр дундаа Хүүхдийн эрхийн конвенц, Бээжингийн тунхаглал, сэргээн засах, нийгэмшүүлэх зарчмуудад үндэслэн дараах зохицуулалтыг нэн яаралтай хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.

Насанд хүрээгүй хүүхдийн ял шийтгэлийн мэдээллийг цахим орчноос бүрэн устгах, эсвэл архивлах эрх зүйн зохицуулалт зайлшгүй шаардлагатай байна. Алдаагаа ухаарч, өөрчлөгдөхөөр зорьж буй хүүхдэд “ялтан” гэсэн шошгыг насан турш зүүх нь түүнд шинэ эхлэлийг бүтээхэд тушаа болж байна.

Энэ бол зөвхөн хүний эрхийн асуудал биш. Энэ бол нийгмийн хөгжлийн төлөө хийх ухаалаг, урт хугацааны хөрөнгө оруулалт юм.

Монгол Улсад хүүхдийн гэмт хэргийн нөхцөл байдал, түүнийг дагасан ялгаварлан гадуурхалт, нийгэмд эргэн нэгтгэх тогтолцооны дутмаг байдал нь бодлого, гүйцэтгэлийн түвшинд анхаарал шаардсан асуудал хэвээр байна.

Энэхүү сорилтод хариу өгөх зорилгоор Кристина Ноблийн Хүүхдийн Сан 28 жилийн турш Сургалт-Хүмүүжлийн тусгай байгууллагын дэргэд Өсвөр насныхны хөгжлийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлж, ял шийтгэл эдэлж буй болон эрсдэлт орчинд өсч буй хүүхдүүдэд зориулан мэргэжлийн чиг баримжаа, нийгэм-сэтгэлзүйн үйлчилгээ, урлаг, амьдрах ухаан, боловсролын сургалт явуулах зэрэг олон талт дэмжлэгийг тогтмол үзүүлж иржээ. Энэхүү хөтөлбөрийн гол зорилго нь ял шийтгэл хүлээсэн хүүхдүүдэд зөвхөн тусламж бус, итгэл, уучлал, өөрчлөгдөх орон зай, хоёр дахь боломжийг олгоход оршдог.

Хүүхэд гэдэг хийсэн үйлдлээрээ биш, өөрчлөгдөх итгэлээрээ хэмжигдэх ёстой. Бидний дэмжлэг, уучлал, бодлого, анхаарал энэ түүхийг зогсоох бус, өөрчлөх хүч болно. Ялтай биш, дахин эхлэх эрхтэй хүүхдүүдийн төлөө шинэ эхлэлийг бэлэглэе.

 

Сэтгүүлч Ч.Нямдаваа

Иргэний нийгмийн идэвхтэн: Ц.Очгэрэл

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Зочин (66.181.179.235)
    SEXSEER VANXANI SEKSYGEER DEWSGER BOLI ANUSDI BOOW XXN80955877
    2025 оны 06 сарын 30 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Н.Учрал: Төр эзгүйдэж болохгүй
    11 мин
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    44 мин
  • Украины цохилтын улмаас Оросыг Крымтэй холбодог стратегийн гүүрний хэсэг нуржээ
    1 цаг 17 мин
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
    1 цаг 18 мин
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
    1 цаг 50 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг 13.30 цагаас хэлэлцэнэ
    1 цаг 58 мин
  • Оросын цэргийн онгоц Сибирьт осолдсоны улмаас зорчиж явсан 19 хүн бүгд амиа алджээ
    2 цаг 0 мин
  • Засгийн газар: Ургац хураалтын урьдчилсан дүнг хэлэлцэнэ
    2 цаг 1 мин
  • ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
    2 цаг 5 мин
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
    2 цаг 8 мин
  • "Зэсийн баяжмалын арилжааны идэвхжил нэмэгдэж, молибдений баяжмалын үнэ огцом өслөө
    16 цаг 34 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа
    18 цаг 21 мин
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    18 цаг 25 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    18 цаг 34 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    18 цаг 43 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    19 цаг 31 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    19 цаг 36 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    19 цаг 47 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    20 цаг 39 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    21 цаг 2 мин
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
24 баримт
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК