Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн хамгийн эртний бөгөөд хамгийн алдартай франчайзуудын нэг болох Нью Йорк Никс баг нь зөвхөн спортын баг төдийгүй Нью-Йорк хотын соёл, бахархал, тэсвэр хатуужлын бэлгэдэл юм. 1946 онд байгуулагдсан энэ багийн түүх нь АНУ-ын сагсан бөмбөгийн холбооны хөгжлийн түүхтэй салшгүй холбоотой бөгөөд олон үеийн туршид шүтэн бишрэгчдийнхээ итгэл, хүлээлт, шаналал, баяр хөөрийг хамтад нь тээж ирсэн юм.
Никс баг анх байгуулагдахдаа өнөөгийн АНУ-ын сагсан бөмбөгийн холбоо хараахан бүрэлдээгүй байсан үед буюу Сагсан бөмбөгийн холбооны Америкийн хэсэгт тоглож эхэлсэн. Тус багийг тухайн үеийн спортын бизнесийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэг Нэд Айриш үүсгэн байгуулсан бөгөөд Нью-Йорк хотын мэргэжлийн спортын зах зээлд шинэ өнгө нэмэх зорилготой байв. Хожим Сагсан бөмбөгийн холбооны Америкийн хэсэг болон бусад лигүүд нэгдэн Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо болон өргөжихөд Никс нь энэ шинэ холбооны суурь багуудын нэг болж бүрэлджээ.
“Никс” гэх нэр нь Нью-Йоркийн түүхэн “Никербокерс” нэршлээс гаралтай бөгөөд энэ нь Голланд суурьшигчдын үеийн соёл, хотын эртний түүхийг илэрхийлдэг. Иймээс багийн нэр хүртэл Нью-Йоркийн өнгөрсөн түүхтэй гүн холбоотой байдаг нь зүгээр нэг спортын баг биш, харин хотын бэлгэ тэмдэг болгожээ.
Никсийн түүхэн оргил үе 1970-аад онд тохиосон бөгөөд энэ үед уг баг Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны аваргын цомыг хоёр удаа өргөж чадсан. Тухайн үеийн багийн амжилтын гол нууц нь тоглогчдын ухаалаг зохион байгуулалт, хамгаалалтын өндөр түвшин, мөн багийн нэгдмэл ажиллагаанд оршиж байв. Виллис Рид, Уолт Фрейзер, Эрл Монро, Жерри Лукас зэрэг домогт тоглогчид тухайн үеийн Никсийг лигийн хамгийн хүчирхэг багуудын нэг болгож, Мэдисон Сквер Гарден-ыг баярын уур амьсгалд умбуулж байсан юм.
Гэвч спортын түүх үргэлж оргил дээр үргэлжилдэггүй. 1973 оноос хойш Никс дахин аваргын цом өргөж чадаагүй бөгөөд олон арван жилийн турш янз бүрийн бүрэлдэхүүн, дасгалжуулагч, стратегийн өөрчлөлт хийсээр ирсэн. Хэдийгээр баг үе үе хүчтэй бүрэлдэхүүнтэй болж, өрсөлдөөнд ойртож байсан ч Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны аваргын түвшинд хүрэх амжилт удаа дараа алдагдсан нь шүтэн бишрэгчдийн хувьд хүлээлт, итгэл хоёрыг дагуулсан урт хугацааны аялал болсон.
1990-ээд онд Патрик Юингээр удирдуулсан Никс баг хоёр удаа Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны шигшээ шатанд шалгарсан ч аварга болж чадаагүй нь франчайзын түүхэнд хамгийн их дурсагддаг мөчүүдийн нэг хэвээр байна. Тухайн үеийн багийн тоглолт хатуу хамгаалалт, биеийн хүч давамгайлсан хэв маягтай байсан бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны хамгийн өрсөлдөөнтэй эрин үеийн нэг хэсэг байв.
2000 оноос хойш Никс олон удаагийн шинэчлэл, дахин бүтээн байгуулалтын үе шатанд орж, тогтворгүй амжилтын мөчлөгт орсон ч Мэдисон Сквер Гарден нь үргэлж Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны хамгийн нэр хүндтэй аренуудын нэг хэвээр байсаар ирсэн. Нью-Йорк хотын үзэгчдийн өндөр хүлээлт, шүүмжлэлтэй уур амьсгал нь багийн хувьд дарамт ч байсан, зэрэг нэр хүндийн бэлгэдэл ч байсаар иржээ.
Сүүлийн жилүүдэд Никс өрсөлдөх чадвартай баг болон бүрэлдэж, залуу болон туршлагатай тоглогчдын хослолоор шинэ эрин үеийг эхлүүлж байна. Энэ өөрчлөлт нь зөвхөн талбай дээрх тоглолт бус, байгуулалтын түвшний шинэ хандлага, тогтвортой хөгжлийн бодлоготой холбоотой гэж спортын шинжээчид үздэг. Шинэ Йорк Никсийн түүхийг нэг өгүүлбэрээр дүгнэх боломжгүй. Энэ бол зөвхөн ялалт, ялагдлын тухай түүх биш, харин олон арван жилийн турш үргэлжилсэн итгэл, хүлээлт, хотын соёлтой салшгүй холбогдсон спортын домог юм. Тэдний энэ замнал NBA-ийн хамгийн урт холбогдох сэтгэл хөдөлгөм түүх мөнөөсөө мөн.
Л.Баяр
