Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Өмнөговьд зорчсон тэмдэглэл: "Хүн хүнээ дурсахын гэгээ"

2025-6-09
0
ЖИРГЭХ

Өмнө минь өнийн тал цэлийж, замын уртад биднийг "байдуу мянганын уулс" оройлон дагуулна. Жин үдийн наранд хөлөрсөн ч юм шиг тодорч харагдах тэртээх өндрүүд нэгэн үе ойртож, нэгэн үе бүр ч холдох аж. Боржигоны бор талаар угтуулан цааш давхихдаа сэтгэлд хувирамхай салхи дэгдээд ирснийг дарж явсан билээ.

Бусдын нутаг руу тэмүүлэх замын дэргэдхэн байдаг суурингууд надад тун хачирхалтай санагддаг хэвээр. Тэр санааг сэрээсэн сум бол Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт. Тэндэхийн хүмүүсийн амьдрал хэрхэн өрнөдөг нь санаанаас хахь ангид. Явуулын хүний мөрд дарагдсан ийм бяцхан суурингуудад зоогийн газар, хүнсний дэлгүүр, дугуй засвараас бусад нь ажин түжин, харь нам гүмд автчихсан мэт бодогдоод горьгүй байдаг сан.

Ер зорьсон газар хол тусмаа нутаг орны нэр цээжлэх нь элбэг юм шиг ээ. Одоо хаана явна вэ, эндээс Хулд хэдэн километр вэ, Луус орох дөхөж байна уу гээд л хажууд суугаа хүнээсээ байн байн шалгаасаар нэг л мэдэхэд туулчихна.

Яруу найргийн гэгээ дор хамтдаа суугч хүмүүсийг алсуур дуулж явснаас тэр бүр ойртон очиж байсангүй. Ярьж буй зүйлс нь нэгнээ дурссан, үгүйлсэн, хайрлаж энэрсэн үгсээр дүүрэн байсан юм. Өдгөө түүх болсон, тэнгэр болсон Ш.Сүрэнжав, Б.Лхагвасүрэн, Д.Норов, До.Нямаа, А.Эрдэнэ-Очир гээд л түмэнд хайрлагдсан эрхмүүдийн тухай яриа дэлгэж яваа тэднээр бахдахын сацуу хүндэтгэсэн билээ. Хүн хүнээ дурсана гэдэг эмзэглэл хийгээд санагалзал, хар хоргүй сэтгэлээр хулдсан цаг хугацаа юм. Нэгэнтээ бидний дундаас харван одсон Д.Мишигсүрэн хэмээх бүтээн туурвиж явсан эмэгтэйн нэрэмжит "Бүйлс цэцэглэх цагаар" яруу найргийн наадмыг зорьсон нь ч учиртай. Нөхдөдөө хайрлагдсан тэрээр хайрын тухай хармагийн дарсны охь мэт шүлгүүдийн эзэн байжээ. Цааш талыг туулан, дуулна...  

Нүдний бэлчирт туссан Говь шанхын нутгийн тухай дуу, Үл олдохын талд дэгдсэн зуны тэргүүн сарын нялх салхийг цээжиндээ хураан давхисаар Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотноо хүрсэн юм. 

Яруу найргийн наадам тус хотын "шинэ" номын сангийн дээвэр дээр, задгай талбайд тэнгэртэй ойрхон болсон билээ. Энэхүү наадмыг зохион байгуулахад уран зохиолд хайртай олны сэтгэл гүн бат суурь нь болсон байна. Д.Мишигсүрэн найрагчийн мөртүүд тэнд эгшиглэхийн ялдарт бусад яруу найрагчдын хайрын шүлэг нисэлдэж байв. Хайр... хүний зүрхний дуулал, уужралын учиг, баяр гунигийн шалтгаан. Хэдий дэргэдээс үгүйрсэн ч бүтээж туурвисан нь, дурсамж нь, хүсэж тэмүүлсэн нь сэтгэлд сэрүүн тунгалаг байдаг хойно. Нэгэн найзыгаа, нэгэнт одсон найргийн садангаа дурсах ийм өдөр ховорхон тохиодог үнэнээс тойрч үл чадна шүү дээ. Амьдралын чөлөө завгүй урсгалд амсхийж нэгнээ дурсаж, хүндэтгэж, алдрыг нь дуурсгах эрх чөлөөтэй амьдарна гэдэг юутай сайхан. 

Говьд элсний нүүдлийг үндсээрээ хорьж ургадаг хармаг жимс шиг заримдаа хүмүүс нулимсаа хорьж, хурааж явдаг үнэн шиг ойр байлаа, тэнд бид. 

Чухам, би хүн хүнээ дурсахын гэгээн мөч дор хөгжин дэвшиж буй говийн нэгэн хотын музей, номын санг бахдан явав. Номын сангийнх нь хоёр давхарт европын барилга шиг хана байна, шилэн дээврээр нь тэнгэр харагдаж байна, шинэхэн номууд өрөөстэй байна, технологийн дэвшил дэргэд байна, зотон дээр бийрээр зурсан мэт шалных нь шар өнгө хүртэл онцгой байна. Б.Ренчин, Ц.Дамдиндинсүрэн, Д.Нацагдоржийн мөртүүд хананд нь дурайж байна. Магад, мөд говиос дараагийн бичгийн алдартнууд төрөх биз ээ. 

Ирсэн гийчин буцаж, мандсан нар жаргадаг учигтай... Ийн бид хүлгийн жолоогоо Улаанбаатарын зүг залсан юм. Хүнд үлдэж хоцрох нь дурсамж л байдаг билээ. Сайхан дурсамжаар залуу насныхаа гэрлийг нэмж, цээжний номоо бусдын дуртгалаар зузаалж авсан миний ард уужим өгөөмөр тал мэт сэтгэлтэй явахыг сануулан говь нутаг үлдсэн юм. 

М.Дэвээжаргал

 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
    19 мин
  • Н.Учрал: Төр эзгүйдэж болохгүй
    47 мин
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    1 цаг 20 мин
  • Украины цохилтын улмаас Оросыг Крымтэй холбодог стратегийн гүүрний хэсэг нуржээ
    1 цаг 52 мин
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
    1 цаг 54 мин
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
    2 цаг 26 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг 13.30 цагаас хэлэлцэнэ
    2 цаг 34 мин
  • Оросын цэргийн онгоц Сибирьт осолдсоны улмаас зорчиж явсан 19 хүн бүгд амиа алджээ
    2 цаг 36 мин
  • Засгийн газар: Ургац хураалтын урьдчилсан дүнг хэлэлцэнэ
    2 цаг 37 мин
  • ӨНӨӨДӨР: Аймгуудын өрсөлдөх чадварын тайланг танилцуулна
    2 цаг 40 мин
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
    2 цаг 44 мин
  • "Зэсийн баяжмалын арилжааны идэвхжил нэмэгдэж, молибдений баяжмалын үнэ огцом өслөө
    17 цаг 10 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа
    18 цаг 57 мин
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    19 цаг 1 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    19 цаг 10 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    19 цаг 18 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    20 цаг 7 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    20 цаг 12 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    20 цаг 23 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    21 цаг 15 мин
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
24 баримт
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК