Одоогоос ойролцоогоор 59 мянган жилийн өмнө неандерталь хүн шүдний хүчтэй өвчинтэй байсныг баримтууд харуулж байна. Харин тэдний өвчнөө намдаахын тулд хийсэн зүйл нь өнөөгийн эрдэмтдийг гайхшруулж байна. Сибирийн өмнөд хэсэгт орших Чагырская агуйгаас олдсон нэгэн араа шүдэнд хийсэн судалгаагаар неандертальчууд чулуун багажаар шүд өрөмдөн цоорлыг эмчлэх оролдлого хийж байсан байж болзошгүй нь тогтоогджээ. Энэ нь хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн эртний “шүдний эмчилгээ”-ний нотолгоо болж магадгүй байна.
Эрдэмтдийн үзэж буйгаар шүдний гадаргууд байсан дугуй нүх нь байгалийн эвдрэл биш аж. Микроскопоор шинжлэхэд эргэлдүүлэн өрөмдсөн ул мөр илэрсэн бөгөөд хурц чулуун багажаар зориудаар ухаж гаргасан байжээ. Судлаачид орчин үеийн хүний шүдэн дээр туршилт хийж, чулуун багаж ашиглан ижил төстэй нүх гаргаж чадсан байна.
Шүдний дотор талд халдвар гүн орж, мэдрэлд хүрсэн байсан тул тухайн хүн маш хүчтэй өвдөлт мэдэрч байсан гэж эрдэмтэд тайлбарлажээ. Неандертальчууд өвчний шалтгааныг ойлгож, гэмтсэн хэсгийг авах замаар өвдөлтийг багасгахыг оролдсон нь энэ бололтой. Энэ нь тэд зөвхөн ан гөрөө хийдэг бүдүүлэг хүмүүс биш, харин асуудлыг ойлгож, эмчилгээ хийх чадвартай байсныг харуулж байна.
Судалгааг ОХУ-ын ШУА-ийн антропологич Алиса Зубова тэргүүтэй баг хийжээ. Тэдний мэдээлснээр, уг эмчлэх үйл явц 35-50 минут орчим үргэлжилсэн байх магадлалтай бөгөөд ямар ч мэдээ алдуулагчгүйгээр хийгдсэн байж болох аж. Шүдний ирмэг элэгдсэн байдал нь тухайн хүн эмчилгээний дараа тодорхой хугацаанд амьд байсан, мөн шүдээ ашигласаар байсныг харуулжээ. Өөрөөр хэлбэл, эмчилгээ тодорхой хэмжээнд амжилттай болсон байж магадгүй гэнэ.
Энэ нээлт өмнө нь мэдэгдэж байсан хамгийн эртний шүдний эмчилгээний баримтыг даруй 40 мянган жилээр урагшлуулж чадав. Урьд нь хамгийн эртний шүдний эмчилгээ 14 мянган жилийн өмнөх орчин үеийн хүний олдвор гэж үздэг байжээ. Харин шинэ олдвор неандертальчууд анагаах ухааны анхан шатны ойлголттой, өвчтэй хүмүүсээ асарч хамгаалдаг байсныг дахин нотоллоо.
Энэхүү судалгаа неандерталь хүмүүсийн талаарх уламжлалт ойлголтыг өөрчилж байна. Сүүлийн жилүүдэд тэднийг урлаг бүтээдэг, хэл яриатай байсан байж болох, нас барагсдаа оршуулдаг байсан гэх нотолгоонууд баталсаар байгаа юм. Харин одоо тэд шүдний эмчилгээ хийж байсан нь тогтоогдсоноор неандертальчуудын оюун ухаан, нийгмийн зохион байгуулалтын хувьд орчин үеийн хүнтэй төстэй байсан гэдэг ойлголт улам хүчтэй болж ирлээ.
Л.Баяр
Эх сурвалж: CNN
