Мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас зах зээлд худалдаалагдаж байгаа эм биобэлдмэлд хяналт шалгалт хийжээ.

Шалгалтаар хаяг шошгын зөрчилтэй, Монгол Улсын эмийн бүртгэлд бүртгэгдээгүй, хэрэглэх хүчинтэй хугацаа, цуврал, стандартын шаарлага хангахгүй эм, эмнэлгийн хэрэгслээр үйлчилж, улсын эмийн бүртгэлд бүртгэгдсэн зарим эмийн савлагаан дээр улсын бүртгэлийн дугаар бичигдээгүй нийтлэг зөрчил илэрсэн байна.  

Тиймээс Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын Эм биобэлдмэлийн хяналтын улсын ахлах байцаагч Ш.Энхтуяагаас зарим нэгэн зүйлийг тодрууллаа.

        Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын Эмбио бэлдмэлийн хяналтын улсын ахлах байцаагч Ш.Энхтуяа:

-Манай улсад хуурамч эм бэлдмэл худалдаалагдсаар байна. Ер нь жилд энэ төрлийн шалгалтыг хэдэн удаа явдуулдаг юм бэ?

-Төлөвлөгөөт болон урьдчилан сэргийлэх шалгалтыг жилд 3-4 удаа явуулдаг. Мөн байгууллага, иргэдийн гомдлын мөрөөр шалгалтыг тогтмол хийдэг. Эм био бэлдмэлийн урьдчилан сэргийлэх хяналтыг өнгөрсөн жилээс хийж эхэлсэн. Энэ хяналтыг зах зээлд худалдаалагдаж байгаа улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй, чанар аюулгүй байдлын шаардлага хангагдаагүй, улсын бүртгэлийн загвараас зөрүүтэй, хугацаа дууссан бүтээгдэхүүнийг илэрүүлэх зорилготой хийдэг. Энэ оны урьдчилан сэргийлэх хяналтыг өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард хийсэн. Тус хяналт шалгалтаар хаяг шошгын зөрчилтэй, хугацаа нь дууссан эмүүдийг худалдаалах, улсын бүртгэлийн загвараас зөрүүтэй эмийг зарж байсан зэрэг зөрчил илэрсэн.   

-Та бүхний шалгалтаар 200 гаруй нэр төрлийн эмийг илэрүүлсэн гэсэн. Тухайлбал ямар ямар нэр төрлийн эмүүд байсан юм бол?

-Хятад улсад үйлдвэрлэсэн ямар үйлдвэрт үйлдвэрлэсэн нь тодорхойгүй хятад хаяг шошготой, манай улсын эмийн бүртгэлд бүртгэгдээгүй эмүүдийг ихээр худалдаалж байсан. Мөн манай улсын эмийн бүртгэлд бүртгэгдсэн эмтэй ижил нэр төрлийн эмийг оруулж ирж байгаа зөрчил их байна. Ер нь стандартын шаардлага хангахгүй хаяг шошгын зөрчилтэй 97 нэрийн, эмийн бүртгэлд бүртгэгдээгүй 25 нэрийн,  хэрэглэх хүчинтэй хугацаа дууссан 74 нэрийн, хадгалах дэглэм алдагдсан 13 нэрийн 6562 ширхэг эм, эмнэлгийн хэрэгсэлийг илрүүлсэн. Тиймээс иргэд альваа эмийг худалдан авахдаа хаяг шошгыг нэлээд сайн шалгаж байх хэрэгтэй.

-Тэгвэл эдгээр хууль бус эмүүд нь ихэвчлэн ямар өвчний үед хэрэглэдэг эм бэлдмэлүүд байх юм бэ?

-Гадуур хэрэглэх перкис, метлин, иод зэргийг манай эмийн үйлдвэрүүд, эмийн сангуудын найруулдаг. Тухайн эм бэлдмэлийг найруулсан эмийн сан худалдан борлуулах ёстой байдаг. Гэтэл манайхан бизнес болгож, өөр эмийн санд үйлдвэрлэсэн эмийг бусад эмийн санд худалдаалж байгаа зөрчил их байна. Түүнчлэн эм нь онцгой бүтээгдэхүүн атал иргэд мөнгө олох хэрэгсэл болгон худалдаалж байгаа нь эм, эмнэлгийн хэрэгсэлд зөрчил гарах гол шалтгаан бол байгаа юм.  

-Сүүлийн жилүүдэд гадуур эмийн ургамлын худалдаа нэлээд ихэссэн. Энэ талаар ямар нэгэн хяналт шалгалт хийдэг үү?

-Эмийн ургамлыг албан ёсны зохих зөвшөөрөлтэй эмийн үйлдвэр дээр савлаад албан ёсны эмийн сангуудаар худалдаалах ёстой байдаг. Гэтэл зах зээл дээр хувь хүмүүс эмийн ургамлыг түүгээд зарж байгаа нь хууль зөрчиж байгаа хэрэг л дээ. Бид энэ тал дээр тандалт судалгаа, хяналт шинжилгээгээнийхээ дагуу урьдчилан сэргийлэх шалгалтуудыг хийдэг. Шаардлагатай тохиолдолд цагдаагийн байгууллагад ханддаг.

-Тэгвэл тураах эм бэлдмэлүүдэд ямар нэгэн хяналт шалгалт явуулдаг вэ?

-Эм биобэлдмэл, биологийн идэвхит бүтээгдэхүүнийг манай улс бүртгэхдээ тус тусанд нь бүртгэдэг. Гэтэл манайхан энэ ялгааг нь мэдэхгүй улсын бүртгэлд бүртгүүлэхгүй шууд худалдаалж байгаа тохиолдол гарсан. Энэ тэгээд л зөрчил болж байгаа юм шүү дээ. Нэг үгээр хэлбэл хууль бус худалдаа гэсэн үг юм.

-Энэ удаагийн хяналт шалгалтаар тураах эм бэлдмэлүүдээс ямар зөрчил илэрсэн талаар тодруулаач?

-Охид, эмэгтэйчүүдийн ихээр хэрэглэдэг тураах, гэдэс цэвэрлэх ягаан эм буюу бюрак гэх эм нь Монгол Улсын эмийн бүртгэлд бүртгэлтэй. Гэтэл гадуур тухайн эмийн бүртгэлтэйг нь бус Япон улсад үйлдвэрлэсэн Япон тайлбартай эмийг худалдаалж байсан зөрчил илэрсэн.

-Тухайлбал энэ эмийг бүртгэлтэй үгүй нь яаж ялгах ёстой юм бэ?

-Манай улсад бүртгэгдсэн бюрайк эмийн тайлбар нь Англи хэл дээр байдаг. Харин Япон тайлбартай эм бол манай улсад бүртгэлгүй, хуурамч эм гэж ойлгож болно.

-Үр зулбуулах эмийн талаар асуулгүй өнгөрч болохгүй байх. Ер нь үр зулбуулах эмэнд ямар нэгэн шалгалт хийж байна?

-Энэ эмийн хяналт шалгалтыг бид цагдаагийн байгууллагатай хамтарч явуулдаг. Энэ хүрээндээ томоохон захуудад худалдаалагдаж байсан зулбуулах эмийг хураан авч, устгаад хууль бус үйлчилгээ үзүүлж байсан гэдэг утгаар нь холбогдох хүмүүсийг нь цагдаагийн байгууллагад шилжүүлсэн. 

24tsag.mn Б.Батчимэг