БАРИМТ 1
Бүгд Найрамдах Бангладеш Ард улс нь 148,460 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай Өмнөд Азийн орон. Мөн хүн амын тоо нь 163 сая бөгөөд уг үзүүлэлт нь Бангладеш улсыг дэлхийн хамгийн их хүн амын нягтшилтай орнуудын нэг болгодог. Улсын албан ёсны шашин нь исламын шашин бөгөөд хүн амынх нь 90.4 хувь нь уг шашныг шүтдэг.
БАРИМТ 2
Бангладеш улс нь Энэтхэг (баруун, хойд, зүүн) болон Мьянмар (зүүн урд) улсуудтай хиллэдэг ба Энэтхэгийн далайн Бенгалын буланд гарцтай. Непал, Бутан, болон Хятад улсуудтай Бангладеш улс маш ойрхон оршдог хэдий ч албан ёсоор улсынхаа хилээр уулздаггүй. Улсын нийслэлийг нь Дакка гэдэг бөгөөд 30 сая гаруй хүн амтай.
БАРИМТ 3
Бангладеш нь 1947 онд Британи Энэтхэгийг Пакистан болон Энэтхэг гэсэн хоёр хэсэгт хуваах үед үүссэн ба Бенгалын түүх, хэл шинжлэлийг агуулсан бүрэн эрхт бүс нутаг болсон. Ард иргэдийнх нь ихэнх хэсэг нь Бенгал хүмүүс байдаг бөгөөд уг үндэстний хувьд Энэтхэгийн хойг хэсгээр тархан амьдардаг байв.
БАРИМТ 4
1947 оноос хойш Пакистан улсын мэдэлд байсан бенгалчуудын хувьд олон удаагийн зэвсэгт хувьсгал хийж эрх чөлөөнийхөө төлөө хүчтэй тэмцсэний эцэст 1971 онд тусгаар тогтнолоо зарласан. Одоогийн Үндсэн хууль нь уг явдлаас хойш нэг жилийн дараа буюу 1972 онд батлагдсан. 1988 онд исламын шашныг улсынхаа албан ёсны шашин болгож буйгаа зарласан.
БАРИМТ 5
Нэгдмэл парламентын засаглалтай Бангладеш улс нь дэлхийн гурав дахь хамгийн том исламын шашин давамгайлсан орон бөгөөд цэргийн хүчээрээ Өмнөд Азидаа гуравдугаар байранд жагсдаг. Тус улсын одоогийн удирдагчдын хувьд Абдул Хамид (Ерөнхийлөгч) болон Шейх Хасина (Ерөнхий сайд) нар юм.
БАРИМТ 6
Бангладеш улсын төрийн далбаа нь Пакистан улсын далбааны адилаар бараан ногоон өнгөтэй. Энэхүү өнгө нь исламын шашин, улс орны эд баялаг, байгаль болон ургамлууд, болон залуусын итгэл найдварыг бэлгэддэг. Харин улаан өнгийн дугуй дүрс нь тусгаар тогтнолынхоо төлөө тулалдсан дайчдаас гарсан цусыг илтгэдэг.
БАРИМТ 7
Бангладеш улс тусгаар тогтнолоо олж авахын тулд есөн сарын турш Пакистан улсын эсрэг байлдсан. Тухайн үед Энэтхэг улс Бангладеш улсын талд зогсож байсан тул тэдний ялалт байгуулах боломж асар ихээр нэмэгдсэн. Мөн Энэтхэг улс нь Пакистан болон Бангладеш улсуудын газар нутгийг зааглан голд нь оршдог билээ.
БАРИМТ 8
Тусгаар тогтнолоо зарласныхаа дараа Бангладеш улс 15 жилийн турш зэвсэгт хүчнийхээ удирдлага дор оршиж байв. Гэхдээ 1990 онд ардчилал тус улсад дахин нэвтэрснээр нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн. Дэлхий дээрх хамгийн их газар нутгийг хамарсан усан дээр ургадаг модны ой Бангладеш улсад бий. Тус ой нь 10,000 хавтгай дөрвөлжин километр нутгийг бүрхдэг бөгөөд ЮНЕСКО-гийн үнэт өвөөр нэрлэгдсэн.
БАРИМТ 9
Бангладеш улсын экспортолдог барааны ихэнх буюу 95 хувийг нь сүлжмэл эдлэл, арьс шир гэх мэт нэхмэл эдлэлүүд эзэлдэг. Энэ нь Бангладеш улсын экспортын бараанаасаа олдог 39.2 тэрбум америк долларын ашгийн 37 тэрбумыг нь зөвхөн нэг салбар дангаараа бүрүүлдэг гэсэн үг. Мөн Бангладеш гэх нэрний утга нь Бангла буюу уугуул хэлнийх нь нэр болон деш буюу улс гэх утгатай үгсийн нийлбэр юм.
БАРИМТ 10
Бангладеш улсын албан ёсны хэл бол бенгал хэл. Пакистан улсын мэдэлд байх үедээ бангладешчүүд Зүүн Пакистан гэж нэрлэгддэг байсан ба тэд тэд өөрсдийн хэлээрээ ярьж Баруун Пакистан урду хэлийг ашигладаг байсан. Гэхдээ Пакистан улсын зүгээс урду хэлийг улсынхаа албан ёсны хэл болгосон нь Бангладеш улсын тусгаар тогтнох болсон гол шалтгаан байсан гэж хэлж болно. Бангладеш улс нь хэлнээс болж тусгаар тогтнолынхоо төлөө тулалдаж улмаар амжилтад хүрсэн дэлхий дээрх цор ганц улс юм.
БАРИМТ 11
Бангладеш хүмүүсийн ихэнх хэсэг нь хөдөө орон нутагт тархан амьдардаг. Нийт хүн амын 70 хувь нь, ажиллах хүчнийх нь 77 хувь нь хөдөө орон нутагт амьдардаг гэх судалгаа бий. Ийм учраас тус улсын ажиллах хүчний 50 хувь нь хөдөө аж ахуйн салбарт ажиллацгаадаг. Гэхдээ хүн ам ихтэй улс тул бусад салбаруудад нь ажиллах хангалттай хэмжээний ажиллах хүчин байгаа.
БАРИМТ 12
Бангладешчүүд жилд дунджаар иддэг махан хүнснийхээ хэмжээгээр дэлхийд хамгийн сүүлд жагсдаг. Нэг Бангладеш хүн жилд дунджаар дөрвөн кг мах иддэг гэнэ. Үүний ачаар Бангладеш улсын иргэд дэлхий дээрх хамгийн бага хэмжээний илүүдэл жинтэй хүмүүсийн нэг.
БАРИМТ 13
Бангладеш улс нь үйлдвэрлэдэг цайныхаа хэмжээгээр дэлхийд эхний аравт жагсдаг. Дэлхийн нийт цайны хэрэглээний 3 хувийг Бангладеш улс хангадаг бөгөөд Их Британийн мэдэлд байх үедээ бенгал хүмүүсийн дунд цайны соёл нэлээд тархсан. Мөн Бангладеш улсын авилгын хувь маш өндөр. Энэхүү асуудал нь тус улсын гол асуудлуудын нэг болоод байгаа ба авилгын индексийн хувиараа дэлхийд 26-аар байранд жагсдаг.
БАРИМТ 14
Бангладеш улсын ядуу болон чинээлэг хүмүүсийн дунд маш том зай бий. Ядуу бүлэгт харьяалагддаг бангладешчүүд туйлын ядуу бөгөөд уг асуудал мөн л тус улсад тулгамдаж буй томоохон асуудлуудын нэг юм. Мөн цаг уурын өөрчлөлтийн сөрөг үр нөлөө, хүний эрхийн зөрчил, ард иргэдийн боловсрол гэх мэт олон асуудал Бангладеш улсад байгаа.
БАРИМТ 15
Бангладеш улсын үндэсний хоол нь хилша загасны карри юм. Мөн уг хоолноос гадна Бангладешийн олон төрлийн цагаан будааны бялуу, амттан, будааны пудингууд нь маш амттай. Үндэсний жимсийг нь “Жекфрут” гэдэг ба Бангладеш улсын газар нутаг болон Зүүн Өмнөд Азид ихээр ургадаг. Гэхдээ ард иргэд нь гадил жимсийг хамгийн ихээр хэрэглэдэг.
БАРИМТ 16
Тус улсын үндэсний амьтан нь бенгалын бар юм. Энэхүү амьтны архирах чимээ нь 3 км-ийн цаанаас сонсогддог бөгөөд маш хүчирхэг биетэй тул нэлээд алдар нэрийг олж авсан. Гэхдээ өнөө цагт бенгалын бар нь маш ихээр ховордоод байна.
БАРИМТ 17
Бангладеш улсын газар нутаг маш нам дор газар байрладаг тул тус улсад үерийн гамшиг их тохиолддог. Ялангуяа Гималайн нуруунаас их хэмжээний цас хаврын улиралд хайлах үед үерийн аюул тогтмол тохиолддог. Үүнээм шалтгаалан Бангладеш улсын түүхийн үнэт олон тооны өвүүд устсан.
БАРИМТ 18
1970 онд Бангладеш улсад Бхола циклон буюу хүчтэй хар салхи нүүрлэж 300,000-500,000 хүний аминд хүрч уг улсад хэмжээлшгүй их хохирол учруулсан. Бангладеш улсын хамгийн өндөрлөг цэг нь Мьянмар-Бангладешийн хил дээр байрлах Сака Хапхонг гэх далайн түвшнээс дээш 1,052 метрийн өндөрт байрладаг уул юм.
БАРИМТ 19
Бангладеш улсад хамгийн алдартай спортууд бол хөлбөмбөг болон крикет билээ. Эдгээр спортуудын Бангладеш улсын эрэгтэй болон эмэгтэй шигшээ багууд Ази тивийнхээ тэмцээнүүдэд идэвхтэй оролцдог. Үндэсний спортыг нь “Каббади” гэдэг ба биеийн хүч шаардсан тулааны төрлийн спорт билээ. Каббадигийн нэг баг долоон гишүүнээс бүрддэг.
БАРИМТ 20
Бангладеш улсыг зорин очдог гадаадын жуулчдын тоо дэлхийн бусад бүх орнуудынхаас бага байдаг. Хэдийгээр 160 сая хүн амтай, газар зүйн байрлалын хувьд алслагдмал биш боловч тус улсад жилд ойролцоогоор 125,000 жуулчид очдог. Мөн Бангладеш хүмүүс бараг л инээмсэглэдэггүй хүмүүс. Энэ нь тэднийг нөхөрсөг бус гэсэн үг биш. Тэдний соёлд хэт их инээх нь ёс зүйд нийцэхгүй хэмээн үздэгтэй холбоотой. Бангледиш улсад олон улсын нисэх онгоцны буудал гурав байдаг.
БАРИМТ 21
Бангладеш улс зургаан улиралтай. Эдгээр нь зун, намар, өвөл, хавар, намрын сүүл хэсэг, болон муссон (ихэвчлэн салхитай байгалийн гамшиг ихээр тохиолддог үе). Мөн улирал бүрээсээ хамааран нутгийн иргэдийн амьдралын хэв маяг, баяр наадам, тариалдаг зүйлс, хэрэглэдэг хоол хүнс нь хоорондоо эрс тэс ялгаатай.
БАРИМТ 22
Бангладеш улсын боловсролын чанар нэлээд асуудалтай. Ард иргэдийнх нь бичиг үсэг тайлагдсан хувь нь 74.7 хувь. Хүүхдүүдийн хувьд 12 жилийн турш сургуульд суралцдаг бөгөөд улмаар их сургуульд элсэн орох боломжтой. Бүрэн дунд боловсролын сургуулиуд нь үнэгүй биш тул ядуу айл өрхийн хүүхдүүдийн хувьд боловсрол эзэмшинэ гэдэг маш том даваа.
БАРИМТ 23
Гэхдээ Бангладеш улсын хувьд ирээдүйд дэлхийн эдийн засгийн сүпер гүрнүүдийн нэг болох төлөвтэй байна. Тус улс нь дотоодын нийт бүтээгдэхүүнээрээ дэлхийд 33, худалдан авах чадварын паритетийн хувиараа дэлхийд 27-аар байруудад тус тус жагсдаг. Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар 11 улсын эдийн засаг огцом өсөж тун удахгүй дэлхийн томоохон гүрнүүдийн нэг болох бүрэн боломжтой гэнэ. Тэдний нэг бол Бангладеш улс.
БАРИМТ 24
Бангладеш улс нь засаг захиргааны найман хэлтэстэй. Эдгээр нь нийт 64 дүүрэгтэй бөгөөд дүүрэг бүр дэд дүүрэгтэй байдаг. Мөн Бангладеш улс нь гадаад харилцааны хувьд Энэтхэг, АНУ, Мьянмар, Япон болон Дундад Азийн улсуудтай нарийн холбоотой.
