БАРИМТ 1
Доминикийн Хамтын Нөхөрлөлийн улс нь 750 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай Карибын тэнгис дэх жижиг арлын орон. Улсын нийслэлийг Розо гэдэг бөгөөд арлын баруун захад байрладаг. Тус улсын хамгийн өндөрлөг цэг нь далайн түвшнээс дээш 1,447 метрийн өндөрт оршдог Морне Диаблотинс уул.
БАРИМТ 2
Доминик улсын нийт хүн ам нь ойролцоогоор 77,000 бөгөөд тэдний 90 гаруй хувь нь Африк гаралтай хүмүүс байдаг. Харин шашны хувьд Доминикчуудын 95 хувь нь христийн шашныг шүтдэг. Улсын албан ёсны хэл нь англи хэл боловч Доминикчууд бүс нутгаасаа хамааран доминикийн креол франц хэлээр бас ярьдаг.
БАРИМТ 3
Анх Доминик арал дээр манай эриний тавдугаар зуунд Өмнөд Америкаас Аравак үндэстний хүмүүс ирж суурьшсан. Үүний дараа 15-аар зуунд калинагочууд тус арал дээр хөл тавьж өөрсдийн ноёрхлыг тогтоосноор аравакчууд Доминикийг орхин нүүхээс өөр аргагүй болсон. Мөн Христофер Колумб Доминик арал дээр 1493 оны арван нэгдүгээр сарын 3-нд ирсэн.
БАРИМТ 4
Улмаар Доминик арал дэлхийн газрын зураг дээр анх тэмдэглэгдэж дэлхий нийт ийм арал байдаг гэж мэдэх болсон. Улмаар Франц улс Доминик арлыг 1690-1763 оны хооронд колоничлосон бөгөөд Баруун Африкаас олон тооны боолуудыг зөөж кофены тариаланд хөдөлмөр эрхлүүлдэг байжээ. Харин тэрхүү боолууд нь одоогийн доминикчуудын ихэнх хэсгийг бүрдүүлдэг.
БАРИМТ 5
1756-1763 оны хооронд Их Британи болон Франц улсууд Доминик арлын төлөө байлдаж эцэст нь Их Британи ялалт байгуулж Доминик арал Франц улсын мэдлээс гарч албан ёсны хэлээ англи хэл болгон өөрчилсөн. Улмаар доминикчууд 1978 онд өөрсдийн улсаа байгуулан, тусгаар тогтнолоо зарлаж, үндсэн хуулиа баталсан.
БАРИМТ 6
Доминик улс парламентын засаглалтай. Тус улсын одоогийн төрийн тэргүүнүүдийг нэрлэвэл Чарльз Саварин (2013 оноос хойш ерөнхийлөгч), Скеррит Рузвельт (2004 оноос хойш ерөнхий сайд), Жозеф Исаак (УИХ-ын дарга) гэх мэтээр үргэлжилнэ. Доминик арал нь бүс нутгийнхаа хамгийн залуу арал нь юм.
БАРИМТ 7
Доминик улсыг үзэсгэлэнт байгалиар нь дэлхий нийт сайтар мэдэх бөгөөд хүмүүс зарим тохиолдолд “Карибын тэнгисийн байгалийн арал” хэмээн хочлон дууддаг. Доминик арал дээр их хэмжээний бороо ордог хэдий ч арлын баруун хэсгээр элсэн цөл бүхий бүс нутаг бий. Уг улс нь хүний хөгжлийн индексээрээ дэлхийд 94-ээр байранд бичигддэг.
БАРИМТ 8
Доминик арал 14-ээр зуунд Вайтикумбули гэх нэртэй байсан ба Доминик гэх нэрийг уг арлыг нээж дэлхий нийтэд танилцуулсан Христофер Колумб өгсөн. Европчуудын хамгийн сүүлд колоничлож чадсан Карибын тэнгисийн арал бол Доминик. Тухайн үеийн арлын үндсэн оршин суугчид болох калинагочууд францчуудын эсрэг хүчтэй тэмцэл үзүүлсэн.
БАРИМТ 9
Арлын өндөр уулс тулалдааны үеэр калинагочуудад давуу тал үүсгэж байсан бөгөөд 1600 оноос хойш 60 жилийн турш арлыг эзлэхээр оролдсон францчууд шантран нутаг буцацгаасан. Гэхдээ тэд 30 жилийн дараа илүү дэвшилтэд зэвсэг болон боловсронгуй төлөвлөгөөтэй ирж Доминик арлыг эзэлсэн. Өнөөдрийн байдлаар Доминик улсад 3,000 гаруй калинагочууд амьдарч байна.
БАРИМТ 10
Доминик улсын үндэсний бэлгэ тэмдэг болсон шувуу бол Амазоны эзэн хаан гэгддэг тус арлын уугуул амьтдын нэг болох сиссероу тоть. Уг тотийг та Доминик улсын төрийн сүлд болон төрийн далбаан дээрээс харах боломжтой. Мөн тотины бие дээрх үзмэн ягаан өнгө нь Доминик улсын төрийн далбаан дээр дүрслэгдсэн.
БАРИМТ 11
Ингэснээр үзмэн ягаан өнгийн далбаан дээрээ багтаасан дэлхий дээрх хоёрхон орны нэг нь Доминк улс болж байгаа юм. Жижиг газар нутагтай хэдий ч Доминик улсад 365-аас олон тооны гол байдаг. Энэ нь доминикчууд жилийн өдөр бүр өөр гол дээр очих боломжтой гэсэн үг.
БАРИМТ 12
Мэдээж арлын орон тул Доминикт байгалийн гамшиг ойр ойрхон тохиолддог. 1979 онд Дэвид гэх хар шуурга Доминик улсыг дайран өнгөрсөн. Уг шуурганы улмаас 37 хүний амь эрстэж, 60,000 айл өрх орон гэргүй болсон. 60,000 гэр бүл гэдэг бол Доминик улсын тухайн үеийн хүн амын 75 гаруй хувьтай тэнцэнэ.
БАРИМТ 13
Дэвид шуурганаас хойш Доминик улс 2017 онд Мариа гэх хүчтэй хар салхины хохирогч болсон. Уг хар салхи нь тавдугаар зэрэглэлийн аюултай байсан бөгөөд Доминик улсын барилга байгууламжийн 95 хувийг гэмтээж, 99 хувийг нь тог цахилгаангүй болгож, 50,000 хүний биед гэмтэл учруулж, 31 хүний аминд хүрсэн.
БАРИМТ 14
Доминик улсад нийт есөн идэвхтэй галт уул бий. Гэхдээ тэдгээр нь хамгийн сүүлд 1997 болон 1880 онуудад дэлбэрсэн. Ерөнхийдөө 100 жилийн үе шатлалтай дэлбэрдэг гэсэн үг юм. Мөн уг галт уулсын нөлөөгөөр халдаг “Буцалж буй нуур” гэх нэртэй дэлхийн хоёр дахь том халуун рашаан Доминик улсад байдаг.
БАРИМТ 15
Бага газар нутагтай олон тооны идэвхтэй галт уултай тул Доминик улс бол галт уулын хамгийн өндөр нягтшилтай орноор нэрлэгддэг. Та бидний сайн мэдэх Карибын тэнгисийн дээрэмчид гэх киноны хэд хэдэн зураг авалтыг Доминик улсад авсан. Мөн та байгалийн хүрхрээнд дурлагч нэгэн бол та Доминик улс руу очих хэрэгтэй.
БАРИМТ 16
Доминик улсад “Уулын тахиа” гэх нэртэй ховор төрлийн мэлхий байдаг. Уг мэлхийн мах нь яг л тахианы махтай ижилхэн амттай. Ийм учраас доминикчууд уг мэлхийг олноор нь агнан хоол хүнсэндээ хэрэглэдэг байжээ. Гэвч 2000-аад оны эхээр мөөгөнцрийн тархалтаас болж мэлхийн тоо толгойн 80 хувь нь устаж үгүй болсон. Тийм учраас Доминик улсын засгийн газар уулын тахиаг агнахыг хориглосон. Мөн энэхүү мэлхий нь зөвхөн Доминик болон Монцеррат гэх арлууд дээр л амьдардаг.
БАРИМТ 17
Доминик улсын нийт газар нутгийн гуравны хоёр буюу 66 хувь нь ой моддоор бүрхэгдсэн. Мөн Доминик улс амьдрахад тийм ч аюулгүй улс биш. Учир нь тус улс нь нэг жилд бүртгэгддэг хүн амины хэргээрээ дэлхийд 15-аар байранд бичигддэг. Уг үзүүлэлтийг илүү нарийвчлан судалбал 100,000 үхэл тутмын 25.7 нь хүний гарт зуурдаар амиа алдсан хүмүүсийн үхэл байдаг гэнэ.
БАРИМТ 18
Өмнөх хэдэн зууны турш Доминик улсын эдийн засаг голчлон гадилын экспорт дээр тогтдог байсан бол сүүлийн жилүүдэд аялал жуулчлалын салбар нь маш хурдацтай хөгжиж байгаа. Мөн хэт их идэвхтэй галт уул байдгаас болж Доминик улсын далайн эргийн нэлээд хэсэг нь хар өнгийн элстэй. Гэхдээ уг элс нь хүний биед ямар нэгэн хор нөлөөгүй.
БАРИМТ 19
Ихэнх хүмүүс Доминик улсыг Бүгд Найрамдах Доминикан улстай андуурдаг. Эдгээр нь хоёр тусдаа улсууд бөгөөд хоорондоо ойролцоогоор 1,000 километрийн зайд оршдог. Доминик улсын гадаад наймааны хамгийн том хамтрагч орон бол АНУ. Тэд улсынхаа ихэнх бараа бүтээгдэхүүнүүдийг АНУ-аас оруулж ирдэг.
БАРИМТ 20
Доминик улсад хоёр онгоцны буудал байдаг ч олон улсын нисэх онгоцны буудал байхгүй. Тиймээс тус улсад очих үйл явц аялагчдыг бага зэрэг хүндрэл болон адал явдалтай учруулдаг. Карибын тэнгисийн арлын улс болох Барбадосаас Доминик улс руу шууд нислэг үйлдэгддэг. Мөн Доминик улс руу усан онгоцоор очих боломжтой ч коронавирусээс болж хүн тус улсын хүн тээвэрлэх усан тээвэр зогсоод байгаа.
БАРИМТ 21
Ойр ойрхон тохиолдох байгалийн гамшгаас болж олон тооны доминикчууд эх орноо орхин явсан. Зарим судалгаануудаас харахад хилийн чанадад амьдардаг доминикчууд эх орондоо амьдардаг доминикчуудаас олон байдаг юм байна. Мөн Доминик улс ард иргэдээ давхар иргэншил эзэмшихийг хүлээн зөвшөөрдөг тул доминикчууд АНУ-ын иргэншил авахын тулд ихээхэн хичээдэг.
БАРИМТ 22
Доминик улсад хамгийн алдартай спорт бол крикет. Их Британийн колон улс байсан тул уг спортын соёл Доминик улсад өргөн тархсан. Мөн БНХАУ-ын засгийн газрын хөрөнгө оруулалтын ачаар Доминик улс 8,000 хүний суудалтай крикетийн цэнгэлдэх хүрээлэнг барьсан. Мөн Доминикийн баг тамирчид 1996 оноос хойш олимпын наадамд оролцож эхэлсэн боловч өнөөдрийг хүртэл ямар ч медаль хүртээгүй.
БАРИМТ 23
Доминик улс одоогийн төрийн далбаагаа 1978 оны арван нэгдүгээр сарын 3-нд тусгаар тогтносон цагаасаа хойш ашиглаж байгаа. Уг далбаа нь ногоон, цагаан, хар, шар өнгөнүүдээс бүрддэг бөгөөд төв хэсэгтээ улсын төрийн сүлдийг багтаадаг. Шар өнгө нь арлын уугуул оршин суугчдыг, хар өнгө нь үржл шимтэй хөрсийг, цагаан өнгө нь цэнгэг усыг, ногоон өнгө нь байгалийн үзэсгэлэнг тус тус бэлгэддэг.
БАРИМТ 24
Доминик хүүхдүүд дунд сургуулиа төгстөл суралцаж боловсрол эзэмших үүрэгтэй. Тус улсын 15-аас дээш насны иргэдийн 94 хувь бичиг үсэг тайлагдсан байдаг ба дундаж IQ нь 67. Үүнээс харахад тэд дэлхийн дунджаас доогуур IQ-тай ард түмэн гэсэн үг. Харин доминикчууд дунджаар 77 насалдаг.
