Монголын үндэсний бөхийн холбооны “Их Эе”-ийн тов гарлаа. Эл хурлаар тус холбооны өнгөрсөн хугацаанд хийсэн ажил, хойшид хийх ажлын төлөвлөгөөгөө ярилцсанаар цаашид үндэсний бөхийн холбоог хэн тэргүүлэх, эсхүл МҮБХ-ны одоогийн тэргүүндээ итгэл үзүүлэхийг гагцхүү бөхчүүд өөрсдөө шийдэх юм.

Бөхчүүд өөрсдийн эрх ашиг, барилдааны дүрмээ илүү боловсронгуй болгох, засаж сайжруулах асуудлаа хэлэлцсээр ирсэн уг хурлын бас нэг чухал зүйл нь хөрөнгө оруулалт, зарцуулалт, үүнийг гадна дотногүй үеийн үед сонирхсоор ирсэн билээ. Тэгвэл МҮБХ-ны гол өмч болох Монгол бөхийн өргөөний доторх орчин нөхцөл эрс сайжирч, бөхчүүд хувцас солих өрөө, бие халаалтын танхим, хөлсөө угаах ариун цэврийн өрөөг ч бүрэн шийдэж, үзэгч олон тав тухыг мэдэрч байна.

Үнэн үр дүн нь ийм юм. МҮБХ-ны одоогийн удирдлагууд 2021 оны тавдугаар сард томилогдож, ковидын цар тахлын нэн хэцүү үеэр ч үйл ажиллагаагаа доголдуулалгүй авч ирсэнийг сайшаах зүйл мөн. Барилдааны дүрмийг боловсронгуй болгосноор үзэгчдийг чилээдэг байдал ард хоцорч, ард түмнийг талцуулдаг маргаантай барилдаан хүртэл эцэслэгдэж, бөхийн эрэмбэ, бөхчүүдийн бай шагнал урамшуулал нэмэгдлээ. Бодит байдал нь энэ.

Бүх нас, бүх цолтны барилдаан болж байна. Бөхчүүдэд бол нэн сайн биз. Сумын зааны барилдаан бол сар бүр өрнөнө. Бөхийн барилдааныг илүү сонирхолтой болгох үүднээс “Алтан цом”-ын барилдаан, бусад арга хэмжээ, сайн үйлсийн аяныг зохион байгуулснаар бөхчүүдийн алдагдсан нэр хүнд тодорхой хэмжээнд сэргэлээ. Цар тахлын өмнөх МҮБХ-ны удирдлагууд, түүнийг тойрсон хэрүүл маргааныг санаж байна. Бөхчүүд төдийгүй бөх дэмждэг ойр хавийн хүмүүс нь хоёр тал болсоноос үүдэн бөхийн нэр хүнд унаж, Монгол бөхийн өргөөний үйл ажиллагаа доголдоход хүрч байв. Бөхийн өргөөний үүд хаалга лацтай, цагдаагийн бүчсэн хамгаалалтыг бид мартах учиргүй.

Үнэндээ МҮБХ-ны өмнөх удирдлагууд Бөхийн өргөөг бүжгийн тэмцээн, зохиолын дуучдын завсаргүй арга хэмжээгээр дарсан он жилүүд саяхан. Энэ ужгирсан зүйлд л цэг тавих гэж асуудал болгосон байлгүй. Бөхийн эрэмбэ, түүнийг тойрсон маргаан дууссан. “Дэвжээ.мн” сайт дахь дэлгэрэнгүй мэдээллээс бөхчүүдийн эрэмбэний маргаан арилж, үзэгчид бөхийн таларх статистик мэдээллийг цахимаар харж болж байна. Энэ бол том дэвшил.

Монгол бөхийг дэлхий нийтэд сурталчилж ирсэн төдийгүй энэ спортын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн зохион байгуулна. Манайхан саяхан даа, Монгол туургатны бөхчүүдээ адлаж, монгол наадамд зөвхөн монгол хүн барилдуулна гэдэг ойлголттой байв.

Спорт, өв соёлыг тээж ирсэн үндэсний бөх бол монголчуудын дархлаа. Гэхдээ энэ өв соёлыг дэлгэрүүлж, дэлхий нийтэд сурталчилж хөгжүүлэхгүйгээр авч явна байхгүй. Тийм дээ ч үндэсний бөхийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн зохион байгуулах шийдвэр гаргаж, бас болоогүй хилийн чанд дахь наадмаас бөхчүүдэд цол олгох асуудал ч эрчимтэй яригдаж байгаа. Өсвөр үеийнхэнд энэ өв соёлыг өвлүүлэх олон ажил хийсэн юм билээ. Мартаагүй бол Ц.Магалжав гэх эрхэм бөхчүүдийн талцал маргаанд цэг тавьсан байх шүү.

Л.Бат