УИХ-ын гишүүн Н.Батсүмбэрэл, Ж.Чинбүрэн, А.Ариунзаяа, Ж.Алдаржавхлан нарын санаачлан боловсруулсан “Цусны донорын тухай хууль” эцэслэн батлагдлаа. Монгол улс 2000 онд "Донорын тухай хууль"-ийг баталж цусны донорын үйл ажиллагааг хуульчилсан 43 дахь улс болж байсан юм. Мөн 2018 онд “Донорын тухай хууль”-ийн шинэчилсэн найруулгын төслийг баталсан хэдий ч эд, эрхтэн шилжүүлэн суулгах асуудал түлхүү орсон нь өнөөгийн хэрэгцээ шаардлагад хангалттай нийцэхгүй байв. Шинээр батлагдсан хуулийн төсөлд цусны донорын асуудал, тэдний нийгмийн хамгааллыг бие даасан хуулиар зохицуулах эрх зүйн орчин бүрдлээ.
“Цусны хүндэт донор”-т ямар хөнгөлөлт, дэмжлэг үзүүлэх вэ?
Цус, цусны бүрэлдэхүүнээ 50, бүхэл цусаа 35, ховор бүлгийн цусаа 25 болон түүнээс дээш удаа хандивласан иргэнийг “Цусны хүндэт донор”-оор алдаршуулах бөгөөд төрөөс дараах дэмжлэгийг үзүүлнэ:
- Нийслэл, аймгийн төвийн нийтийн тээврээр үнэ төлбөргүй зорчих.
- Жилд нэг удаа эрүүл мэндийн нарийвчилсан үзлэгт үнэ төлбөргүй хамрагдах.
- Магадлан итгэмжлэгдсэн дотоодын рашаан сувилалд жилд нэг удаа үнэгүй сувилуулах.
- Шаардлагатай тохиолдолд өөрөө цус, цусан бүтээгдэхүүн үнэгүй сэлбүүлэх.
Донор эрүүл мэндийн байдлаа нуувал хариуцлага хүлээнэ
Донор хүн бусдын амь насны өмнө өндөр хариуцлага хүлээх бөгөөд эрүүл мэндийн мэдээллээ (халдварт өвчин г.м) үнэн зөв мэдүүлэх үүрэгтэй. Хэрэв өвчтэйгээ мэдсээр байж нууж, худал мэдээлсний улмаас цус сэлбүүлэгчийн эрүүл мэнд, амь насанд хохирол учирвал Эрүүгийн болон Зөрчлийн хуулиар хатуу хариуцлага хүлээлгэхээр заажээ.
Мэдээллийн сантай болж, ААН-үүдийг татвараар дэмжинэ
- Нэгдсэн систем: Донорын нэгдсэн мэдээллийн сантай болсноор гамшиг, онцгой байдлын үед цусны нөөцийг шуурхай бүрдүүлэх, хянах боломжтой болно.
- Татварын хөнгөлөлт: Донорын үйл ажиллагаанд хандивласан 10 сая хүртэлх төгрөгийг Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвараас хасаж тооцохоор болсон нь ААН-үүдийг нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэхэд чухал хөшүүрэг болж байна.
Нэг хүний хандивласан цус гурван хүний амийг авардаг. Энэхүү хууль нь хүний амь аврах үйлсэд сайн дураар нэгддэг доноруудыг бодитоор дэмжиж, цус, цусан бүтээгдэхүүний аюулгүй нөөцийг бүрдүүлэхэд чухал түлхэц боллоо.
