Электрон тамхины асуудлыг зөвхөн нэг талын хориг, хатуу зохицуулалтаар шийдэх гэж оролдох нь өнөөдрийн нийгмийн бодит байдалтай төдийлөн нийцэхгүй байна. Хүмүүсийн соёл, хүмүүжил, төлөвшил, амьдралын хэв маягаас шалтгаалсан зуршлыг механик аргаар шахаж хорих нь богино хугацаанд үр дүнтэй мэт харагдавч урт хугацаанд бодит өөрчлөлт авчрах нь эргэлзээтэй. Иймээс асуудлыг илүү өргөн хүрээтэй, олон талын бодлогоор шийдвэрлэх шаардлага нь ардчилсан нийгмийн үнэт зүйлтэй авцалдах болов уу.
Энэ хүрээнд хамгийн түрүүнд анхаарах зүйл бол эрүүл амьдралын хэв маягийг дэмжих бодлого юм. Зөвхөн “хориглох” бус, иргэдийг өөрсдөө эрүүл сонголт хийх боломжтой болгох нь чухал. Жишээлбэл, зүрх судасны өвчлөл, уушгины эмгэгээс сэргийлэх, хөдөлгөөний дутагдлыг бууруулах, жингийн илүүдлийг багасгах, тамхи болон бусад донтуулагч зуршлаас аажмаар татгалзахад чиглэсэн цогц хөтөлбөрүүдийг Эрүүл мэндийн яамны бодлогод нэгтгэн хэрэгжүүлэх шаардлагатай.
Үүний зэрэгцээ хот суурин газрын орчныг сайжруулах асуудал чухал байр суурь эзэлнэ. Иргэддээ гүйх, алхах, чөлөөтэй хөдөлгөөн хийх боломжтой аюулгүй орчин бүрдүүлэхгүйгээр зөвхөн хувь хүний зан төлөвөө өөрчлөхийг шаардах нь нэг талдаа бүдүүлэг нийгмийн хэрэг. Явган хүний зам, нийтийн талбай, парк, спортын орчныг нэмэгдүүлэх нь эрүүл амьдралын суурь нөхцөл болдог. Улаанбаатар хотын хөгжлийн бодлогод энэ чиглэлийн стандартыг тодорхой тусгаж, бодитоор хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна.
Мөн тамхи, вэйпийн импорт, худалдаа, татварын бодлогыг дангаар нь авч үзэх бус, эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх бодлоготой уялдуулах хэрэгтэй. Татвараас бүрдэх орлогыг зөвхөн төсөвт төвлөрүүлэхээс илүүтэйгээр иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах, спорт, хөдөлгөөний дэд бүтэц, урьдчилан сэргийлэх хөтөлбөрүүдэд шууд чиглүүлж ашиглах нь илүү үр дүнтэй шийдэл байж чадна.
Эцэст нь, нэг чухал асуулт үлдэж байна. Хэрэв энэ чиглэлийн хуулийн төсөл бүх талуудын дэмжлэгийг авч байгаа бол яагаад санал, санаачилгыг бүрэн нээлттэй авч тусгахгүй байна вэ? Бодлогын үр дүнг сайжруулахын тулд зөвхөн зөвшилцөл бус, бодит оролцоонд суурилсан хэлэлцүүлэг шаардлагатай байна.
Л.Баяр
