24tsag.mn өчигдөр Оюутолгойн үйл ажиллагаанд ашигладаг худгуудыг буруу барьсны улмаас гадаргын усны нөөц алдагдаж, орон нутгийн малчдын худаг ширгэж байгаа бөгөөд цаашдаа гүний усны нөөц бохирдох эрсдэлтэй байгаа тухай мэдээлсэн.

Бид өнөөдөр тус компанийн үйл ажиллагааны байгаль орчин, эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд хийсэн аудитын тайлангаас Оюутолгой байгаль орчинг сүйтгэж буй тухай асуудлын хоёр дахь цувралыг бэлтгэлээ. Энэхүү аудитыг “Independent Environmental and Social Consultant” байгууллага хийсэн бөгөөд тайланг 2013 оны дөрөвдүгээр сард гаргажээ. Цуврал №2-т Оюутолгойн уурхайн үйл ажиллагаа зөвхөн ундны усны нөөц, тэр тусмаа Ундай голын нөөцөд хэрхэн нөлөөлж буйг хүргэе.

Ундай гол нь Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дэвсгэрт орших бөгөөд Зайсангийн хэцийн нурууны хажуу бэл, 1461.5 м өндөр нэргүй уулын өвөр хажуугаас эхэлж Галбын говь хүрдэг 120 км урт гол юм. Голын сав газрын талбай нь 1390 км.кв бөгөөд ОТ-н уурхайн зөвшөөрөлтэй талбайг хойноос зүүн тийш дайран өнгөрдөг байна. Тиймээс компанийн зүгээс “УНДАЙ ГОЛЫГ ХАМГААЛАХ, ГОЛЫН ГОЛДИРОЛД ХЭСЭГЧЛЭН ТОХИРУУЛГА ХИЙХ” төслийг хоёр жилийн өмнө батлуулсан байна. Харин 2013 оны аудитаар энэхүү төслийн хэрэгжилтэд алдаа гарсан тухай өгүүлжээ.

Аудитаын дүгнэлтэд Ундай голыг уурхайн тайлбайгаас тойруулан гаргах төслийн биелүүлэлт төлөвлөсөн хугацаанаас хойшлогдож байгааг тэмдэглэжээ. Голын голидорлыг өөрчлөхөд уурхайн зөвшөөрөл бүхий талбайгаас гадна илүү талбай хэрэгтэй болсон бөгөөд орон нутгийн засаг захиргаатай илүү талбайг зөвшөөрөх тал дээр тохиролцоогүйн улмаас төсөл хойшлогдож байгаа аж. Ингэснээр Ундай голын урсгалын зарим хэсэг уурхайн ил нүхнүүд рүү орж тасалдахад хүрч байгаа  юм байна.

Олон тооны түр урсац бүхий салаануудтай Ундай гол өмнө нь жилд дунджаар 3-4 удаа үерлэх ба хур бороо элбэгтэй жилд 9 удаа үерлэж байхад гантай жил ганц удаа тохиодог байжээ. Харин аудитын ажиглалтаар уурхайн тайлбайн ойролцоох Ундай гол 2010 оны 9 сараас 2012 оны 8 сар хүртэл нэг ч удаа үерлээгүй байна.

Дээрх төслийг эхлүүлэхээс өмнө голидирол өөрчлөх төслийн үйл ажиллагаа гадаргын усны нөөц, чанарт ямар эрсдэл авчирч болохыг ингэж ангилж байжээ.

Эдгээр эрсдлүүдийн ихэнх нь өндөр зэрэглэлтэй байсан бөгөөд компанийн зүгээс эрсдлүүдээс сэргийлэх олон үйл ажиллагааг авна хэмээн төлөвлөсөн байв. Гэвч энэхүү нөхцөлүүд хангагдаагүйн улмаас өнөө эрслүүд аль хэдийнээ биелж эхэлсэн байна. Аудитын дүгнэлтээр Бор Овоогийн булаг бараг ширгэсэн бөгөөд малчдын ундны усны хэрэгцээг хангах боломжгүй болсон байна. Тиймээс тус булгийг шинээр сэргээх үйл ажиллагааг эхлүүлсэн хэмээн бичжээ.

Энэ бол уурхайн үйл ажиллагаа зөвхөн Ундай голын нөөц, чанарт хэрхэн нөлөөлж буй тухай дүгнэлт юм. Үүнээс гадна газрын гадарга, агаарын чанар, хөрс, усны нөөц, ургамлан бүрхэвч, амьтны аймаг, нийгэм гээд олон хүчин зүйлд сөрөг нөлөөлөл үзүүлэх эрсдэлтэй юм. Ямар сөрөг нөлөөлөл үзүүлж болохыг мэргэжилтнүүд ингэж тодорхойлжээ.

Экосистемийн ийм эмгэнэлт дүр зургийг бий болгохгүйн тулд компанийн зүгээс эрсдэлээс сэргийлэхээр төлөвлөсөн үйл ажиллагаагаа цаг тухайд нь явуулах нь маш чухал алхам билээ. Манай сайт эдгээр эрсдлүүдэд аудитын шинжилгээ ямар дүгнэлт гаргасныг цуврал болгон мэдээлэх болно.