Дэлхийн өрсөлдөх чадварын үнэлгээний “IMD” төв энэ оны тайлангаа гаргажээ. Эдийн засгаар дэлхийд өрсөлдөх чадвартай улс орны жагсаалтыг нийтэлдэг уг тайланд манай улс өнгөрсөн жилийнхээс гурван байр ухарч 60 дугаарт бичигджээ.

Улаанбурхан-улаанууд өвчний эсрэг вакцинжуулалт 88.1 хувьтай байна. Вакциныг 14 хоногийн хугацаатай эхлүүлсэн ч дахин сунгаж энэ сарын 31-нийг хүртэл хийсэн юм.

Долларын ханш өнөөдрийн байдлаар 1995 төгрөгтэй тэнцэж байна.

ИНЕГ-ын албан тушаалтнууд хөрөнгөө хуудуутай мэдүүлжээ

УИХ-ын дарга З.Энхболд Япон Улсын парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Т.Ошиматай уулзалт хийв

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Олон улсын хүүхдийн эрхийг хамгаалах өдрийг тохиолдуулан олон хүүхэд төрүүлж, өсгөн хүмүүжүүлсэн ээжүүдийг ”Алдарт эх” I, II одонгоор шагнах тухай зарлиг гаргасан.

Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг Олимпийн наадамд оролцох тамирчдаа зоригжууллаа

Баярын өдрөөр гамшиг ослын дуудлага ирээгүй

“Улаанбаатар-Марафон” олон улсын гүйлтийн тэмцээнтэй хамтруулан Чингисийн талбайд “Хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангая” арга хэмжээг зохион байгуулахаар болжээ.

Зам тээврийн яам, Эрүүл мэнд спортын яам, Байгаль орчин ногоон хөгжил, аялал жуулчлалын яам, Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын алба, Монголын автозамчин залуучуудын холбоо хамтран “Унадаг дугуйн үндэсний мастер төлөвлөгөө” боловсруулж, УИХ, Засгийн газрын үйл ажиллагааны мөрийн хөтөлбөрт тусгахаар болжээ.

Тус мөрийн хөтөлбөрөөр дамжуулан нийслэлд унадаг дугуйн замын сүлжээ бий болгохоор зорьж байгаа юм. Энэхүү ажлын эхлэл болгож энэ сарын 3-ны өдрөөс долдугаар сарын 3-ны хооронд Улаанбаатар хотод “Унадаг дугуй ба эрүүл мэнд” аян өрнүүлэхээр болсон байна.

Монгол Улс болон Япон Улсын яамд хоорондын хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурлаа

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Зандаахүүгийн Энхболд 2016 оны 06 дугаар сарын 1-3-ны өдрүүдэд Япон Улсад ажлын айлчлал хийж байна. Тэрээр өнөөдөр Японы Ерөнхий сайд Ш.Абэтай уулзалт хийсний зэрэгцээ Монгол Улсын Хөдөлмөрийн яам, Япон Улсын Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийгмийн халамжийн яам хоорондын “Хөдөлмөрийн салбар дахь хамтын ажиллагааны санамж бичиг”-т гарын үсэг зурах ёслолд оролцов.

Уг санамж бичигт гарын үсэг зурснаар Монгол, Япон Улсууд харилцан тохиролцож ажиллах хүч илгээх, хөдөлмөр эрхлэлт, ур чадвар дээшлүүлэх мэргэжлийн боловсролын сургалтад манай улсын дадлагажигчид хамрагдах цар хүрээ өргөжин, баталгаажих юм. Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсаас Япон Улсад 1500 гаруй дадлагажигч ажиллаж байна.

Тус санамж бичигт гарын үсэг үзэг зурсан УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөрийн сайд Г.Баярсайхан хэлэхдээ, Монгол Улсын Их Хурлын дарга болон Японы Ерөнхий сайд Ш.Абэ нар оролцон Японы Ерөнхий сайдын өргөөнд Монгол Улсын Хөдөлмөрийн яам, Япон Улсын Эрүүл мэнд, хөдөлмөр, нийгмийн халамжийн яам хоорондын “Хөдөлмөрийн салбар дахь хамтын ажиллагааны санамж бичиг”-т гарын үсэг зурлаа. Энэ нь хоёр улс хоорондын технологи, хүн солилцоо болон цаашдын хөдөлмөрийн зах зээлийг хөгжүүлэхэд ихээхэн хувь нэмэр оруулна. Мөн хоёр орны Засгийн газар хоорондын анхны Санамж бичиг гэдгээрээ онцлогтой. Ингэснээр Хөдөлмөрийн яам Япон Улсад өндөр технологи, япон соёл, ноу-хауг суралцах залуучуудыг эхний ээлжинд хэлний сургалтад бүртгэж эхэлнэ. Ийнхүү зохих журмын дагуу бүртгэгдсэн залуусыг Япон Улсад дадлагажигчаар илгээх ажлыг даруй эхэлнэ. Дадлагажигч ажилчдыг бид ихэвчлэн бүтээн байгуулалтын, үйлдвэрийн, дэд бүтэц, эрүүл мэндийн салбарт ажиллуулахаар төлөвлөж байна гэлээ.

Түүнчлэн УИХ-ын дарга З.Энхболд болон Японы Ерөнхий сайд Ш.Абэ нар Монгол Улсын Уул уурхайн яам, Япон Улсын Эдийн засаг, худалдаа, аж үйлдвэрийн яам хоорондын “Цэвэр нүүрсний технологийн солилцоог дэмжих хамтын ажиллагааны санамж бичиг”-ийг үзэглэх ёслолд оролцов. Энэхүү санамж бичигт гарын үсэг зурснаар Монгол Улсад үр ашигтай нүүрсний хэрэглээг дэмжих зорилгоор цэвэр нүүрсний технологийн солилцоог гүнзгийрүүлэх, хамтарсан судалгааг дэмжих, нүүрс хийжүүлэх технологи болон хагас коксжсон шахмал түлшний үйлдвэрлэлийн төсөл хэрэгжүүлэх зэргээр хоёр улс хамтран ажиллах боломж бүрдэх юм. Нүүрс бол Монгол Улсын чухал баялгийн нэг мөн. Өнөөдөр Монгол Улс 173 тэрбум тонн геологийн нөөцтэй. 34 сая тонн батлагдсан нөөцтэй бөгөөд цаашдаа ч энэ тоо нэмэгдэнэ. Нүүрс бол эрчим хүчний нөөцөөрөө цаашид 170 гаруй жил дэлхийд ашиглагдах боломжтой гэсэн судалгаа бий. Дэлхий нийтэд түүхий нүүрсний хэрэглээг багасгах хандлага байгаа ч цаашид нүүрсний технологийг дээшлүүлэн, боловсруулалтын түвшнийг сайжруулж ашиглахаас өөр гарцгүй. Манай улсын өмнө цаашид нүүрсийг үр ашигтай ашиглах шаардлага бий. Энэ чиглэлийн анхны алхам тавигдаж байна. Шинэ нүүрсний цэвэр технологи нь нүүрсийг хийжүүлэн, гарсан хийгээр нь эрчим хүч үйлдвэрлэхээрээ ялгаатай. Монгол Улс цаашид нүүрс, химийн үйлдвэрийг хөгжүүлэх зорилт тавин ажиллаж байгаа хэмээн Засгийн газрын гишүүн, Уул уурхайн сайд Р.Жигжид хэллээ.

Энэхүү арга хэмжээнд Монгол Улсаас Япон Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд С.Хүрэлбаатар, УИХ-ын гишүүн, Хуульзүйн байнгын хорооны дарга Д.Ганбат, УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөрийн сайд Г.Баярсайхан, Засгийн газрын гишүүн, Уул уурхайн сайд Р.Жигжид, УИХ-ын даргын зөвлөх Ц.Буянцогтоо, Б.Баярсайхан, “Монголын төмөр зам” төрийн өмчит хувьцаат компанийн гүйцэтгэх захирал Д.Ганбат, Дадлагажигч ажилтны шилжилт хөдөлгөөний төвийн дарга Ш.Батдэлгэр, ГХЯ-ны Ази, Ойрхи Донод, Африкийн газрын дэд захирал Г.Бямбасүрэн болон албаны бусад хүмүүс байлцав хэмээн УИХ-ын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.

УИХ-ын дарга З.Энхболд Япон Улсын парламентын Зөвлөхүүдийн танхимын дарга М.Ямазакитай уулзалт хийв

Автомашингүй өдрийг тохиолдуулан нийслэлийн зарим автозамуудыг маргааш өглөөний 08:00 цагаас оройн 18:00 цагийн хооронд хэсэгчлэн хаахаар болжээ. Тээврийн хэрэгслийн хязгаарлалт нь тусгай дуут болон гэрлэн дохиогоор тоноглогдсон албан үүргээ гүйцэтгэж яваа шуурхай албаныхаас бусад тээврийн хэрэгсэлд хамаарах бөгөөд энэ өдөр томоохон зах худалдааны төвүүд амарна. Дараах байрглуудад автомашины хөдөлгөөн хязгаарлана. Үүнд:

Жил бүрийн зургадугаар сарын эхний долоо хоногийн бямба гаригийг бүх нийтийн биеийн тамир, спортыг дэмжих зорилгоор “Автомашингүй өдөр” болгон нийтийг хамарсан урлаг спортын арга хэмжээ зохион байгуулдаг уламжлалтай. Энэ жилийн “Автомашингүй өдөр” 6-р сарын сарын 4-ны өдөр тохиож байгаа ба энэ өдөр зохион байгуулагдах үйл ажиллагааны тухай Замын цагдаагийн газраас өнөөдөр мэдээлэл хийлээ.

Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг Улаанбаатар хотод тодорхойлох, Монгол улсын Тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэхэд шаардагдах урт хугацааны бодлогын баримт бичиг болон хөгжлийн зорилтуудад хүрэх үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг боловсруулах чиглэлээр НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр, нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар хамтран ажиллах санамж бичиг байгууллаа. Хамтын ажиллагааны санамж бичигт нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Э.Бат-Үүл, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн Суурин төлөөлөгч Биата Транкман нар гарын үсэг зурав.

Б.ТҮВШИН

(НИТХ-ын төлөөлөгч)

Эдийн засгийн хямрал, өрийн дарамт, дампуурал мэтийн муу үг сүүлийн үед их дуулдах боллоо. Бүх юм сайн сайхан байгаа юм биш ч гэсэн Монгол Улс маань арай ч дампуурахдаа тулаагүйг сануулмаар байна. Учир нь, хямралын хамгийн хүнд үеийг бид даваад гарчихлаа. Нүүрс, зэсийн үнэ огцом унаж, хажуугаар нь Оюутолгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалт хойшилсон 2013 он л хамгийн хэцүү байсан. Тэр жил Монгол Улсын төлбөрийн тэнцэл түүхэндээ байгаагүй буюу 1.9 тэрбум ам.долларын алдагдалтай гарч байв. Харин түүнээс хойш нүүрс, зэсийн үнэ ч нэмэгдээгүй, Монголд орж ирэх гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт ч өсөөгүй боловч төлбөрийн тэнцлийн алдагдал өнгөрсөн жил 268 сая ам.доллар болсон нь 2013 оныхтой харьцуулахад долоо дахин багассан үзүүлэлт юм.

Хямралын хүнд үе АРД ХОЦОРСОНЭх сурвалж: Монголбанк

Ам.долларын ханш дөрвөн жилийн дотор 1300-гаас 2000 төгрөгт хүртлээ өссөн энэ хэцүү үетэй дасан зохицохын тулд монголчууд импортын хэрэглээгээ маш их танасан. Харин одоо Оюутолгойн далд уурхайн санхүүжилт эхнээсээ орж ирсэн учраас төлбөрийн тэнцэл энэ жилээс алдагдалгүй, ашигтай гарах нь тодорхой боллоо. Энгийнээр бол, төгрөгийн ханш сэргэх нөхцөл бүрдэж байна. Тиймээс одоо эдийн засаг хямраад, дампуурах гээд байгаа тухай сенсаац дэгдээхийн оронд хямралаас ямар сургамж авах тухайгаа эргэцүүлэн бодох хэрэгтэй. Үүний тулд эхлээд энэ удаагийн хямрал юунаас үүдсэнийг эргэн саная. Миний харж байгаагаар энэ нь гадаад, дотоод хоёр шалтгаантай байв.

Гадаад шалтгаан нь Хятадын эдийн засгийн өсөлт саарсантай холбоотой. Тус улсын барилгын салбар, гангийн үйлдвэрлэл хямарснаас дэлхий даяар түүхий эдийн (тэр дундаа нүүрс, зэс, төмрийн хүдрийн) эрэлт буурч, үнэ хямдарсан. Энэ нь Монгол Улсын гадаад валютын орлого буурахад шууд нөлөөлсөн. Учир нь манай улс экспортын орлогынхоо 10 ам.доллар тутмын наймыг Хятад руу ашигт малтмал гаргах замаар олдог.

Харин манай дотоод шалтгаан гэвэл ердөө л үрэлгэн байдал. Олсныхоо хэрээр үрдэг зангаасаа болж бид 2009 онд хямарч, эдийн засгийн уналтад орсон. Хамгийн харамсалтай нь, үүнээсээ сургамж авч чадаагүй. 2010-2012 онд нүүрс, зэсийн үнэ түүхэнд байгаагүйгээр өсөхөд Монгол Улс гэнэтийн их орлогоо эх орны хишиг, эрдэнийн хувь гэж тараагаад дууссан. Үр дүнд нь, 2009 онд 2.3 их наяд төгрөг байсан төсвийн зарлага 2012 онд зургаан их наяд төгрөгт хүрсэн байв. Харин түүний дараах дөрвөн жилд нүүрс, зэсийн үнэ буурч, орлого багассан учраас хүссэн, хүсээгүй илүү зарлагаа тэвчих, хэмнэх шаардлагатай тулсан. Тэгвэл олсныхоо хэрээр үрдэг, хуримтлал бүрдүүлж чаддаггүй муу зуршлаас болж эдийн засаг ямар хохирол хүлээснийг харцгаая.

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ӨСӨЛТ: 17.5%-2.3%

Хямралын хүнд үе АРД ХОЦОРСОН

Эх сурвалж: Дэлхийн банк

2011 онд Монгол Улс ДНБ-ий өсөлтөөрөө дэлхийд толгой цохиж байлаа. Гэвч тухайн үед тонн нь 10 мянган ам.долларт хүрч байсан зэсийн үнэ одоо хоёр дахин, нүүрсний үнэ бүр гурав дахин хямдарчихаад байна. Үүнийг дагаад манай улсын ДНБ-ий өсөлт дөрвөн жилийн хугацаанд 17.5-аас 2.3 хувь (2015 онд) руу бууж ирсэн. Хэрвээ бид 2009 оны хямралаас сургамж аваад, ашигт малтмалын үнэ өндөр байхад зарлагаа тэвчиж, хуримтлал бүрдүүлсэн бол ийм хохирол хүлээхгүй өнгөрч болох байв.

Эерэг талаас нь харвал, энэ удаагийн хямрал 2009 оныхтой ижил лавширсангүй. Тухайн үед эдийн засаг маань огцом уналтад орж байсан бол энэ удаад алгуурхан газардлаа. Харин энэ оны эхний улиралд ДНБ-ий өсөлт 3.1 хувьд хүрснээс үзэхэд эдийн засаг сэргэх хандлагатай болсон байна.

АМ.ДОЛЛАРЫН ХАНШ: 1320-2000 ТӨГРӨГ

Хямралын хүнд үе АРД ХОЦОРСОН

Эх сурвалж: Монголбанк

Дөрвөн жилийн өмнө 1320 төгрөг байсан ам.доллар өнөөдөр 2000 төгрөгт хүрчихээд байна. 2012 оноос экспортын орлого хумигдахын хажуугаар гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт ч огцом буурсан. Энэ нь Оюутолгойн эхний шатны бүтээн байгуулалт дуусаж, далд уурхайн санхүүжилт зогссонтой холбоотой байв. Ийнхүү Монголд орж ирэх гадаад валютын урсгал багассанаар төлбөрийн тэнцлийн хямрал нүүрлэсэн. Харин одоо бид айдгаа авдартаа хийчихээд байна. Сүүлийн жил гаруйн хугацаанд манай гадаад худалдаа ашигтай гарч, гадаад валютын нөөц тогтвортой байлаа. Үүний үр дүнд төлбөрийн тэнцлийн алдагдал ч хумигдсан тухай дээр дурдсан. Оюутолгойн хоёр дахь шатны бүтээн байгуулалт өрнөснөөр төгрөгийн ханш сэргэх хүлээлт бий болоод байна.

ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ГАДААД ӨР:

1.9-3.6 ТЭРБУМ АМ.ДОЛЛАР

Хямралын хүнд үе АРД ХОЦОРСОН

Эх сурвалж: Монголбанк

Сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд Засгийн газрын гадаад өр бараг хоёр дахин ихэссэн нь багагүй шүүмжлэл дагуулдаг. Гэвч 2012 оны эцэст (тухайн үед нүүрс, зэсийн үнэ өндөр байсныг үл харгалзан) төсвийн алдагдал 1.2 их наяд төгрөг, гадаад худалдааны алдагдал 2.4 тэрбум ам.долларт хүрч, рекорд тогтоож байсан юм. Иймээс “Чингис” бонд гаргаж, улсын өрийг зузаалахаас өөр сонголт байгаагүй. Гэхдээ өртэй байна гэдэг нь дампуурахын эхлэл биш. Дэлхийн номер нэг эдийн засаг АНУ өрийн хэмжээгээрээ ч номер нэг л байгаа. Гол нь өрөө ухаалгаар удирдах нь чухал. Улсын хувьд ч тэр, хувь хүний хувьд ч тэр.

ИНФЛЯЦ: 12.3% (2012 ОНД)-2.1%

Хямралын хүнд үе АРД ХОЦОРСОН

Эх сурвалж: Монголбанк

ДНБ хоёр оронтой тоогоор өсөж байсан 2011-2012 онд инфляц ч мөн хоёр оронтой тоогоор хэмжигдэж байв. Өөрөөр хэлбэл, эдийн засгийн өндөр өсөлтийн дарамтыг энгийн өрхүүд үүрч байж. Харин одоо өргөн хэрэглээний бараа, бүтээгдэхүүний үнэ тогтворжсон нь нэг талаас хямралтай холбоотой. Нөгөө талаас Засгийн газар, Төвбанкнаас хэрэгжүүлсэн үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр ч тодорхой үр дүнгээ өгсөн болов уу. Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын байдлаар инфляц 2.1 хувьтай гарснаар Монголбанк мөнгөний бодлогоо зөөллөж, эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих нөхцөл бүрдэж байна.

ДҮГНЭЛТ

“Хүний амьдралын хамгийн том алхам бол унасны дараа босох” гэж сургаал бий. Гэвч юунаас болж унаснаа ухаарч, сургамж авахгүй бол ахиад л унах болно. Тиймээс энэ удаагийн хямрал Хятадын эдийн засаг, нүүрс, зэсийн үнийн уналт гэхээс илүүтэй биднээс өөрсдөөс маань шалтгаалсныг эхлээд хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Бид дэлхийг, Хятадыг өөрчилж чадахгүй. Харин өөрсдийн буруу зуршлыг ялан дийлж, хуримтлал бүрдүүлж сурч чадна. Тэгж байж л эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг бий болгох юм.

Хүүхдийн баяраар Онцгой байдлын албаны 310 албан хаагч ажиллав

өө

Сонгуулийн Ерөнхий хорооноос ИЗНН-ыг сонгуульд оролцуулахгүй гэх шийдвэрийг гаргасан ч тус намаас шүүхэд гомдол гаргаж улмаар Улсын дээд шүүхээс СЕХ-г хууль зөрчин шийдвэр гаргасан гэж үзэн ИЗНН-ыг 2016 оны сонгуульд оролцуулахаар бүртгэх нь зүйтэй гэсэн шийдвэрийг гаргасан.

Босоо хөх монгол” ТББ-ын Удирдах зөвлөлийн дөрвөн гишүүнийг гадаадын иргэнийг айлган сүрдүүлж их хэмжээний мөнгө нэхсэн хэмээн сэжигтнээр татаж, цагдан хориод байгаа билээ. Энэ талаар тус байгууллагын удирдах зөвлөлөөс “Дөрвөн гишүүнийг барьж хорьсон нь сонгуультай холбоотойгоор эх орончдыг дарж авах гэсэн арга” хэмээн мэдэгдээд байсан.