Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.20
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

“Хөгжил-Ардчилал” хэлэлцүүлэг яруу найргийн талаар ярилцлаа

2015-11-30
0
ЖИРГЭХ

Улс төрөөр чи оролдохгүй бол улс төр чамаар оролдоно гэдэг үг байдаг. Тиймээс хүн бүрийн талхны мөнгөтэй холбоотой байдаг учраас улс төрөөс ангид байна гэдэг нь боломжгүй үргэлж холбогдож байдаг хэмээн онцолсон модернист, яруу найрагч, Б.Галсансүх  “Хөгжил-Ардчилал” хэлэлцүүлгийн энэ удаагийн зочноор оролцож  нээлттэй ярилцлаа. Урлаг, уран зохиол улс төртэй хэрхэн холбогддог вэ? гэсэн асуултаар яриагаа эхэлсэн түүний  “Улс төр ба урлаг” сэдэвт хэлэлцүүлэгт  Монголд төдийгүй дэлхийд улс төртэй урлаг яаж холбогдож байсан олон жишээг яриандаа онцолсон юм.  

 

Мөн улс төр, нийгмийн амьдралын чиглэлээр олон ном зохиолоо түүрвэсэн төдийгүй өөрсдөө улс төрд зүтгэж байсан яруу найрагч асан О.Дашбалбар, яруу найрагч Б.Лхагвасүрэн мөн хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноров зэрэг хүмүүсийг дурдаж байсан юм. Тэрээр урлаг, уран зохиол анхнаасаа улс төрөөс тусдаа байсан гэвэл үнэнд нийцэхгүй.

 

Тухайлбал хамгийн эртний гэж хэлэгддэг  Хомерын “Илиада” “Одессей”  найраглалыг хархад эртний Троя хотын дайны байдлыг дүрсэлсэн байдаг. Энэ нь тухай үеийн Грекийн хот улсуудын улс төрийн тэмцлийн тухай туйлсын найраглал байсан. Эртний Хятад, Японы уран зохиолд мөн адил тухайн үеийн улс төр, дайн тулааны байдал ихээр тусгалаа олсон байдаг. 

 

Жишээлбэл Хятадын Тан улсын үеийн алдарт яруу найрагчид Ли Бай, Ду Фу нар Хүннүгийн довтолгооны тухай өөрсдийн шүлэг зохиолдоо ихээр өгүүлсэн байдаг. Яруу найрагч Ли Байны “Хөх нуурын эрэгт сар харан гиюүрч, дайнд яваад эргэж ирэхгүй нөхрөө хүлээсэн бүсгүйн тухай” уянгын шүлэг бий.  Энэ бүхэнд улс төр тодорхой хэмжээгээр орсон байдаг. Өөрөө хэлбэл тухайн үеийнхээ нийгмийн амьдралыг өгүүлсэн байдаг нь сонин хэвлэл нийгмийн толь гэдэгчлэн уран зохиол мөн адил дээрх үүргийг хуваалцдаг байна. Цаашлаад уран зохиол гэлтгүй хөгжмийн урлагт ч улс төр орсон хөгжим цөөнгүй. Чайковский, Бетховены симфониуд мөн л тухайн үеийнхээ нийгмийг илэрхийлсэн байдаг.

 

Зураачид ч гэсэн мөн өөрсдийн бүтээлээрээ нийгмээ илэрхийлдэг. Ингэхээр урлаг, уран зохиол улс төртэй холбогдох нь аргагүй юм гэдгийг яруу найрагч Б.Галсансүх хэлсэн юм. Ийнхүү  хэлэлцүүлгийн төгсгөлд  “Томилолтоор яваа гурван мал зочид буудалд” хэмээх 2005 онд Москва хотод бичсэн шүлгээ уншсан юм. 

 

 Хананы цаана согтуу малнууд яраглана

Хананы цаана мал гэмээр татварын байцаагч хурхирна

Хананы цаана малнаас дор томилолт эрхэлсэн  төрийн түшмэл тийчилнэ

Хананы цаана малнаас ялгаагүй тагнуулчин тагнайгаа ташина

Ардын нуруун дээр сандайлж суусан гурван түшмэл

Архи шөнө дөл болтол зооглоод амраасангүй

Түмэн олны татвараар бүтсэн төрийн гар утсаар

Түрүүлж уралдан эхнэр, хүүхэдтэйгээ чалчсаар унтуулсангүй

Хөлсөө дуслуулж, гараа цэврүүтүүлж, мэдрэлээ муутгаж

Хөх төрдөө тушаасан татварын төгрөг минь, хөөрхий

Хэдэн түшмэдийн амны салиагаар хананы цаана урсав

Томилолт эрхэлсэн түшмэл 300 ногооноор авгайдаа гутал авч гэнэ

Татварын байцаагч том хүүдээ компьютер бас авсан гэнэ

Тагнуулчин хувалз том дэлгэцтэй зурагт гэртээ аваачих юм байх

Авсан, уусан, идсэнээ гайхан гурван биенээ магтсаар

Архины аагинд ард түмний тэнэгийг гайхан хашхирсаар

Ээлж дараагаар хананы цаана түжгэнэсээр согтож унав бололтой

Ээ дээ, одоо юу худалдаж авна гэж зүүдэлж байгаа бол

Бялдуучилж, долигонож, завшиж чаддаг ийм малнуудыг

Би алуурчин байсан бол баяртайгаар өрлөж алхсан.

 

Мөн тэрээр хэлэхдээ хүчээр бичсэн уран зохиол хүнд хүрч үлдэх нь ховор ер нь яруу найраг гэдэг талхаа олох хэрэгсэл биш  учраас  өдөр болгон, сар тутам шинэ бүтээл гаргах боломжгүй. Учир нь яруу найргийг ойр ойрхон бичдэг зүйл ч биш. Ингэвээс шинэ бүтээл гэхээсээ илүү өөрийгөө давтсан, хувилсан байдал руу хэлбийх тул тийм ч оновчтой бус байх магадлалтай. Түүнчлэн яруу найраг, уран зохиол шинэлэг байвал илүү хүнд хүрдэг тийм ч учраас  би уран бүтээлээ хийхдээ дунд нь заавал зай авдаг. Харин тун удахгүй түүхэн шүлэгтэй яруу найргийн бүтээлээ уншигчдын хүртээл болгохоор шимтэн ажиллаж байгаагаа дуулгасан юм.

 

 

 

 

 

 

 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Арьс судлалын үндэсний төвд агаар шүүгч хүлээлгэн өглөө
Монголын баг, тамирчид бишкекийг зорилоо
Улсын шалгалт зохион байгуулах хуваарь гарчээ
Оюутан цэргийн бүртгэл ирэх сарын 2-ноос эхэлнэ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
    10 цаг 6 мин
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
    11 цаг 4 мин
  • Европын 23 орны 23 киног БНСУ-ын Сөүл хотод үнэ төлбөргүй толилуулна
    12 цаг 8 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
    12 цаг 25 мин
  • Үнэт цаасны арилжаа түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ
    12 цаг 32 мин
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
    13 цаг 0 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Ч.Маргад эх орондоо ирлээ
    14 цаг 13 мин
  • "Доха" олон улсын кино наадам эхэллээ
    15 цаг 14 мин
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
    15 цаг 46 мин
  • 8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
    16 цаг 4 мин
  • "Өмнөговийн Хүлэгүүд" баг Зүүн Азийн супер лигийн хоёр дахь тоглолтдоо 29 онооны хожигдлоос эргэн ирсэн ч хожигдол хүлээлээ
    16 цаг 42 мин
  • Д.Трамп Ши Жиньпин, В.Путин нартай түүхэн уулзалт хийхийнхээ өмнө Филиппин саатлаа
    18 цаг 20 мин
  • 13 жилийн хүлээлтийн эцэст “Grand Theft Auto 6” тоглоом дэлхий даяар нээлтээ хийлээ
    19 цаг 4 мин
  • Мьянмар улс Рохинжа үндэстний цөөнхийн эсрэг хийсэн үйлдлийнхээ төлөө геноцидын хэрэгт хариуцлага хүлээх анхны улс болно
    19 цаг 26 мин
  • Японы Кюүшюү аралд 5.3 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
    19 цаг 26 мин
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
    19 цаг 29 мин
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
    19 цаг 35 мин
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ-д зодоглох Монголын 18 бөх
    19 цаг 43 мин
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
    19 цаг 54 мин
  • Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна
    20 цаг 2 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
24 баримт
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК